I KO 110/23

Izba Karna2024-01-18

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego uchyleniem wyroku, nawet jeśli skład orzekający budzi wątpliwości co do zgodności z prawem powołania sędziów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego, które zakończyło się uchyleniem wyroku. Nawet jeśli skład orzekający budził wątpliwości co do zgodności z prawem powołania sędziów, uchylenie prawomocnego wyroku skutkuje otwarciem postępowania karnego w głównym nurcie, co uniemożliwia prowadzenie postępowania wznowieniowego. Nie istnieje możliwość uznania orzeczenia za nieistniejące w obecnym systemie procesowym.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem uchylającym wyrok sądu apelacyjnego. Jako podstawę wskazał wadliwą obsadę składu orzekającego w postępowaniu kasacyjnym, powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb SN. Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie I KK 152/23 i zwrócił uiszczoną opłatę od wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 110/23 ZARZĄDZENIE Dnia 18 stycznia 2024 r. . 1. w związku z pismem adw. P. H. - obrońcy oskarżonego M. M. (pismo z dnia 7 grudnia 2023 r. - data prezentaty Sądu Najwyższego) sygnalizującym konieczność wznowienia, na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 k.p.k. art. 542 § 1 i 3 k.p.k., postępowania sądowego - kasacyjnego i uchylenie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie I KK 152/23 oraz przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, - stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie I KK 152/23. 2. zwrócić uiszczoną opłatę od wniosku w kwocie 150 zł. 3. odpis zarządzenia przesłać obrońcy oskarżonego z pouczeniem, że zażalenie nie przysługuje. UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 grudnia 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) adw. P. H. - obrońca oskarżonego M. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem tego sądu z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie I KK 152/23 uchylającego wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu dniu 22 czerwca 2022 r. w sprawie II AKa 125/22 w zaskarżonej jego części i w tym zakresie przekazującego sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, wskazując za podstawę tego wniosku art. 540 § 3 k.p.k. oraz art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. Zdaniem wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu wystąpiła kwalifikowana wada procesowa w postaci wadliwej obsady składu orzekającego w postępowaniu kasacyjnym polegająca na udziale w rozpoznaniu sprawy Sędziów Sądu Najwyższego Marka Siwka, Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego powołanych na ten urząd w wyniku postępowania przed Krajowa Radą Sądownictwa, której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. I KO 110/23 2 (uchwała KRS nr 1020/2019 z dnia 21 listopada 2019 r.) Uzasadniając powyższe, obrońca odwołał się m.in. do treści uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) gdzie stwierdzono, że „Nienależyta obsada sądu, w rozumieniu art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i innych ustaw.” Odnosząc się do treści powyższego pisma obrońcy, sygnalizującego wystąpienie na etapie postępowania kasacyjnego bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (udział w składzie orzekającym Sądu Najwyższego sędziów Marka Siwka, Igora Zgolińskiego oraz Ryszarda Witkowskiego), wskazać trzeba, że przywołane podstawy wznowienia są prawidłowe i uzasadniałyby wznowienie postępowania kasacyjnego, ale tylko wtedy, gdyby kasacja w tej sprawie została oddalona. Wówczas bowiem doszłoby nie tylko do zamknięcia postępowania karnego w głównym nurcie w sposób ostateczny, ale także postępowania sądowego wywołanego wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia, tj. kasacji. Oddalenie kasacji przez podmiot, który nie zapewnia prawa do sądu, w rozumieniu przywołanych w uzasadnieniu sygnalizacji przepisów, dawałoby podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego (por. postanowienia SN z dni: 14 czerwca 2023 r., II KO 73/22; 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22; 6 listopada 2023 r., I KO 56/23; 7 listopada 2023 r., V KO 31/23). Jednak nie można prowadzić postępowania wznowieniowego wtedy, gdy fakt w postaci uchylenia prawomocnego wyroku zaistniał, a skutkiem tego jest „otwarcie” postępowania karnego także w głównym nurcie odpowiedzialności karnej (por. np. zarządzenie sędziego SN z dnia 14 czerwca 2023 r., IV KO 162/21). W obecnym systemie procesowym nie istnieje droga do uznania, że wydane w sprawie I KK 152/23 orzeczenie nie istnieje (non existens), a skoro tak, to uchylenie prawomocnego wyroku uniemożliwia prowadzenie postępowania wznowieniowego w każdym obszarze – tak w zakresie postępowania w głównym nurcie, jak i w zakresie postępowania kasacyjnego. Wobec faktu, że wniosek stanowił sygnalizację I KO 110/23 3 wznowienia z urzędu, to nie podlegał on opłacie, co uzasadnia zwrot kwoty uiszczonej tytułem opłaty od wniosku. Sędzia SN Jarosław Matras [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 9 § 2 KPKart. 540 KPKart. 542 § 1art. 540 § 3 KPKart. 439 §1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 2§ 1§ 3§1 pkt 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy