I CZ 141/05
PostanowienieIzba Cywilna2006-01-25
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do przekształcenia grobu ziemnego w murowany, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 2000 zł, jest dopuszczalna, jeśli powód twierdzi, że sprawa dotyczy naruszenia dóbr osobistych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie przekształcenia grobu ziemnego w murowany stanowi roszczenie dotyczące prawa majątkowego, a nie dóbr osobistych. Uwzględnienie takiego powództwa prowadziłoby do zmiany sytuacji majątkowej powoda, co jest cechą charakterystyczną spraw majątkowych. W związku z tym, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w takiej sprawie jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł.Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia prawa do przekształcenia grobu ziemnego w murowany. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, podobnie jak Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Sąd Apelacyjny odrzucił następnie skargę kasacyjną powoda, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (2000 zł) w sprawie o charakterze majątkowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 141/05 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Parafii […] w W. o ustalenie prawa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 sierpnia 2005 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z dnia 11 marca 2005 r. oddalającego apelację powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o ustalenie, że powodowi służy prawo do przekształcenia określonego w pozwie grobu ziemnego w murowany. Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna jako wniesiona w sprawie o prawo majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 2000 zł., a więc jest niższa od wskazanej w art. 3982 § 1 k.p.c., określającej granice dopuszczalności skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił, iż sprawa nie dotyczy prawa majątkowego, bowiem jest sprawą o naruszenie dóbr osobistych- prawa do grobu, które związane jest ze stanem emocjonalnym uprawnionego, a zatem przysługuje w niej skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2002 r. II CKN 980/00 (OSNC 2004/3/42), pod pojęciem „prawa do grobu" w orzecznictwie sądów i w doktrynie rozumie się różne uprawnienia umożliwiające osobom bliskim sprawowanie kultu pamięci zmarłych. Uprawnienia te mogą mieć charakter niemajątkowy, ściśle osobisty, związany ze sferą uczuć, ale mogą też wymagać starań i nakładów praktycznych, w tym związanych z wydatkami. Z tych względów treść prawa do grobu określają zarówno elementy osobiste, jak i majątkowe, które w zależności od konkretnej sytuacji podlegają ocenie według zasad przewidzianych w przepisach o ochronie dóbr osobistych albo na podstawie przepisów dotyczących praw majątkowych. Jeżeli uprawniony powołuje się na naruszenie sfery jego indywidualnych odczuć związanych z kultywowaniem pamięci o osobie zmarłej, przysługują mu roszczenia przewidziane w art. 24 § 1 i 2 k.c. oraz w art. 448 k.c. Jeżeli domaga się ochrony prawa majątkowego, związanego z prawem do grobu,
3 jego roszczenia podlegają ocenie według treści przepisów regulujących określone stosunki majątkowe. W rozpoznawanej sprawie powód domagał się ustalenia, że przysługuje mu prawo przekształcenia określonego w pozwie grobu ziemnego, w którym pochowana jest jego rodzina, w grób murowany. Jak słusznie stwierdził Sąd Apelacyjny, jest to roszczenie odnoszące się do prawa majątkowego, związanego z prawem do grobu. Powód bowiem chce przebudować grób na murowany, co łączy się z koniecznością pokrycia kosztów przebudowy i ma w efekcie doprowadzić do zmiany charakteru i wartości grobu, do którego służy mu prawo. Uwzględnienie powództwa miało zatem spowodować zmianę sytuacji majątkowej powoda w zakresie przysługującego mu prawa, co jest cechą charakterystyczną sprawy o prawo majątkowe. Zgodnie zaś z art. 3982 § 1 zd. pierwsze k.p.c., w sprawach o prawa majątkowe o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie może być niższa od pięćdziesięciu tysięcy złotych. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie wartość ta została przez powoda określona na dwa tysiące złotych, prawidłowo Sąd Apelacyjny na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. db
Powiązane orzeczenia
- V CSK 133/17 2017-09-25Czy pochowanie zmarłego w grobie rodzinnym, do którego prawo do pochówku przysługuje również innym osobom, wbrew ich woli, stanowi naruszenie dóbr osobistych tych osób?
- I CSK 6649/22 2023-04-05Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do grobu, w szczególności prawa do pochówku w grobie rodzinnym, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki istotnego zagadnienia prawnego, gdy ska…
- IV CSK 371/19 2020-01-10Czy prawo do dysponowania grobem, obejmujące prawo do bycia pochowanym w tym grobie, może zostać nabyte na podstawie umowy z zarządcą cmentarza przez osobę obcą w stosunku do osoby już pochowanej w tym grobie, a jeśli ta…
- V CSK 403/16 2016-12-27Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w szczególności prawa do grobu, istnieją istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- III CSK 205/15 2015-10-15Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej prawa do dysponowania grobem, której wartość przedmiotu sporu wynosi 12 000 złotych, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 24 § 1art. 448 KCart. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy