V CZ 70/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-12-12
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Mirosław Bączyk, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, dotyczące postanowienia o kosztach procesu, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie wniesione osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, dotyczące postanowienia o kosztach procesu, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacki, który obejmuje wszelkie czynności procesowe związane z tym postępowaniem, w tym wniesienie zażalenia.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego wcześniejsze zażalenie na postanowienie o kosztach. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda, ponieważ zostało ono wniesione osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. Powód zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących zażalenia do Sądu Najwyższego i wniosku o ustanowienie pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, uznając je za niedopuszczalne z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 70/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa J. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w C., Prezesowi Sądu Okręgowego w C. i Prezesowi Sądu Apelacyjnego o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r. oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 29 czerwca 2012 r. odrzucające zażalenie powoda na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 26 kwietnia 2012 r. Przyczyną odrzucenia zażalenia było wniesienie go osobiście przez powoda J. S. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód J. S. ,zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 394 § 1 pkt. 2 k.p.c. oraz art. 871 § 2 oraz art. 3941 § 2 k.p.c. poprzez odrzucenie zażalenia do Sądu Najwyższego w sytuacji, w której nie został rozpoznany jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika w celu sporządzenia zażalenia na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 26 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacki ustanowiony w art. 87 1 k.p.c. obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy więc także zażalenia do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.). Zażalenie wniesione osobiście przez stronę podlegało zatem odrzuceniu wobec braku zdolności postulacyjnej. Niezastosowanie się do wymogu przymusu adwokackiego i wniesienie zażalenia objętego przymusem przez stronę osobiście jest brakiem formalnym nieusuwalnym, którego nie można sanować w trybie art. 130 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 77). Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe, a wniesione do Sądu Najwyższego zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Należy natomiast zwrócić uwagę, że niezależnie od odrzucenia zażalenia wniesionego przez powoda osobiście należało rozpoznać jego wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w celu wniesienia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku. Do czasu rozpoznania
3 tego wniosku i podjęcia stosownych do jego rozstrzygnięcia czynności termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu. Późniejsze ustanowienie dla powoda pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym nie pochłania postępowania zażaleniowego. Także bowiem w postępowaniu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą dyspozytywności, sąd powinien brać pod uwagę, że strona decyduje nie tylko o wszczęciu postępowania, ale także o zakresie rozstrzygnięcia sprawy (ne eat iudex ultra petita partium).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 40/22 2022-01-26Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące kosztów postępowania, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu?
- I CZ 21/21 2021-07-16Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, które nie dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia pełnomocnika, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku…
- II CZ 103/10 2010-10-06Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, jest dopuszczalne, jeśli strona nie korzysta z pomo…
- V CZ 19/13 2013-05-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające o kosztach procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, powinno zostać odrzucone z powodu niewykazania umocowania pełn…
- I NZ 2/24 2024-07-04Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone z naruszeniem wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 394 § 1 pkt. 2 KPCart. 871 § 2art. 3941 § 2 KPCart. 87 § 1 KPCart. 87art. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 130 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt. 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy