I CZ 54/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-09-30

Skład orzekający: Marta Romańska, Grzegorz Misiurek, Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwe sformułowanie wniosku skargi kasacyjnej, polegające na braku żądania uchylenia zaskarżonego wyroku przed żądaniem jego zmiany, stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, jeśli zakres żądanej zmiany jest jasny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe sformułowanie wniosku skargi kasacyjnej, polegające na braku wyraźnego żądania uchylenia zaskarżonego wyroku przed żądaniem jego zmiany, nie stanowi bezwzględnej podstawy do odrzucenia skargi, jeśli intencja skarżącego jest jasna i nie budzi wątpliwości. Sąd podkreślił, że nadmiernie formalistyczna wykładnia przepisów dotyczących wymogów formalnych skargi kasacyjnej może prowadzić do nieuzasadnionego pozbawienia strony możliwości merytorycznego rozpoznania jej środka zaskarżenia.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej z powodu wadliwego sformułowania wniosku, który nie spełniał wymogów formalnych. Strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, domagając się uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że wniosek skargi kasacyjnej, mimo pewnych uchybień formalnych, był wystarczająco jasny co do intencji skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 54/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) w sprawie z powództwa W. K., S. K. przeciwko M. spółce z o.o. w B. o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2016 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt VI ACa …/14, 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej M. sp. z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2015 r., z uwagi na wadliwe sformułowanie wniosku skargi kasacyjnej. W zażaleniu strona pozwana domaga się uchylenia tego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do dalszego prowadzenia oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzuciła naruszenie art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. przez bezzasadne uznanie, iż wniosek skargi kasacyjnej nie spełniał ustawowych wymogów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. do wymogów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy m.in. wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. W skardze kasacyjnej strona pozwana zaskarżyła wyrok w całości, którym Sąd drugiej instancji oddalił apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji uwzględniającego powództwo W.K. i S. K. o uznanie postanowienia wzorca umownego stosowanego w § 17 umowy deweloperskiej za niedozwolony i zakazanie jego stosowania w obrocie z konsumentami. We wnioskach skargi zażądała zmiany zaskarżonego wyroku w całości: „w ten sposób, że postanowienie § 17 wzorca umów pozwanej nie stanowi niedozwolonego postanowienia umownego”. Tak sformułowany wniosek skargi kasacyjnej nie w pełni koresponduje z literalnym brzmieniem przepisu art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., bowiem formalne żądanie zmiany wyroku Sądu drugiej instancji nie jest poprzedzone żądaniem jego uchylenia. Jednak takie uchybienie nie musi prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej, jeżeli wnioskowany przez skarżącego zakres zmiany nie budzi wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 29/15, nie publ.). Odstąpienie przez sąd od literalnej wykładni przepisów dotyczących wymogów formalnych skargi kasacyjnej każdorazowo podlega ocenie 3 sądu, który rozpoznaje sprawę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2016 r., III CZ 22/16, nie publ., uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2016 r., II CZ 43/16, nie publ). Nie budzi wątpliwości, że strona pozwana wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, a w konsekwencji z braku użycia w żądaniu wniosku skargi także wyrażania wskazującego na uchylenie tego wyroku, nie mogło nastąpić odrzucenie skargi kasacyjnej. Drugi problem, który wiąże się ze sposobem redakcji przez stronę pozwaną wniosku skargi ma bardziej doniosłe znaczeniu, gdyż zadecydował o odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny skargi kasacyjnej. Mianowicie, strona pozwana domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że sporny zapis umowy deweloperskiej nie stanowi niedozwolonego postanowienia umownego. Sąd drugiej instancji uznał, że strona pozwana powinna była żądać oddalenia powództwa. Jednakże tego rodzaju weryfikacja w istocie ma już charakter oceny poprawności merytorycznej żądania skargi i wykracza poza zakres kontroli formalnej wymogów skargi kasacyjnej. Ponadto przy takiej werbalizacji żądania skargi kasacyjnej oraz opisie zakresu zaskarżenia nie budzi wątpliwości, że intencjonalnie jest ono ukierunkowane na oddalenie powództwa w całości. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394¹ § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39816 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne (art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.). db kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 394art. 39816 KPCart. 108 § 1 KPCart. 398§ 1 pkt 3§ 2§ 17§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy