V CZ 109/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-03-10
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Krzysztof Strzelczyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego obciąża małoletniego skarżącego, mimo braku jego własnych dochodów i majątku, a także czy rodzice małoletniego są zobowiązani do ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Sam fakt, że małoletni skarżący nie dysponuje własnym majątkiem ani nie osiąga dochodów, nie zwalnia go z obowiązku zwrotu kosztów postępowania innym uczestnikom. Na rodzicach małoletniego ciąży obowiązek ponoszenia wydatków związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym, zwłaszcza gdy sami reprezentują dziecko i podejmują za nie czynności procesowe. Obowiązek ten jest uzasadniony, pod warunkiem, że rodzice mogą pokryć koszty bez uszczerbku dla własnego utrzymania i utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania i zasądził od małoletniej skarżącej na rzecz uczestniczki koszty postępowania zażaleniowego. Przedstawicielka ustawowa małoletniej zaskarżyła rozstrzygnięcie o kosztach, argumentując, że małoletnia nie posiada dochodów ani oszczędności. Sąd Najwyższy uznał, że brak własnych środków małoletniego nie zwalnia go z obowiązku zwrotu kosztów, a ciężar ten spoczywa na rodzicach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 109/10 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi P. B. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową G. B. przy uczestnictwie T. B. i innych, o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2011 r., zażalenia skarżącej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego zawarte w pkt II postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 lipca 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od wnoszącej skargę na rzecz uczestniczki E. K.-B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie, wniesione przez P. B. reprezentowaną przez przedstawiciela
2 ustawowego – jej matkę G. B., na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 kwietnia 2010 r. o odrzuceniu jej skargi o wznowienie postępowania. W tym samym postanowieniu Sąd Okręgowy, na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądził od wnoszącej skargę na rzecz uczestniczki postępowania E. K.-B. kwotę 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie o kosztach zaskarżyła w imieniu małoletniej wnoszącej skargę o wznowienie postępowania skarżącej jej przedstawicielka ustawowa. W zażaleniu zarzuciła, że Sąd nie uwzględnił rodzaju sprawy i osoby skarżącej, która nie ma jakichkolwiek dochodów i oszczędności by uiścić tak wysokie koszty postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z samego faktu, iż małoletnia osoba, którą zastępuje w postępowaniu sądowym przedstawiciel ustawowy, nie dysponuje własnym majątkiem, ani nie osiąga dochodów nie oznacza uchylenia obowiązku zwrotu kosztów innym uczestnikom postępowania. Nie można bowiem pomijać, iż na rodzicach małoletniej skarżącej ciąży obowiązek ponoszenia wydatków jakie musi ona ponosić w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym. Jest to tym bardziej uzasadnione kiedy rodzice reprezentują małoletnie dziecko i podejmują za nie czynności procesowe. Zatem to matka powódki powinna wyłożyć środki na pokrycie niezbędnych kosztów postępowania, pod warunkiem, że mogła to uczynić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (zob. postanowienie SN z 25 maja 1960 r., 2 CZ 42/60, OSN 1961, z. III, poz. 78; postanowienie SN z 15 maja 1989 r., II CZ 80/89, nie publ). Z akt niniejszej sprawy wynika, że matka powódki utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2400 netto zł zaś niezbędne koszty utrzymania jej oraz jej rodziny nie uniemożliwiają jej pokrycia kosztów postępowania, które zostały zasądzone w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę te okoliczności, brak jest zatem podstaw do zastosowania wyjątkowego rozwiązania przewidzianego w art. 102 k.p.c.
3 Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 i 39821 k.p.c. rozstrzygając o kosztach postępowania zażaleniowego, także według zasady odpowiedzialności za wynik, na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z 39821 oraz art. 391 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- 2 CZ 42/60 1960-05-25Czy ojciec małoletnich powodów, który został zwolniony z pracy, jest w stanie ponieść koszty procesu, co powinno być podstawą do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych?
- IV KK 124/23 2023-10-25Czy matka małoletniego pokrzywdzonego, która wniosła prywatny akt oskarżenia przeciwko drugiemu rodzicowi, może być obciążona kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia oskarżonego, skoro nie była stroną postępowani…
- IV CZ 64/19 2019-07-25Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie niewłaściwej reprezentacji małoletniego powoda przez przedstawiciela ustawowego z powodu braku zgody sądu opiekuńczego na wytoczenie powództwa, jest oparta na usta…
- III CZ 21/10 2010-07-21Czy małoletniość strony przegrywającej proces i jej trudna sytuacja materialna mogą stanowić samodzielną podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. i nieobciążania jej kosztami procesu?
- II CZ 53/19 2019-11-22Czy brak zdolności procesowej małoletniego powoda, wynikający z konfliktu interesów między nim a jego przedstawicielem ustawowym (ojcem), który jest ubezpieczony u pozwanego ubezpieczyciela, stanowi podstawę do uchylenia…
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 102 KPCart. 39814 KPCart. 3941art. 391 § 1 KPC§ 6 pkt 6§ 13 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy