II UZ 33/10
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-12-06
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku sądu drugiej instancji podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ k.p.c. lub art. 8 ust. 2 Konstytucji?Ratio decidendi
Na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu drugiej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ k.p.c., gdyż przepis ten wyznacza wyczerpujący katalog zaskarżalnych postanowień. Konstytucja nie zawiera normy pozwalającej na samoistne zastosowanie jej przepisów jako podstawy prawnej takiego zażalenia, a odesłanie do obowiązujących regulacji ustawowych prowadzi do wspomnianego art. 394¹ k.p.c.Stan faktyczny
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wykładni wyroku, kwestionując niedopuszczalność jego zaskarżenia do Sądu Najwyższego. Powód argumentował, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wykładni wyroku narusza jego prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, powołując się na przepisy Konstytucji. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 394¹ k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wykładni wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 6 grudnia 2010 r. II UZ 33/10 Na postanowienie w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu drugiej in-stancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska (spra-wozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy z powództwa Tomasza K. oraz Krzysztofa Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o przeniesienie odpowiedzialności z ty-tułu zaległych składek, na skutek zażalenia powoda Tomasza K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 5 sierpniu 2010 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie Tomasza K. na postanowienie tego Sądu z dnia 6 lipca 2010 r. w przed-miocie wykładni wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. Uznał zażalenie skierowane do Sądu Najwyższego za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 k.p.c. W zażaleniu zawierającym wniosek o uchylenie postanowienia Tomasz K. za-rzucił naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji, powołując się na istnienie podstaw do sto-sowania w takim wypadku bezpośrednio art. 45 Konstytucji w zakresie, w jakim art. 3941 § 2 k.p.c. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku. Wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie istnieje podstawa normatywna do zaskarżenia postanowienia dotyczącego wy-kładni orzeczenia sądu drugiej instancji, jednakże - ze względu na występujące jego zdaniem pominięcie prawodawcze w tym zakresie - niezbędne było „dokonanie oceny, czy ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia, zasady sprawiedliwości proce-duralnej nie powinny przesądzać o istnieniu konstytucyjnego wymogu zaskarżalności
2 takich postanowień sądu drugiej instancji”. Dodał, że zaskarżone postanowienie zo-stało wydane po uprawomocnieniu się wyroku Sądu drugiej instancji, więc zamknię-cie drogi do jego zaskarżenia powoduje ograniczenie prawa do sprawiedliwego roz-patrzenia sprawy, mimo że orzeczenie w sprawie wykładni wyroku jest sprawą incy-dentalną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie istnieje w Konstytucji norma pozwalająca na samoistne jej zastosowanie jako podstawy prawnej zażalenia na postanowienie w przedmiocie wykładni wyroku sądu drugiej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, OSNC-ZD 2009 nr D, poz. 95). Odesłanie w art. 78 Konstytucji do obowią-zujących regulacji ustawowych prowadzi do art. 3941 k.p.c., wyznaczającego katalog zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji. Przyjmuje się, że jest to regulacja wyczerpująca, co oznacza, że nie jest dopuszczalne rozszerzanie w drodze analogii katalogu rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem (por. postanowienie Sądu Najwyż-szego z dnia 10 marca 1985 r., II CZ 19/85, niepublikowane, uchwałę Sądu Najwyż-szego z dnia 15 września 1995 r., III CZP 110/95, Biuletyn SN 1995, nr 9). Brak zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wy-kładni jego orzeczenia znajduje istotne uzasadnienie w świetle zasad zaskarżania orzeczeń, skoro wykładnia wyroku nie prowadzi do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1968 r., II PZ 21/68, niepublikowane, z dnia 30 kwietnia 1970 r., II CZ 32/70, niepublikowane, z dnia 10 października 1978 r., IV CR 144/78, niepublikowa-ne). Merytoryczna kontrola takiego postanowienia nie jest całkowicie zamknięta; je-żeli postanowienie sądu drugiej instancji o wykładni wyroku w rzeczywistości zmieni-łoby ten wyrok co do istoty, byłoby orzeczeniem, od którego przysługuje skarga ka-sacyjna, chyba że jest ona w sprawie niedopuszczalna (por. wyrok z dnia 4 listopada 2010 r., IV CSK 188/10, Biuletyn SN 2010 nr 12, s. 17). Mając na względzie te argumenty, orzeczono jak w sentencji (39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). ========================================
Powiązane orzeczenia
- V CZ 74/07 2007-12-12Czy na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwrotu opłaty sądowej przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego?
- III CZ 2/19 2019-04-11Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, może obejmować merytoryczną ocenę zasadności powództwa lub apelacji?
- I CZ 4/13 2013-02-15Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i standardy konstyt…
- V CZ 3/13 2013-05-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ § 2 k.p.c. w brzmieni…
- I UZ 45/17 2017-12-14Czy postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest postanowieniem, od którego przy…
Powołane przepisy
art. 3941 KPCart. 8 ust. 2art. 45art. 3941 § 2 KPCart. 78art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy