III KK 291/11
WyrokIzba Karna2011-10-28
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Józef Szewczyk, Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może orzekać w postępowaniu nakazowym, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą istotne wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekanie w postępowaniu nakazowym jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W analizowanej sprawie wątpliwości co do popełnienia zarzuconych wykroczeń, w tym co do charakteru miejsca zdarzenia jako publicznego oraz podstaw prawnych żądania podania danych osobowych, wymagały wyjaśnienia w postępowaniu kontradyktoryjnym. Uchybienie art. 93 § 2 k.p.s.w. mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który uznał R. K. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 141 k.w. (używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym) i art. 65 § 2 k.w. (nieudzielenie wiadomości o tożsamości policji). Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.s.w., wskazując, że okoliczności czynów budziły wątpliwości i wymagały rozprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. na rozprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 291/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska Protokolant Teresa Jarosławska na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) w sprawie R. K. skazanego z art. 141 k.w. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 października 2011 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 20 stycznia 2011 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.
2 U Z A S A D N I E N I E R. K. obwiniony był o to, że: 1. w dniu 18 listopada 2010 r. około godz. 19:00 w G. na ul. A. w miejscu publicznym używał słów nieprzyzwoitych, to jest o wykroczenie z art. 141 k.w.; 2. w miejscu i czasie jak w pkt 1 pomimo obowiązku nie udzielił wiadomości co do tożsamości własnej patrolowi policji, to jest o wykroczenie z art. 65 § 2 k.w. Wyrokiem nakazowym z dnia 20 stycznia 2011 r., Sąd Rejonowy w Olecku uznał R. K. za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów i na podstawie art. 141 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 20 § 1 i 2 k.w. w zw. z art. 21 § 1 k.w. wymierzył mu karę 1 miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując go w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, wskazanej przez Sąd, w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Wyrok ten nie został zaskarżony w ustawowym terminie i uprawomocnił się w dniu 3 lutego 2011 r. Od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 20 stycznia 2011 r., kasację wywiódł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 110 § 1 k.p.s.w. zaskarżył wymieniowy wyrok w całości, na korzyść obwinionego R. K. Na podstawie art. 111 k.p.s.w., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy obwinionego R. K. w postępowaniu nakazowym, pomimo że okoliczności popełnienia zarzuconych mu wykroczeń, decydujące o odpowiedzialności obwinionego, budziły istotne wątpliwości i wymagały wyjaśnienia w trakcie rozprawy.
3 Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. na rozprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Stosownie do treści art. 93 § 2 k.p.s.w. orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Tymczasem w przypadku obu wykroczeń zarzuconych obwinionemu R. K. okoliczności ich popełnienia budzą wątpliwości. Znamiona wykroczenia określonego w art. 141 k.w. wypełnia jedynie zachowanie sprawcy w miejscu publicznym. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że do zdarzenia doszło w dniu 18 listopada 2010 r. wieczorem w zakładzie szewskim, którego nie można uznać za miejsce publiczne. W judykaturze i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że miejsce publiczne oznacza sytuację, w której działanie może być dostrzeżone (możliwość dostrzeżenia musi być w pełni realna) przez nie określoną liczbę nie oznaczonych z góry osób. Także okoliczności czynu zakwalifikowanego z art. 65 § 2 k.w. budzą istotne wątpliwości. Wykroczenia z art. 65 § 2 k.w. dopuszcza się osoba, która wbrew obowiązkowi nie udziela właściwemu organowi państwowemu lub instytucji upoważnionej z mocy ustawy do legitymowania, wiadomości lub dokumentów co do tożsamości własnej lub innej osoby, swego obywatelstwa, zawodu, miejsca zatrudnienia lub zamieszkania. Przy czym w doktrynie prawa wykroczeń prezentowane są poglądy, że w przypadku, w którym funkcjonariusz organu państwowego lub upoważnionej do legitymowania instytucji żąda podania wskazanych w przepisie danych osobowych w sytuacji, gdy nie ma do tego podstawy prawnej obywatel może odmówić podania danych osobowych bez konsekwencji prawnych (por. T. Grzegorczyk, W. Jankowski, M. Zdrojewska – Kodeks Wykroczeń. Komentarz. Warszawa 2010, s. 268 oraz M.
4 Budyn – Kulik, P. Kozłowska – Kalisz, M. Kulik –Marek, M. Mozgawa – Kodeks Wykroczeń. Komentarz. Warszawa 2007, s. 237). Z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, że obwiniony kwestionował zasadność interwencji Policji i żądał od policjantów wskazania służbowych numerów identyfikacyjnych. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia w kontradyktoryjnym postępowaniu sądowym. Zatem uchybienie treści art. 93 § 2 k.p.s.w. przez Sąd Rejonowy w O. mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony kasacją wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania na rozprawie.
Powiązane orzeczenia
- I KK 186/24 2024-06-19Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy wyjaśnienia obwinionego budzą wątpliwości co do jego winy i okoliczności popełnienia czynu?
- IV KK 681/18 2019-11-20Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości lub jeśli sąd dokonuje zmian w opisie czynu lub jego kwalifikacji prawnej w stosunku do wniosku o ukaranie?
- II KK 418/22 2023-02-28Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości w świetle dowodów załączonych do wniosku o ukaranie?
- II KK 340/16 2016-11-24Czy w sytuacji, gdy obwiniony kwestionuje swoją winę i okoliczności popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, a dołączony do wniosku o ukaranie materiał dowodowy nie jest jednoznaczny, dopuszczalne jest wydanie wyroku naka…
- V KK 314/23 2023-10-19Czy w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 141art. 65 § 2art. 9 § 2art. 20 § 1art. 21 § 1art. 110 § 1 KPart. 111 KPart. 526 § 1 KPKart. 537 § 1art. 112 KPart. 93 § 2 KP
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy