I PK 34/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-05-27
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 82 § 1 k.p.c. w związku z art. 15 ustawy o radcach prawnych, polegające na tym, że pełnomocnikiem procesowym pozwanego była osoba, która brała osobisty udział w zdarzeniach będących przedmiotem oceny sądu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając zarzut nieważności postępowania za bezzasadny. Stwierdzono, że osobiste zaangażowanie pełnomocnika w sprawę nie może być utożsamiane z sytuacją, gdy sprawa bezpośrednio wiąże się z osobą pełnomocnika lub jego bliskich. Udział pełnomocnika w zawodowych czynnościach na rzecz pracodawcy, którego obsługą prawną się zajmuje, nie wyłącza go z reprezentowania strony w procesie.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając m.in. nieważność postępowania. Nieważność miała wynikać z faktu, że pełnomocnikiem pozwanego była radczyni prawna, która brała osobisty udział w zdarzeniach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w spotkaniu, na którym miało dojść do doręczenia powódce pisma o rozwiązaniu umowy o pracę. Pełnomocnik pozwanego miała być również współautorką notatki służbowej relacjonującej to spotkanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 34/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa A. B. przeciwko S. Spółce z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 maja 2014 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt VII Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 24 września 2013 r. Zarzucono nieważność postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.) na skutek naruszenia art. 82 § 1 k.p.c. w związku z art. 15 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Zarzucono także naruszenie art. 386 § 2 k.p.c., art. 378 zd. 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p. W ocenie powódki skarga jest również oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, spełniająca wymagania z art. 3984 k.p.c. podlega dalszej kontroli w postaci tzw. przedsądu (postanowienie SN z 13 listopada 2008 r., II UK 228/08, LEX nr 564794), a więc badaniu, czy w sprawie występują okoliczności
2 uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania; mianowicie, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (co polega na przytoczeniu jego treści i wskazaniu argumentów prawnych, które z reguły prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych), czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a także potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (co wymaga przedstawienia tych rozbieżności i wykazania, że przepisy je wywołujące nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze sądowej). W ramach przedsądu następuje także badanie, czy skarga jest oczywiście uzasadniona (przy czym oczywistość ta musi jawić się jako rażące i od razu dostrzegalne, uwidoczniające się bez głębszej analizy naruszenie prawa wyrażające się w sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji) a nadto, czy w sprawie nie występuje nieważność postępowania. Skarżąca twierdzi, że nieważność postępowania wynikać ma z faktu, że „pełnomocnikiem pozwanego zarówno na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym, jak i w postępowaniu apelacyjnym była osoba, która nie była uprawniona do pełnienia tej roli w tym konkretnym procesie. Nie może być bowiem pełnomocnikiem procesowym radca prawna, który z mocy ustawy o radcach prawnych obowiązany jest wyłączyć się od udziału w sprawie. Pełnomocnik procesowy pozwanego - r. pr. J. N. jest osobą, która według jej własnych oświadczeń, osobiście uczestniczyła w zdarzeniach, których sądowa ocena miała pierwszorzędne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. dla oceny dochowania przez powódkę terminu do wytoczenia powództwa. Można wręcz stwierdzić, że r. pr. J. N. była animatorem spotkania z dnia 18 maja 2012 r., na którym według Sądu Rejonowego oraz Okręgowego, doszło do skutecznego doręczenia powódce pisma z rozwiązaniem stosunku pracy. Zgodnie ze stanowiskiem strony pozwanej to pełnomocnik pozwanego miał odczytywać powódce podczas tego spotkania treść pisma, a nawet rzekomo pouczać o możliwości wniesienia odwołania. R. pr. J. N. jest współautorem „notatki służbowej” relacjonującej przebieg spotkania z dnia 18 maja 2012 r., którą to Sądy obu instancji potraktowały jako dowód na okoliczność skutecznego doręczenia powódce pisma z rozwiązaniem stosunku pracy. Doszło zatem do niedopuszczalnej konfuzji roli pełnomocnika procesowego z rolą
3 aktywnego uczestnika zdarzenia podlegającego ocenie Sądów. W takiej sytuacji r. pr. J. N. w istocie łączyła rolę pełnomocnika procesowego oraz źródła dowodowego jako osoba, która sporządzała dokumenty relacjonujące jakoby przebieg spotkania z dnia 18 maja 2012 r. Pozwolenie na łączenie tych ról skutkowało traktowaniem czynności, które były oświadczeniami pełnomocnika jako dowodów w sprawie”. Powódka podnosiła powyższe już w apelacji. Sąd Najwyższy podkreśla, że doszukiwanie się nieważności postępowania w tym przypadku jest oczywiście bezzasadne. Nie ma jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że pełnomocnik strony nie był należycie umocowany (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Zresztą sam Sąd Okręgowy w Ł. stwierdził trafnie, że „apelujący formułując powyższy zarzut, nie dostrzega, że pojęcie osobistego zaangażowania dotyczy sytuacji, gdy sprawa bezpośrednio wiąże się z osobą pełnomocnika lub jego bliskich. Natomiast przymiotu „osobiście” nie może utożsamiać z braniem udziału przez pełnomocnika w zawodowych czynnościach na rzecz pracodawcy, którego obsługą prawna się zajmuje. W przeciwnym wypadku pracodawca byłby zmuszony […] do zatrudniania co najmniej dwóch pełnomocników, jednego do wykonywania czynności mających miejsce na etapie postępowania w zakładzie pracy oraz drugiego, który w przypadku ewentualnie zaistniałego procesu reprezentował by go przed sądem. […] Ponadto jest czymś naturalnym, że pełnomocnik, który reprezentuje stronę w procesie jest żywo zainteresowany jej wynikiem i zależy mu, aby było ono pozytywne”. Skargę należało uznać za całkowicie bezzasadną i odmówić przyjęcia jej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I UK 5/18 2019-01-24Czy brak pouczenia strony nieprofesjonalnej o możliwości ustanowienia pełnomocnika lub skorzystania z pomocy prawnej, a także o możliwości zgłaszania zastrzeżeń do opinii biegłych i dalszych wniosków dowodowych, może sta…
- III USK 141/23 2023-11-28Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym, w sytuacji gdy strona nie wykazuje nieporadności, może stanowić podstawę do zarzutu nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości ob…
- I UK 479/17 2018-12-13Czy naruszenie przepisów postępowania, skutkujące nieważnością postępowania przed sądem drugiej instancji, może polegać na nieodroczeniu rozprawy apelacyjnej z powodu niepowiadomienia strony o jej terminie, gdy pełnomocn…
- I CSK 782/19 2020-05-29Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy strona jest nieporadna, może prowadzić do nieważności postępowania na skutek pozbawienia strony możności obrony jej praw?
- II CSK 827/14 2015-07-22Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 379 pkt 2 KPCart. 82 § 1 KPCart. 15art. 386 § 2 KPCart. 378art. 328 § 2 KPCart. 391 KPCart. 61 KCart. 300 KPart. 3984 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy