III CO 694/23
Izba Cywilna2023-11-08
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy strony zamieszkują za granicą, a z akt sprawy nie wynika miejsce ich zamieszkania, a jedynie adresy do doręczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może oznaczyć sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, jeżeli z akt sprawy nie wynika, że spełnione zostały przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c., a w szczególności, gdy nie wykazano miejsca zamieszkania stron za granicą, a jedynie podano adresy do doręczeń. Brak ustalenia miejsca zamieszkania uniemożliwia stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c., co jest warunkiem koniecznym do wystąpienia z wnioskiem o oznaczenie sądu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Świdnicy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej. Obie strony są obywatelami polskimi, ale zamieszkują w Niemczech. Sąd Okręgowy wskazał, że nie zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c. Powódka podała jedynie adresy do doręczeń dla stron, a nie miejsca ich zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy, uznając brak podstaw do oznaczenia sądu właściwego.Pełny tekst orzeczenia
III CO 694/23 POSTANOWIENIE 8 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 8 listopada 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.G. przeciwko K.G. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Świdnicy postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r., I C 1525/23, o oznaczenie sądu właściwego, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy. (Ł.W.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo w sprawie rozwodowej, albowiem oboje małżonkowie są obywatelami polskimi, ale zamieszkują poza granicami Polski (w Niemczech) i nie zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III CO 694/23 2 Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (§ 1). O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (§ 2). W niniejszej sprawie oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, nie jest możliwe. Z akt sprawy nie wynika, że spełnione zostały przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c., a to z uwagi na fakt, iż w pozwie powódka wskazała jedynie adresy do doręczeń dla stron, nie wskazała natomiast miejsca zamieszkania. Na podstawie wskazania adresu do doręczeń nie ma podstaw do oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, konieczne jest bowiem wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 41 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu. (R.N.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV CO 232/21 2021-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli strony zamieszkują za granicą, a nie ustalono jednoznacznie braku jurysdykcji sądów polskich?
- III CO 577/22 2022-08-01Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy pozwany mieszka za granicą?
- III CO 396/25 2025-04-08Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie ustalił jednoznacznie jurysdykcji krajowej i właściwości miejscowej, a istnieje potencjalnie toczące się postępowanie…
- I CO 76/19 2019-11-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony wskazują w pozwie miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mimo że czasowo przebywają za granicą?
- II CO 10/21 2021-04-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie był w stanie ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 41 KPCart. 45 KPCart. 45 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy