III CSK 73/09
WyrokIzba Cywilna2009-06-24
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a także skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od kwoty wskazanej w przepisach, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie może ona być oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. Ponadto, w sprawach o dział spadku, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od spełnienia wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia, określonego w art. 519^1 § 4 pkt 3 k.p.c., która nie może być niższa od wartości udziału uczestnika wnoszącego kasację, chyba że podważa on samą zasadę podziału lub zaskarża rozstrzygnięcia dotyczące roszczeń z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, pożytków lub nakładów.Stan faktyczny
Uczestniczka M. R. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o częściowy dział spadku. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c., dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez uczestniczkę była niższa od kwoty wymaganej dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. R. oraz oddalił wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 73/09 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku S. P. przy uczestnictwie M. P., J. Z., B. P. i M. R. o częściowy dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2009 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki M. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 września 2008 r., odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek adwokat A. Ż. o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 10 września 2008 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację uczestniczki M. R. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 listopada 2007 r. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniosła uczestniczka M. R. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. „przez zaniechanie zbadania istotnych dla sprawy okoliczności zgodnie z wymogiem art. 227 k.p.c., przez co orzekł bez należycie wszechstronnego rozpoznania okoliczności faktycznych istotnych dla wyniku sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Treść tego przepisu wskazuje, że wprawdzie dopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jednak z wyłączeniem zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, choćby naruszenie odnośnych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 września 2007 r., III CSK 13/05 (OSNC 2006, nr 4, poz. 76) wyjaśnił, że skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, niewskazująca na inne naruszenia prawa, jest niedopuszczalna jako nieoparta na ustawowej podstawie. Skarga kasacyjna wniesiona przez uczestniczkę oparta została wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń i oceny dowodów, tj. na zarzucie obrazy art. 233 k.p.c. i art. 227 k.p.c., i z tego względu podlega odrzuceniu (art. 3986 § 2 k.p.c.). Skarga kasacyjna uczestniczki podlega odrzuceniu także z tego względu, że wskazana przez nią wartość przedmiotu zaskarżenia, opiewająca na kwotę 51 955 zł, jest niższa od wyznaczonej przez art. 5191 § 4 pkt 3 k.p.c. minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia, która warunkuje dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku. W postanowieniu z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02 (OSNC 2004, nr 4, poz. 60) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach o dział spadku wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację. Tylko wyjątkowo, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału albo gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu
3 pożytków albo rozliczenia nakładów, wartość zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału. Tymczasem uczestniczka w skardze kasacyjnej sama określiła wartość swego udziału w spadku na kwotę 51 955 zł, co w oczywisty sposób nie spełnia wymagania art. 5191 § 4 pkt 3 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3986 § 2 w związku z art. 3983 § 3 i art. 5191 § 4 pkt 3 k.p.c. Wniosek pełnomocnika uczestniczki o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu został oddalony ze względu na wniesienie skargi kasacyjnej oczywiście niedopuszczalnej i opartej na wadliwych podstawach. Taka czynność nie może być uznana za świadczenie pomocy prawnej z urzędu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41).
Powiązane orzeczenia
- II CSK 298/20 2020-11-27Czy skarga kasacyjna pozwanej jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a skarga powoda spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania?
- V CSK 344/09 2010-02-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg określony w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CZ 50/25 2025-07-09Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut naruszenia przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, może być dopuszczalna mimo niższej wartości przedmiotu zaskarżenia niż wymagana ustawowo?
- V CSK 284/14 2014-12-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę kwoty niższej niż pięćdziesiąt tysięcy złotych jest dopuszczalna, a jeśli nie, to czy istnieją przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne, po…
- IV CSK 635/13 2014-04-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, ograniczona do wartości udziału uczestnika, jest niższa niż próg ustawowy?
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 227 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 233 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 5191 § 4 pkt 3 KPCart. 3986 § 2art. 3983 § 3§ 1§ 3§ 2§ 4 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy