II KO 17/21

Izba Karna2021-04-14

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana. Zastosowanie zasady nemo iudex idoneus in propria causa uzasadnia zmianę właściwości sądu w celu wyeliminowania potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, które może wynikać z wątpliwości co do bezstronności lub swobody orzekania sądu. Okoliczność, że zarzucany czyn sędziego jest związany z czynnościami procesowymi wykonywanymi w sprawie, prowadzi do wniosku, że dla zapewnienia obiektywizmu w odbiorze postępowania, powinno ono być prowadzone przed innym sądem.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia H. M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. H. M. zarzuciła sędziemu Sądu Rejonowego w W. przekroczenie uprawnień i poświadczenie nieprawdy w związku z odrzuceniem jej wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. H. M. wyraziła obawy o bezstronne rozpoznanie jej sprawy przez miejscowo właściwy sąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 17/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie H. M., w sprawie zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej W. z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. zawartego w postanowieniu z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 lutego 2021 r. Sad Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy z zażalenia H. M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (…), innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy zarzutów sformułowanych przez H. M. pod adresem sędziego Sądu Rejonowego w W. – E. O., która miała dopuścić się przekroczenia uprawnień oraz poświadczyć nieprawdę. Nadto wskazano, że H.M. 2 w zażaleniu na powołane wyżej postanowienie wyraziła obawy o bezstronne rozpoznanie jej sprawy przez miejscowo właściwy Sąd. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w W. jest zasadny. W przedmiotowej sprawie ziściły się bowiem przesłanki, które w myśl zasady nemo iudex idoneus in propria causa, uzasadniają skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. Jak podniesiono we wniosku przed Sądem Rejonowym w W. zawisła sprawa z zażalenia H. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie, w której wymieniona zarzuciła sędziemu tego Sądu – E. O. – która postanowieniem z 17 lipca 2020 r, w sprawie o sygn. akt VIII P (…) odrzuciła wniosek ww. o ustanowienie adwokata z urzędu, iż poświadczyła ona nieprawdę oraz przekroczyła uprawnienia, tj. popełnienie czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Przedmiotem rozpoznania w sprawie, w której wystąpiono z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. ma być zatem kwestia odpowiedzialności karnej sędzi, która w tym Sądzie pełni służbę, przy czym zarzucany czyn związany jest z czynnościami procesowymi, jakie sędzia wykonywała w sprawie. Okoliczność ta prowadzi do wniosku, że niezależnie od tego, czy kwestia wspomnianej odpowiedzialności będzie rozważana w płaszczyźnie formalnej, czy merytorycznej, dla zapewnienia obiektywizmu w zewnętrznym odbiorze postępowania w tym przedmiocie, powinno ono być prowadzone przed sądem innym, aniżeli sąd, w którym sędzia E.O. pełni służbę. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w W. uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia 3 wszelkich podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także aspekt ekonomiki procesowej, związany z odległością pomiędzy miejscem zamieszkania stron, a siedzibą tego Sądu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy