V KZ 59/19
PostanowienieIzba Karna2019-10-28
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przez skazanego osadzonego w zakładzie karnym, spowodowane uwarunkowaniami organizacyjnymi zakładu karnego i brakiem kontaktu z obrońcą, może stanowić przyczynę niezależną od strony uzasadniającą przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, spowodowane uwarunkowaniami organizacyjnymi zakładu karnego i brakiem kontaktu z obrońcą, nie stanowi przyczyny niezależnej od strony w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. Skazany miał możliwość podjęcia działań przed terminem rozprawy apelacyjnej, takich jak kontakt z obrońcą czy wystąpienie do sądu z żądaniem, co czyni zarzut oparty na tych okolicznościach chybionym.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazany został osadzony w zakładzie karnym po terminie doręczenia mu zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej. Obrońca argumentował, że niedotrzymanie terminu wynikało z braku kontaktu skazanego z nim oraz z uwarunkowań organizacyjnych zakładu karnego. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie sądu okręgowego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 59/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie Ł. R. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2019 r., zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…), o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…), , p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P. zaskarżonym postanowieniem nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego Ł.R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…). Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, tj. przyjęcie, iż skazany Ł. R. , osadzony w zakładzie karnym 31 lipca 2019 r., miał możliwość skontaktowania się z obrońcą przed 10 września 2019 r., a nadto, iż mógł samodzielnie wystąpić o doręczenie uzasadnienia wyroku.
2 W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku obrońcy i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt XVII Ka (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle analizy akt sprawy brak jest podstaw do podważenia zasadności leżącego u podstaw zaskarżonego postanowienia ustalenia, że niedotrzymanie przez skazanego terminu zawitego do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, w ujęciu art. 126 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że przyczyny niezależne od strony to takie, których strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1997 r., II KZ 29/97, Prok. i Pr. 1997, nr 6, poz. 9). W niniejszej sprawie sytuacja tego typu nie wystąpiła. Przyczyną od strony niezależną nie mógł być w żadnym razie ani brak kontaktu skazanego z obrońcą przed dniem 10 września 2019 r., tj. dniem pierwszego kontaktu telefonicznego z uwagi na osadzenie skazanego w zakładzie karnym w dniu 31 lipca 2019 r. i panujące w nim uwarunkowania organizacyjne, ani brak świadomości skazanego co do uprawnień przysługujących mu po wydaniu wyroku przez Sąd odwoławczy. Jak trafnie bowiem zauważa Sąd Okręgowy w P., Ł. R. był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 21 sierpnia 2019 r. (zawiadomienie odebrał dorosły domownik w dniu 1 lipca 2019 r. k. 330) i choć od dnia 31 lipca 2019 r. przebywał w zakładzie karnym, to miał on dość czasu, by przed terminem rozprawy apelacyjnej skontaktować się z obrońcą (telefonicznie lub listownie) i zgłosić żądanie sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego na wypadek gdyby był on dlań niekorzystny, co otwierałoby możliwość ubiegania się o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu ewentualnego wniesienia kasacji. Skazany mógł również samodzielnie wystąpić do sądu odwoławczego z powyższym żądaniem (choćby listownie), po uprzednim zasięgnięciu informacji o swoich uprawnieniach u obrońcy lub w sądzie.
3 Skoro skazany tego nie uczynił (od doręczenia mu zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 1 lipca 2019 r. do dnia wydania wyroku, tj. 21 sierpnia 2019 r., nie podjął żadnych czynności), a o swoich intencjach powiadomił obrońcę dopiero w dniu 10 września 2019 r., czyli blisko trzy tygodnie po terminie rozprawy apelacyjnej, to obecnie obrońca skazanego nie może powoływać się ani na brak świadomości skazanego co do terminu wystąpienia z wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, jako przyczynę uzasadniającą przywrócenie mu terminu zawitego do jej dokonania, ani na uwarunkowania organizacyjne w zakładzie karnym, uniemożliwiające skazanemu – bezpośrednio po osadzeniu – kontakt telefoniczny z obrońcą. W opisanych warunkach uznać należało, że nie został skutecznie zakwestionowany fakt, iż niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku w trybie przewidzianym w art. 524 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. nastąpiło z przyczyn zależnych wyłącznie od skazanego, co czyni zarzut zażalenia chybionym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KZ 36/18 2018-08-23Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego z powodu przebywania w zakładzie karnym, przy jednoczesnym braku poinformowania sądu o zmianie miejsca pobytu,…
- IV KZ 61/14 2014-10-28Czy zaniedbanie skazanego, nieznajomość prawa lub bezpodstawność skazania mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji, gdy skazany był pouczony o termi…
- V KZ 42/20 2020-10-23Czy niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wynikające z rozmowy ze swoim obrońcą, może stanowić przyczynę niezależną od strony uzasadniającą przywrócenie terminu?
- V KZ 33/21 2021-08-04Czy skazany, który nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, może domagać się przywrócenia tego terminu, jeśli jego niedotrzymanie wynikało z błędnego przekonania o zasadach doręczania wyroków i c…
- IV KZ 71/12 2012-12-05Czy niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, spowodowane oczekiwaniem na kontakt z obrońcą z urzędu, może stanowić przyczynę niezależną od skazanego uzasadniającą przywrócenie termin…
Powołane przepisy
art. 13 § 1 KKart. 197 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 126 § 1 KPKart. 524 § 1 KPKart. 457 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy