IV KK 122/19

Sygn. akt IV KK 122/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Andrzej Stępka Protokolant Małgorzata Gierczak na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r., w sprawie A. D. obwinionego z art. 119 § 1 k.w., kasacji Prokuratora Generalnego, wniesionej na niekorzyść obwinionego od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 29 listopada 2018r., sygn. akt IX W (…), o odmowie wszczęcia postępowania p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie, a wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B., postanowieniem z 29 listopada 2018 r., na podstawie art. 59 § 2 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przeciwko A. D. obwinionemu o to, że 27 sierpnia 2018 r. ukradł 100 euro i 90 zł, łącznej wartości 510 zł, na szkodę U. S., tj. o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Orzeczenia to uprawomocniło się 22 grudnia 2018 r. Kasacja Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego wpłynęła do Sądu Najwyższego 1 marca 2019 r. Zarzucono w niej rażące i mające istotny 2 wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa: 1) art. 2 § 1 k.w. w zw. z art. 119 § 1 k.w. polegające na niezastosowaniu ustawy względniejszej obowiązującej w dacie czynu, przy wadliwym przyjęciu, że czyn stanowi przestępstwo z art. 278 § 1 k.k.; 2)art. 62 § 2 k.p.w. polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie o wykroczenie zostało już wszczęte 19 listopada 2018 r. W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. W pierwszym rzędzie należało odnotować, że kradzież cudzej rzeczy ruchomej zalicza się do grupy tzw. czynów przepołowionych, co oznacza, iż w zależności od wartości skradzionej rzeczy mamy do czynienia albo z przestępstwem, albo wykroczeniem (art. 119 § 1 k.w.). Od 9 listopada 2013 r. do 14 listopada 2018 r. obowiązywała norma, że jeżeli wartość skradzionej rzeczy nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia, czyn stanowił wykroczenie; od 1 stycznia 2018 r., zgodnie z art. 47 § 9 k.w., ową granicę wyznaczała kwota 529 zł. Od 15 listopada 2018 r. ustawodawca wprowadził, jako graniczną, sztywną kwotę 500 zł. Według reguły interpretacyjnej z art. 2 § 1 k.w. zachowanie obwinianego należało ocenić w perspektywie przepisu obowiązującego w chwili czynu, to jest w dniu 27 sierpnia 2018 r. Nie ulega wątpliwości, że kradzież mienia wartości 510 zł stanowiła wówczas wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Słusznie zatem, po wpłynięciu do właściwego Sądu wniosku o ukaranie, doszło w dniu 19 listopada 2018 r. do wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie (art. 59 §2 k.p.w.). Ewidentnym natomiast błędem było wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania; i to nie tylko dlatego, że rozstrzygnięcie tego rodzaju winno było przybrać postać postanowienia o umorzeniu postępowania (art. 62 § 2 k.p.w.), ale przede wszystkim z tej racji, że nie było podstaw prawnych, aby zarzucany obwinianemu czyn potraktować jako przestępstwo. Warto tu wspomnieć, że prokurator, któremu przekazano materiały 3 sprawy, odmówił w dniu 31 stycznia 2019 r. wszczęcia dochodzenia, uzasadniając to treścią art. 119 § 1 k.w. w brzmieniu obowiązującym w czasie czynu. W konsekwencji należało zaskarżone postanowienie uchylić, rezygnując z orzeczenia następczego. Jego wydanie w kształcie proponowanych przez skarżącego byłoby postąpieniem całkowicie zbędnym, bowiem dalsze procedowanie w sprawie określone zostało zarządzeniem z 19 listopada 2018 r. o wszczęciu postępowania i skierowaniu sprawy do rozpoznania, które z oczywistych względów nie straciło aktualności. O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono po myśli art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 638 k.p.k.