V CO 169/20
Izba Cywilna2020-12-29
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia orzekający w sądzie, w którym toczy się postępowanie, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Stwierdził, że w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia sądu, w którym toczy się postępowanie, zachodzi przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia sprawy przez ten sąd, wynikająca z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 508 § 4 k.p.c.). W takim przypadku sąd powinien wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania sprawy, a nie stosować art. 441 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w D. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było to, że uczestniczka postępowania, E. B., jest sędzią tego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 48 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 481 § 1 k.p.c., ponieważ E. B. nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania tej konkretnej sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 169/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku C. K. przy uczestnictwie M. K., E. B., T. K., M. K., S. K., I. O. i B. B. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2020 r., na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w D. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 441 k.p.c.). UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w D. zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z wniosku C. K. z udziałem S. K., T. K., M. K., E. B., I. O., B. B. i M. K. o stwierdzenie nabycia spadku. Wskazał, że uczestniczka tego postępowania E. B. jest sędzią Sądu Rejonowego w D.. Nie ma jednak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 481 § 1 k.p.c., ponieważ uczestniczka nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania tej konkretnej sprawy (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, OSNKN 2020, nr 1, poz. 1). Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Skoro uczestniczką przedmiotowego postepowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia Sądu Rejonowego w D. E. B., to zachodzi - wbrew poglądowi tego Sądu - przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 481 k.p.c. W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego uczestnikiem, wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 508 § 4 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien, zgodnie z art. 481 k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania tej sprawy, a sąd przełożony powinien wyznaczyć inny równorzędny sąd. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 441 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- III CO 788/25 2025-07-10Czy sprawa o stwierdzenie nabycia spadku, rozpoznawana przez Sąd Rejonowy we Wrześni, powinna zostać przekazana do innego sądu równorzędnego?
- III CO 835/22 2022-11-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku oraz dział spadku do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
- II CO 62/21 2021-05-31Czy w przypadku, gdy pozwanym w sprawie jest sędzia sądu, w którym toczy się postępowanie, należy zastosować art. 441 k.p.c. w celu wyznaczenia innego sądu równorzędnego?
- III CO 607/25 2025-06-18Czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zostać przekazany do sądu równorzędnego?
- II CO 114/21 2021-09-01Czy w przypadku, gdy pozwanym w sprawie jest sędzia sądu, który ma ją rozpoznać, właściwym trybem postępowania jest wystąpienie o wyznaczenie innego sądu równorzędnego na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., czy też należy zas…
Powołane przepisy
art. 441 KPCart. 441 § 1 KPCart. 48 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 481 § 1 KPCart. 481 KPCart. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 508 § 4 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy