III KZ 34/18

PostanowienieIzba Karna2018-10-03

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu okręgowego wydane na skutek skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego, dotyczące przeprowadzenia badań skazanego, może być przedmiotem wznowienia postępowania w trybie przepisów rozdziału 56 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu okręgowego wydane na skutek skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego, dotyczące przeprowadzenia badań skazanego, nie może być przedmiotem wznowienia postępowania w trybie przepisów rozdziału 56 k.p.k. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy przede wszystkim postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym odpowiedzialność karną lub inne kwestie dotyczące przedmiotu procesu. Postanowienie to nie kończy postępowania sądowego w rozumieniu art. 540 k.p.k., gdyż zostało wydane na skutek skargi uregulowanej w art. 7 k.k.w., która nie jest środkiem odwoławczym.
Stan faktyczny
J. C. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem sądu okręgowego w przedmiocie skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego. Zarządzeniem przewodniczącego sądu apelacyjnego odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego. J. C. wniósł zażalenie na to zarządzenie, domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 34/18 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie J. C. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt VI Kow […] w przedmiocie rozpoznania skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 października 2018 r., zażalenia J. C. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 lipca 2018 r., II AKo […], o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W dniu 19 czerwca do Sądu Apelacyjnego w […] wpłynął wniosek J. C. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że chodzi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt VI Kow […], na mocy którego nie uwzględniono skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego w przedmiocie przeprowadzenia badań skazanego. 2 Zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 lipca 2018 r., II AKo […], odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jako niedopuszczalnego z mocy przepisów prawa. W dniu 10 lipca 2018 r. do Sądu Apelacyjnego w […] wpłynęło zażalenie J.C. na to zarządzenie. Skazany w uzasadnieniu tego zażalenia podniósł, iż przy wydaniu zarządzenia w dniu 28 marca 2018 r., sygn. akt VI Pen […] przez sędziego Sądu Okręgowego w G. dopuszczono się rażących naruszeń prawa m.in. wydano je bez ustanowienia pełnomocnika w sprawie, „co wynika z art. 80 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., gdzie pełnomocnik musi być ustanowiony obligatoryjnie’’, nie powiadomiono skazanego o terminie posiedzenia, bezpodstawnie wydano to zarządzenie i pozbawiono go prawa jego zaskarżenia. Równocześnie wniósł o przychylenie się do wniosku i ustanowienie wskazanego pełnomocnika z urzędu, „by uzyskać pełną ochronę prawną i wnieść skuteczny wniosek do uchylenia w/w zarządzenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Wprawdzie skarżący w swoim pierwotnym piśmie wnosił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, ale wobec niedopuszczalności złożenia wniosku o wznowienie postępowania w badanej sprawie, formalne określenie wydanego zarządzenia pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponawiając w zażaleniu swój wniosek o „wyznaczenie z urzędu pełnomocnika” skazany nie dostrzega tego, że merytoryczne rozpoznanie tego wniosku jest uwarunkowane stwierdzeniem dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiocie przez niego wskazanym – przywołanym powyżej. Tylko uznanie, że – w świetle obowiązującej regulacji zawartej w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego – jest dopuszczalne wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w przedmiocie rozpoznania skargi skazanego na zarządzenie sędziego penitencjarnego, aktualizowałoby konieczność rozpoznania takiego wniosku. Tymczasem zasadnie w zaskarżonym zarządzeniu uznano, iż tego rodzaju postępowanie nie może być przedmiotem wznowienia w trybie przepisów rozdziału 56 k.p.k. W uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano – w sposób prawidłowy, bo kompletny i zgodny z obowiązującym stanem prawnym – powody 3 tego przekonania. Zażalenie w żaden sposób nie odnosi się do tej argumentacji, akcentując tylko (rzekome) uchybienia, którymi miało by być dotknięte zarządzenie sędziego penitencjarnego z dnia 28 marca 2018 r. wydane w sprawie VI Pen 158/18. Przypomnieć zatem tylko należy, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy przede wszystkim postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym odpowiedzialność karną, a także innych orzeczeń, w którym rozstrzyga się o przedmiocie procesu. Zatem przedmiotem orzeczenia o wznowieniu postępowania może być – co do zasady - jedynie prawomocne orzeczenie sądowe, które rozstrzyga kwestię odpowiedzialności karnej. Do takich orzeczeń nie należy wydane w niniejszej sprawie postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 maja 2018 r., VI Kow […], dotyczące rozpoznania skargi na zarządzenie sędziego penitencjarnego w przedmiocie przeprowadzenia badań skazanego. Po pierwsze dlatego, że nie kończyło ono postępowania sądowego w rozumieniu art. 540 k.p.k., skoro wydano je na skutek skargi unormowanej w art. 7 k.k.w. nie będącej środkiem odwoławczym, ale swoistym środkiem zaskarżenia, którego zarzutem może być wyłącznie „niezgodność z prawem decyzji organów wykonawczych wymienionych w art. 2 pkt 3 – 6 i 10 k.k.w., tj. prezesa sądu lub upoważnionego sędziego, sędziego penitencjarnego, dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osoby kierującej innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisji penitencjarnej. Po drugie zaś z uwagi na to, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż sąd rozpoznający tą skargę był w ogóle sądem odwoławczym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 stycznia 2006 r., I KZP 56/05, OSNKW 2006, z.2, poz. 14; z 10 grudnia 2009 r., I KZP 25/09, OSNKW 2010, z.2, poz.10). Mając powyższe na uwadze i tym samym nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia zażalenia skazanego Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 80 KPKart. 1 § 2 KKart. 540 KPKart. 7 KKart. 2 pkt 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy