III KK 309/17

Sygn. akt III KK 309/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) w sprawie skazanego Ł. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 439 § 1 k.p.k. w dniu 10 sierpnia 2017 r., kasacji prokuratora na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt II Ka (…), zmieniającego wyrok łączny Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II K (...), połączył kary orzeczone wobec Ł. S. i wymierzył mu 2 kary łączne – w pkt I w wymierzył mu kary łączne 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 130 stawek dziennych po 10 złotych każda oraz w pkt II wymierzył karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto Sąd umorzył postępowanie 2 w zakresie wyroku wydanego w sprawie II K (…)/07 oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r., II Ka (…)/16, Sąd Okręgowy w S. po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego: I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.k., sprostował oczywiste omyłki pisarskie w punkcie VII wstępnej części wyroku w ten sposób, że: z linijki 5 usunął zapis „w okresie od dnia 6.12.2011 r. do dnia 27 marca 2014 r.” zaś w linijce 6 przed cyfrą „III” dodał cyfrę „I”, a po cyfrze „IX” dodał cyfrę „X”; 2. rozwiązał orzeczenie o wymierzeniu Ł. S. kar łącznych w punktach I i II wyroku; 3. na zasadzie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i łączne kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w O. w sprawie II K (...)/13 w wysokości 3 lat pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w G. w sprawie II K (...)/14 w wysokości 3 lat pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w G. w sprawie II K (...)/16 w wysokości roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w G. w sprawie II K (...)/12 na 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, Sądu Rejonowego w O. w sprawie II K (...)/14 na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 4 lata, połączył i jako karę łączną orzekł karę 6 lat pozbawienia wolności; 4. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej zaliczył okres odbywania kary pozbawienia wolności w sprawie II K (...)/13 Sądu Rejonowego w O. w okresie od 8 marca 2017 r. do 24 marca 2017 r. oraz zaliczony na poczet kary pozbawienia wolności w tej sprawie okres od 7 stycznia 2013 r. do 8 stycznia 2013 r., okresy od 11 lutego 2014 r. do 13 lutego 2014 r. i od 25 lutego 2014 r. do 26 lutego 2014 r. zaliczone na poczet kary w sprawie II K (...)/14 Sądu Rejonowego w G., 5. orzekł, że w pozostałej części wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu; II. w oparciu o przepis art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego obejmującego skazania Ł. S. wyrokami Sądu Rejonowego w G. w sprawie 3 IV K (...)/07, Sądu Rejonowego w G. w sprawie II K (...)/13 i Sądu Rejonowego w G. w sprawie II K (...); III. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. A. Ś. w G. kwotę 147,60 zł tytułem sprawowanej z urzędu obrony skazanego Ł. S. w II instancji; IV. zwolnił skazanego od wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego kasację na niekorzyść wniósł prokurator, zarzucając w niej rażące naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 29 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy przez Sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy Sąd ten zobligowany był do rozpoznania apelacji na rozprawie w składzie trzech sędziów, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konkluzji kasacji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w S. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego istotnie doszło do uchybienia mającego charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Jak trafnie wskazał skarżący, apelację od wyroku łącznego należało rozpoznać zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. w składzie trzech sędziów, a nie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – w składzie jednoosobowym. Wprawdzie przepis art. 29 § 1 k.p.k., dopuszcza możliwość odstępstwa od składu trzyosobowego na rzecz orzekania jednoosobowego na rozprawie apelacyjnej, ale jedyny taki wyjątek przewidziany jest w przepisie art. 449 § 2 k.p.k. Ten zaś przepis z pewnością nie może odnosić się do rozpoznawania apelacji od wyroku łącznego, gdyż jako warunek zastosowania wskazuje zakończenie postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia. Warunek taki nie może być sensownie odnoszony do postępowań w przedmiocie wydania wyroku łącznego, w których w ogóle takie postępowanie nie toczy się, a przedmiotem rozpoznania była tylko kwestia wydania wyroku łącznego obejmującego kary prawomocnie orzeczone. Z tego względu przepis art. 449 § 2 k.p.k., nie podlegający w myśl ogólnych zasad wykładni interpretacji rozszerzającej, 4 nie mógł być podstawą wyznaczenia składu jednoosobowego do orzekania na rozprawie apelacyjnej w sprawie o wyrok łączny. Prezentowane stanowisko co do składu orzekającego w sprawie o wyrok łączny znajduje wsparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok SN z dnia 10 maja 2017 r., IV KK 424/16). W takim stanie rzeczy wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależycie obsadzonego składu orzekającego jest oczywiste, co stało się powodem uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. r.g.