IV KO 57/24
Izba Karna2024-06-05
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego orzeczeniem kasatoryjnym Sądu Najwyższego, które uchyliło zaskarżone orzeczenie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, może być przedmiotem postępowania wznowieniowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie wznowieniowe może dotyczyć jedynie prawomocnie zakończonych postępowań sądowych, które definitywnie rozstrzygają o odpowiedzialności karnej lub innym przedmiocie procesu, wywołując trwałe skutki prawne. Orzeczenie kasatoryjne, uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, nie zamyka kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego i nie rodzi trwałego skutku prawnego, a zatem nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego.Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że w składzie orzekającym występował sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r., co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2024 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania i obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 57/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosku obrońcy oskarżonego D. S. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt IV KK 196/23, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł : 1. pozostawić wniosek bez rozpoznania; 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D. S. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt IV KK 196/23. W uzasadnieniu wskazano, że na etapie etapie postępowania kasacyjnego w powyższej sprawie w składzie sędziowskim występował sędzia Marek Motuk oraz sprawozdawcą była sędzia Anna Dziergawka - powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) - co w realiach niniejszej sprawy oraz zgodnie z
IV KO 57/24 2 treścią uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. ( oraz uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., co powinno skutkować wznowieniem postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 540 § 1 k.p.k. wznowić można postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Oznacza to, że przedmiotem wznowienia postępowania mogą być te prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o innym przedmiocie procesu karnego. Orzeczeniami kończącymi postępowanie są rozstrzygnięcia w przedmiocie głównego nurtu postępowania, a więc m. in. wyroki skazujące, uniewinniające lub postanowienia o umorzeniu postępowania, a także prawomocne orzeczenia wydane w innych, także pobocznych nurtach procesu, pod warunkiem że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii prawnej, wywołując trwałe skutki (por. J. Matras [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, uwagi do art. 540). Analogicznie na powyższą kwestę zapatruje się także judykatura (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10, OSNKW 2010, nr 8, poz. 73; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2022 r., V KO 36/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2022 r., V KO 47/22). Dlatego też do tej kategorii orzeczeń kończacych postepowanie nie należy orzeczenie sądu uchylające zaskarżonego orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Orzeczenie takie ma charakter kasatoryjny i proces karny w danej sprawie podlega procesowej kontynuacji w podmoiotowym i przedmiotowym zakresie wskazanym przez – w tym wypadku Sąd Najwyższy (M. Klejnowska, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt IV KO 116/19, OSP 2020/10/82). W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 7 lutego 2024 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ten rodzaj orzeczenia niewątpliwie nie zamyka kwestii odpowiedzialności karnej
IV KO 57/24 3 oskarżonego i nie rodzi trwałego skutku prawnego, jaki jest wymagany treścią przepisu art. 540 § 1 k.p.k., który statuuje ustawowe przesłanki wznowienia postępowania. Skoro zatem przedmiotowe postępowanie nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego, Sąd Najwyższy - niezależnie od argumentacji podniesionej przez autora nadzwyczajnego środka zaskarżenia - pozostawił wniosek obrońcy bez rozpoznania (art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.), obciążając oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe (art. 639 k.p.k.). [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I KO 53/22 2022-05-31Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego uchylającym orzeczenie sądu odwoławczego w części dotyczącej kary?
- IV KO 72/20 2020-12-10Czy postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym, które zakończyło się wydaniem wyłącznie orzeczenia kasatoryjnego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, stanowi „postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orze…
- I KK 17/25 2025-07-09Czy postanowienie Sądu Najwyższego o wznowieniu postępowania kasacyjnego, wydane po prawomocnym oddaleniu kasacji, może wywołać skutki prawne, jeśli zostało wydane wbrew utrwalonej praktyce orzeczniczej i literaturze?
- I KO 110/23 2024-01-18Czy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego uchyleniem wyroku, nawet jeśli skład orzekający budzi wątpliwości co do zgodności z prawem powołania sędziów?
- II KO 103/21 2021-12-03Czy możliwe jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego, jeśli wyrok ten uchylił orzeczenie sądu niższej instancji, co oznacza, że postępowanie sądowe nie zostało zakończon…
Powołane przepisy
art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 540art. 639 KPK§ 1§ 1 pkt. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy