II KK 433/25
WyrokIzba Karna2026-01-07
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Antoniego Bojańczyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, że wadliwość powołania sędziów, związana z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., była już przedmiotem analiz w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podkreślono, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy jego orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC).Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano fakt powołania sędziego przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Podniesiono również zarzuty dotyczące drogi zawodowej sędziego, w tym powołania do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz przeniesienia do Izby Karnej bez dochowania wymogów Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 433/25.Pełny tekst orzeczenia
II KK 433/25 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie D. W. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 7 stycznia 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 433/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 433/25. UZASADNIENIE Obrońca D. W. pismem z dnia 27 listopada 2025 r. (k. 53 i n. akt SN) złożył wniosek o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy kasacyjnej II KK 433/25, sygnalizując że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania go przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
II KK 433/25 2 niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Ponadto wskazano na dotychczasową drogę zawodową tego sędziego – fakt powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która nie jest sądem przewidzianym przez ustawę oraz przeniesienie do Izby Karnej Sądu Najwyższego na mocy decyzji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego bez dochowania wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji w niniejszej sprawie.
II KK 433/25 3 Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC (zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr 41097/20, 42668/21 i 19 innych). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KK 22/23 2023-09-12Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, jeśli…
- II KK 440-23/10 2025-11-06Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na brak in…
- II KK 576/22 2024-09-18Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na brak instytucjonalny…
- III KK 484/24 2025-06-25Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na potencjalny br…
- II KK 275/24 2026-03-11Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na potencjaln…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 179art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1art. 6§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy