IV KO 57/24

Izba Karna2024-06-05

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego orzeczeniem kasatoryjnym Sądu Najwyższego, które uchyliło zaskarżone orzeczenie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, może być przedmiotem postępowania wznowieniowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie wznowieniowe może dotyczyć jedynie prawomocnie zakończonych postępowań sądowych, które definitywnie rozstrzygają o odpowiedzialności karnej lub innym przedmiocie procesu, wywołując trwałe skutki prawne. Orzeczenie kasatoryjne, uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, nie zamyka kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego i nie rodzi trwałego skutku prawnego, a zatem nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że w składzie orzekającym występował sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r., co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania i obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 57/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosku obrońcy oskarżonego D. S. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt IV KK 196/23, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł : 1. pozostawić wniosek bez rozpoznania; 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D. S. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt IV KK 196/23. W uzasadnieniu wskazano, że na etapie etapie postępowania kasacyjnego w powyższej sprawie w składzie sędziowskim występował sędzia Marek Motuk oraz sprawozdawcą była sędzia Anna Dziergawka - powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) - co w realiach niniejszej sprawy oraz zgodnie z IV KO 57/24 2 treścią uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. ( oraz uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., co powinno skutkować wznowieniem postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 540 § 1 k.p.k. wznowić można postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Oznacza to, że przedmiotem wznowienia postępowania mogą być te prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o innym przedmiocie procesu karnego. Orzeczeniami kończącymi postępowanie są rozstrzygnięcia w przedmiocie głównego nurtu postępowania, a więc m. in. wyroki skazujące, uniewinniające lub postanowienia o umorzeniu postępowania, a także prawomocne orzeczenia wydane w innych, także pobocznych nurtach procesu, pod warunkiem że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii prawnej, wywołując trwałe skutki (por. J. Matras [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, uwagi do art. 540). Analogicznie na powyższą kwestę zapatruje się także judykatura (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10, OSNKW 2010, nr 8, poz. 73; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2022 r., V KO 36/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2022 r., V KO 47/22). Dlatego też do tej kategorii orzeczeń kończacych postepowanie nie należy orzeczenie sądu uchylające zaskarżonego orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Orzeczenie takie ma charakter kasatoryjny i proces karny w danej sprawie podlega procesowej kontynuacji w podmoiotowym i przedmiotowym zakresie wskazanym przez – w tym wypadku Sąd Najwyższy (M. Klejnowska, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt IV KO 116/19, OSP 2020/10/82). W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 7 lutego 2024 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ten rodzaj orzeczenia niewątpliwie nie zamyka kwestii odpowiedzialności karnej IV KO 57/24 3 oskarżonego i nie rodzi trwałego skutku prawnego, jaki jest wymagany treścią przepisu art. 540 § 1 k.p.k., który statuuje ustawowe przesłanki wznowienia postępowania. Skoro zatem przedmiotowe postępowanie nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego, Sąd Najwyższy - niezależnie od argumentacji podniesionej przez autora nadzwyczajnego środka zaskarżenia - pozostawił wniosek obrońcy bez rozpoznania (art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.), obciążając oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe (art. 639 k.p.k.). [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 540art. 639 KPK§ 1§ 1 pkt. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy