II CO 64/12
Izba Cywilna2013-01-24
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie postanowień Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego, oparty na późniejszym wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu, na którym oparto te postanowienia, jest dopuszczalny i jaki sąd jest właściwy do jego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo nazwane skargą o wznowienie postępowania, w rzeczywistości stanowi wniosek o uchylenie postanowień, o którym mowa w art. 4161 k.p.c. Zastosowanie tego przepisu, w połączeniu z art. 405 zd. 1 in fine k.p.c., skutkuje tym, że do rozpoznania wniosku jest właściwy Sąd Najwyższy, jeśli objęte nim są postanowienia zarówno Sądu Apelacyjnego, jak i Sądu Najwyższego. Jednocześnie, stosując odpowiednio art. 412 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał wniosek za dopuszczalny i przekazał jego rozpoznanie Sądowi Apelacyjnemu.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. oraz o uchylenie postanowień Sądu Apelacyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. Uzasadnieniem wniosku było stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienia. Sąd Najwyższy uznał, że pismo strony, mimo nazwy, jest wnioskiem o uchylenie postanowień.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał wniosek o uchylenie postanowień Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego za dopuszczalny i przekazał jego rozpoznanie Sądowi Apelacyjnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CO 64/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2013r., sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego zawartego w pkt. 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 17 lutego 2011r. oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011r. (sygn. akt II CZ 87/11) wydanego w sprawie z powództwa G. W. i K. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, uznaje za dopuszczalny wniosek o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego, zawarty w pkt 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I ACa 53/11 i I ACz 83/11 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II CZ 87/11 i przekazuje rozpoznanie tego wniosku Sądowi Apelacyjnemu.
2 Uzasadnienie W piśmie z dnia 26 października 2012 r. (data prezentaty sądowej) nazwanym „skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. sygnatura akt sprawy II CZ 87/11” pozwana Spółdzielnia wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II CZ 87/11) i zmianę rozstrzygnięć o kosztach procesu zawartych w powołanym postanowieniu Sądu Najwyższego oraz postanowieniu stanowiącym pkt 2 i 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. (sygn. akt I ACa 53/11 i I Acz 83/11). Pozwana Spółdzielnia zgłoszone żądanie uzasadniła stwierdzeniem, że powołane postanowienia Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego wydane zostały na podstawie art. 491 zd. drugie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lipca 2012 r., P 8/12 (OTK-A 2012, nr 7, poz. 85) uznał, że przepis ten - w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 235, poz. 1617 oraz z 2009 r. Nr 117, poz. 988 i Nr 223, poz. 1779), oraz - w brzmieniu obowiązującym od 30 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1779), obciążając pozwaną spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem strony pozwanej w świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść nie zaś nazwa. Pismo strony pozwanej nazwane skargą o wznowienie postępowania w istocie jest
3 – zważywszy na jego treść – wnioskiem, o którym mowa w art. 4161 k.p.c. Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, stosując odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania, należało uznać, że do rozpoznania tego wniosku właściwy jest Sąd Najwyższy, bowiem wnioskiem objęte zostały postanowienia Sądu Apelacyjnego oraz Sądu Najwyższego (art. 405 zd. 1 in fine k.p.c.). Stosując również odpowiednio art. 412 § 4 k.p.c. należało wniosek uznać za dopuszczalny, a jego rozpoznanie przekazać Sądowi Apelacyjnemu. Dodać należy, że wprawdzie w art. 4161 k.p.c. mowa jest tylko o możliwości uchylenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednak treść art. 359 § 2 i art. 403 § 4 k.p.c. przesądza jednak, że w grę wchodzi również możliwość zmiany takich postanowień.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 3/13 2013-03-21Czy pismo nazwane skargą o wznowienie postępowania, które w rzeczywistości jest wnioskiem o wzruszenie prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, wydanego na podstawie przepisu uznanego za niezgodny…
- II CZ 192/12 2013-03-21Czy wniosek o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w prawomocnym wyroku, oparty na późniejszym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu stanowiącego podstawę tego rozstr…
- I NSP 161/23 2023-09-13Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego, które nie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją, jest dopuszczalna?
- IV CO 27/07 2007-12-06Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu zwalniającego Sąd kasacyjny od sporządzania pisemnego uzasadnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, w której Sąd…
- II UZ 44/16 2016-10-25Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego odraczającym utratę mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, a także czy nieważność postępowania spowodowan…
Powołane przepisy
art. 491art. 1 pkt 38art. 1 pkt 6art. 45 ust. 1art. 32 ust. 1art. 4161 KPCart. 405art. 412 § 4 KPCart. 359 § 2art. 403 § 4 KPC§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy