IV CZ 118/06
PostanowienieIzba Cywilna2007-01-30
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Barbara Myszka, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca rozstrzygnięcia o roszczeniach o zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny, podlega ocenie dopuszczalności na podstawie art. 5191 k.p.c., czy też art. 3982 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego, jest uregulowana autonomicznie w art. 5191 k.p.c. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie można jej uzupełniać przepisami dotyczącymi skargi kasacyjnej w postępowaniu procesowym, takimi jak art. 3982 § 1 k.p.c. Dotyczy to również sytuacji, gdy skarga kasacyjna dotyczy rozstrzygnięcia o roszczeniach o zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia o podziale majątku wspólnego, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (123 474,86 zł) jest niższa niż próg 150 000 zł, od którego skarga kasacyjna jest dopuszczalna w tego typu sprawach zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. Uczestnik w zażaleniu argumentował, że jego roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny nie podlega ocenie według art. 5191 § 2 k.p.c., lecz art. 3982 § 1 k.p.c., według którego skarga byłaby dopuszczalna.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania jako pozbawione uzasadnionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 118/06 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z wniosku K. W. przy uczestnictwie J. W. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2007 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 22 września 2006 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 22 września 2006 r. Sąd Okręgowy w Ol. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia tego Sądu z dnia 11 lipca 2006 r., stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona została na kwotę 123 474,86 zł, podczas gdy w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna nie przysługuje (art. 3986 § 2 w związku z art. 13 § 2 oraz art. 5191 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie uczestnik postępowania podniósł, że zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 lipca 2006 r. oddalające jego apelację w części dotyczącej rozstrzygnięcia o żądaniu zasądzenia od wnioskodawczyni kwoty 123 474,86 zł z tytułu zwrotu nakładów, jakie poczynił z majątku osobistego na majątek wspólny, dokonując spłaty długów zaciągniętych w czasie trwania wspólności majątkowej. Roszczenie to nie jest objęte hipotezą art. 5191 § 2 k.p.c., wobec czego nie należało dokonywać oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej przez pryzmat wymienionego przepisu. Kwestię tę należało natomiast ocenić na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c., a w świetle tego przepisu skarga kasacyjna jest dopuszczalna, wartość przedmiotu zaskarżenia jest bowiem wyższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym uregulowane zostało w sposób autonomiczny i samodzielny w art. 5191 k.p.c., stąd sięganie przy ocenie tej kwestii równocześnie do treści art. 3982 § 1 k.p.c. jest nieuprawnione. O dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami przesądza zatem wyłącznie art. 5191 k.p.c., bez względu na to czy skarga dotyczy rozstrzygnięcia o podziale składników majątku wspólnego, czy rozstrzygnięcia o roszczeniach o zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny.
3 W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy podkreślał, że regulacja zawarta w art. 5191 k.p.c. ma charakter autonomiczny i wyczerpujący, a także wyjaśniał, że wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest wartość poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu albo sposób ich podziału kwestionuje skarżący, a także wartość roszczeń dochodzonych w tych sprawach, będących przedmiotem zaskarżenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11, z dnia 7 lipca 2005 r., IV CZ 65/05, niepubl., z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZ 1/06, niepubl., z dnia 10 marca 2006 r., IV CZ 17/06, niepubl.). Skoro zatem wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, Sąd Okręgowy trafnie uznał wniesioną przez żalącego skargę kasacyjną za niedopuszczalną. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. db
Powiązane orzeczenia
- II CZ 170/16 2017-04-05Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, ale st…
- IV CSK 126/14 2014-08-05Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg określony w art. 5191 § 2 k.p.c.?
- II CZ 157/16 2017-02-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona na podstawie kwestionowanych przez skarżącego elementów podziału, jest niższa niż 150 000 zł?
- I CZ 14/09 2009-04-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została dowolnie określona i przekracza próg kwotowy określony w art. 519¹ § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu?
- II CZ 116/13 2014-04-25Czy w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez wnioskodawczynię w skardze kasacyjnej w…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 13 § 2art. 5191 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 5191 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy