VI KZP 35/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: R. Bodecki, C. Kraska (sprawozdawca)..Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa K., oskarżonego o czyn określony w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 256 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 1987 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy dodatkowe dni wolne od pracy, wyznaczone zarządzeniem Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, wydanym na podstawie §1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r. w sprawie czasu pracy w uspołecznionych zakładach pracy w latach 1986-1988 oraz zmian niektórych przepisów o czasie pracy (Dz. U. Nr 59, poz. 299), czyli tzw. wolne soboty, są uznanymi przez ustawę dniami wolnymi od pracy w rozumieniu art. 108 § 3 k.p.k.?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePowołany w pytaniu prawnym art. 108 § 3 k.p.k. - jak wynika z jego jednoznacznej treści - odnosi się wyłącznie do dni ustawowo wolnych od pracy. Dowodzi tego użyte w tym przepisie sformułowanie: "dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy". Treść tego przepisu wskazuje więc wyraźnie, że chodzi w nim tylko o wolne dni od pracy, ustanowione przez ustawę.Podstawowym aktem prawnym w tym zakresie jest ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28), zmieniona następnie ustawą z dnia 16 listopada 1960 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 297).W cytowanej ustawie za dni wolne od pracy uznano: 1 stycznia - Nowy Rok, pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - święto państwowe, dzień - Boże Ciało, 22 lipca - Święto Odrodzenia Polski, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia i 26 grudnia - drugi dzień Bożego narodzenia. Ponadto zgodnie z art. 138 § 1 k.p. dniami wolnymi od pracy są oczywiście niedziele. Te dni wraz z niedzielami dotyczą wszystkich obywateli państwa polskiego, w tym także wszystkich osób fizycznych i prawnych. Wynika z tego, że te dni (wraz z niedzielami) mają charakter powszechny. W tych dniach instytucje i urzędy nie funkcjonują.Zupełnie inaczej przedstawia się kwestia dodatkowych dni wolnych od pracy. Przede wszystkim kwestii tej nie reguluje ustawa, lecz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r. w sprawie czasu pracy w uspołecznionych zakładach pracy w latach 1986-1988 oraz zmian niektórych przepisów o czasie pracy (Dz. U. Nr 39, poz. 299), a właściwie wydane na jego podstawie zarządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie terminów udzielania dodatkowych dni wolnych od pracy w 1986 r. (Mon. Pol. Nr 46, poz. 303).W świetle cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów oraz zarządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych dodatkowe dni wolne od pracy nie obejmują wszystkich obywateli państwa polskiego, lecz tylko osoby zatrudnione w uspołecznionych zakładach pracy. O terminach dodatkowych dni wolnych od pracy decydują kierownicy zakładów. Dni te mogą być wyznaczone we wszystkie robocze dni tygodnia, kolejno od poniedziałku do soboty włącznie i wyrównywane są przez odpowiednią zmianę wymiaru czasu pracy. Udzielenie tych dni następuje w ramach planowanego funduszu płac. Kierownicy zakładów mają swobodę ustalania tych dni, a nawet więcej, bo decydują, które z nich uznają za wolne, przy czym nie zawsze muszą to być te same dni. W związku z tym dla jednych osób (np. stron procesowych występujących w tej samej sprawie) ten sam dzień może być dniem wolnym od pracy, podczas gdy dla drugich nie będzie takim dniem. W dodatkowych dniach wolnych od pracy istnieje obowiązek utrzymania normalnej działalności jedynie przy zmniejszonej obsadzie stanowisk. Stosownie do wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, rozkład czasu pracy w dodatkowe dni wolne ma zapewnić właściwą obsługę ludności.Rozważając ten problem, nie można także pominąć tego, że zrównanie dni dodatkowych z dniami ustawowo wolnymi stworzyłoby w praktyce rozliczne trudności.Z przedstawionych rozważań wynika, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do zaliczenia dni dodatkowych do dni uznanych przez ustawę za wolne od pracy w rozumieniu art. 108 § 3 k.p.k. jednocześnie należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie to nie jest sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1974 r. - VI KZP 50/73 OSNKW 1974, z. 5, poz. 87), gdyż oparte było na innym stanie prawnym, a mianowicie na uchwale nr 173 Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1973 r. w sprawie zasad udzielania dodatkowych dni wolnych od pracy w roku 1973 (Mon. Pol. Nr 31, poz. 190), wydanej z upoważnienia mającego moc ustawy - dekretu Rady Państwa z dnia 14 lipca 1973 r. o dodatkowych dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 29, poz. 160).