II PZ 23/10
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-09-13
Skład orzekający: Zbigniew Hajn, Małgorzata Gersdorf, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony powodowej kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję, musi uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, wskazując na szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu drugiej instancji o odstąpieniu od obciążenia strony kosztami procesu musi być uzasadnione. W przypadku zastosowania art. 102 k.p.c., sąd powinien wskazać okoliczności stanowiące „wypadek szczególnie uzasadniony”, co jest konieczne do prawidłowego umotywowania rozstrzygnięcia o kosztach.Stan faktyczny
Powódki przegrały proces w całości, jednak Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania ich kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając brak podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia i brak uzasadnienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PZ 23/10 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z powództwa B. S. i in. , przeciwko Powiatowi K. o wynagrodzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 września 2010 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 stycznia 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z powództw: B. S. /.../ , przeciwko Powiatowi K. o wynagrodzenie, wyrokiem z 15 stycznia 2010 r. oddalił apelację powódek i odstąpił od obciążania powódek kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że o kosztach orzekł jak w punkcie 2 wyroku, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., art. 99 k.p.c. oraz art. 108 k.p.c. w związku z
2 art. 391 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349. Pozwany wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie odstąpienia od obciążania powódek kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję. Zdaniem skarżącego postanowienie Sądu Okręgowego jest niesłuszne. Niezaprzeczalnie – strona powodowa przegrała proces w całości. Sąd Okręgowy zaś w całości odstąpił od obciążania powódek kosztami zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne, przewidziane prawem przesłanki, uzasadniające obniżenie należnej kwoty. Na żadna z takich przesłanek Sąd w uzasadnieniu wyroku nie wskazał. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. - dodanym przez ustawę z dnia 19 marca 2009 r. zmieniającą Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 69, poz. 592), który wszedł w życie 22 maja 2009 r. - zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten rozszerza krąg wyjątków od zasady (wynikającej z art. 3941 § 2 k.p.c.), że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie i nie przysługuje na postanowienia innego rodzaju (z wyłączeniem kategorii wymienionych w art. 3941 § 1 k.p.c.). Podniesione w zażaleniu zarzuty są trafne. W uzasadnieniu wyroku z 15 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy nie umotywował rozstrzygnięcia co do kosztów procesu. W konsekwencji nie wiadomo, z jakich przyczyn Sąd nie uwzględnił poniesionych przez żalącą się kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych reguł obciążania stron kosztami procesu (art. 98 k.p.c.) i w związku z tym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o nieobciążeniu strony kosztami
3 procesu, powinny być wskazane okoliczności stanowiące „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania wniosku pozwanej o przyznanie kosztów procesu do ponownego rozpoznania. (zob. również postanowienia Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2010 r. III CZ 66/09 i z 10 grudnia 2009 r. III CZ 47/09, niepubl.) Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 30/11 2011-07-08Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania za instancję odwoławczą na podstawie art. 102 k.p.c., musi podać motywy swojego rozstrzygnięcia?
- II CZ 52/10 2010-07-08Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c., prawidłowo odstąpił od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej, biorąc pod uwagę jej szczególną sytuację osobistą i majątkową?
- IV CZ 135/12 2012-12-20Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jest zobowiązany do wskazania w uzasadnieniu okoliczności stanowiących „wypadek szczególnie uzasadn…
- II CZ 51/11 2011-08-25Czy sąd drugiej instancji, zasądzając od strony przegrywającej koszty zastępstwa procesowego strony przeciwnej, narusza art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona ta była zwolniona od kosztów sądowych w pierwszej instancji i…
- II PZ 26/10 2011-01-05Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c., może częściowo nie obciążyć strony przegrywającej kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wiek, nawet jeśli strona wygrywająca domaga się zwrotu k…
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 99 KPCart. 108 KPCart. 391 § 1 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 3941 § 2 KPCart. 3941 § 1 KPCArt. 102 KPCart. 98 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39815 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy