II KO 112/21
Izba Karna2021-12-16
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny przypisywane sędziom tego samego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny przypisywane sędziom tego samego sądu. Taka sytuacja może wywołać wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, a przekazanie gwarantuje przeprowadzenie postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w W. w związku z procedowaniem w konkretnych sprawach, na szkodę A. O. A. O. złożyła zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w W., rozpoznając zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozpoznania sprawy przez sąd, którego sędziowie są przedmiotem postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 112/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia A. O. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) , o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…), prokurator Prokuratury Rejonowej w W., na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k., art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie zaistniałego nie później niż do dnia 24 maja 2021 r. w W., przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w W. w związku z procedowaniem w postępowaniach o sygnaturach akt II K (…), II K (…), II K (…) oraz II K (…), czym miano działać na szkodę interesu prywatnego A. O., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła A. O.. Sąd Rejonowy w W. właściwy do rozpoznania ww. środka zaskarżenia, postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt II Kp (…), na podstawie art. 37
2 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że sytuacja, w której sąd rozpoznawałby zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny, których według zawiadomienia o przestępstwie miał dopuścić się sędzia tego sądu, w toku postępowań przed tym sądem prowadzonych, mogłaby wywołać u postronnego obserwatora wątpliwości co do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Z uwagi na fakt, że taki przypadek zaistniał właśnie w tej sprawie, Sąd Rejonowy uznał za zasadne wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w W. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło złożone przez A. O. zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, przekazanie sprawy z uwagi na „dobro wymiaru sprawiedliwości” uzasadnione jest m.in. wtedy, gdy rozstrzygnięciu w postępowaniu sądowym, w trybie art. 306 k.p.k., podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn, który przypisano w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa sędziemu właściwego do rozpoznania sprawy sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., III KO 30/08, OSNwSK 2008/1/109). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 131/25 2025-09-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu właściwego miejscowo?
- IV KO 12/17 2017-03-16Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania miałby być sędzia orzekający w sądzie właściwym mi…
- V KO 48/19 2019-07-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu, w którym sprawa miałaby być rozpoznawana?
- IV KO 45/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu właściwego, a odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo przekroczenia uprawnień, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu…
- IV KO 149/19 2019-12-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego sądu na…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 305 § 1art. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 231 § 1 KKart. 37art. 306 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy