V KO 78/24

Izba Karna2024-08-29

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o utrzymaniu w mocy orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania wykonawczego, które nie jest prawomocne i nie zamyka definitywnie rozpoznania kwestii prawnej, może być przedmiotem wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem wznowienia postępowania w ramach kodeksu postępowania karnego mogą być tylko te prawomocnie zakończone postępowania sądowe, które definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii prawnej i wywołują trwałe skutki. Postanowienie o utrzymaniu w mocy orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania wykonawczego nie spełnia tych kryteriów, ponieważ nie jest prawomocne, nie zamyka definitywnie kwestii prawnej, a postępowanie wykonawcze jest nadal w toku. Ponadto, Kodeks wykonawczy zawiera autonomiczny przepis art. 24 k.k.w. pozwalający na reasumpcję postanowień o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania wykonawczego w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności, co ogranicza dopuszczalność wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Stan faktyczny
Obrońca K. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie umorzenia postępowania wykonawczego. Jako podstawę wznowienia wskazał nienależytą obsadę sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania i obciążył skazanego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 78/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski na posiedzeniu bez udziału stron po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 sierpnia 2024 r. w sprawie K. W. kwestii dopuszczalności wniosku obrońcy o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKzw 2587/23, p o s t a n o w i ł: 1) na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. pozostawić wniosek bez rozpoznania; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe. UZASADNIENIE Obrońca K. W., na podstawie art. 540 § 3 k.p.k., domagał się wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 stycznia 2023 r. utrzymującego w mocy zaskarżone zażaleniem obrońcy orzeczenie Sądu Okręgowego we Włocławku z 10 października 2023 r. o odmowie umorzenia postępowania wykonawczego. Autor wniosku konieczność wskrzeszenia zakończonego postępowania sądowego upatrywał w bezwzględnej przyczynie odwoławczej w postaci nienależytej obsadzie sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. V KO 78/24 2 Wniosek obrońcy okazał się niedopuszczalny. W judykaturze Sądu Najwyższego ugruntowany został pogląd, że przedmiotem wznowienia postępowania w ramach kodeksu postępowania karnego mogą być tylko te prawomocnie zakończone postępowania sądowe, które definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii prawnej, wywołując trwałe skutki (zob. post. SN z: 24 marca 2015 r., III KO 9/15; 23 października 2019 r., III KO 95/19; 5 czerwca 2024 r., IV KO 57/24). Do tej grupy orzeczeń nie należy postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 stycznia 2024 r. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego o nieuwzględnieniu żądania umorzenia postępowania wykonawczego. Przedmiotowe incydentalne orzeczenie nie ma charakteru trwałego, wszak nie doszło do umorzenia postępowania i jest ono nadal w toku, wobec czego strona ma w dalszym ciągu możliwość ingerowania w jego przebieg. Dość też powiedzieć, że wznowienie postępowania w sprawie o umorzenie postępowania wykonawczego uznać należy za dopuszczalne wówczas, gdy wzruszenie wydanego postanowienia nie jest możliwe w innym trybie. Kodeks wykonawczy zawiera bowiem autonomiczny przepis art. 24 k.k.w., który pozwala na reasumpcję między innymi prawomocnych i podlegających wykonaniu postanowień o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania wykonawczego, z powodu ujawnienia się nowych lub poprzednio nieznanych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania jako nadzwyczajny środek zaskarżenia z Rozdziału 56 k.p.k. w postępowaniu wykonawczym znajduje więc ograniczone zastosowanie i dopuszczalne jest tylko w zakresie przekraczającym możliwości zmiany postanowień na podstawie art. 24 k.k.w. Podstawę wznowienia postępowania mogłoby zatem stanowić wyłącznie ujawnienie się jednej z przesłanek, o których mowa w art. 540 § 1 pkt 1, § 2 i 3 k.p.k. lub art. 542 § 3 k.p.k. W niniejszej sprawie wnioskodawca podjął próbę obejścia ustawowego ograniczenia, formułując przez pryzmat art. 540 § 3 k.p.k. tezę o zaistnieniu uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W uzasadnieniu ograniczył się do podania informacji, że sędzia zasiadająca w składzie Sądu Apelacyjnego została powołana na stanowisko sędziego w sposób wadliwy, nie przedstawiając żadnych argumentów przemawiających za prawdziwością stwierdzenia, że fakt ten wywarł negatywny wpływ na sposób rozpoznania przez Sąd drugiej instancji środka V KO 78/24 3 odwoławczego. Z tej racji należało uznać, że w sprawie nie pojawiła się podstawa do uznania, że udział sędziego wymienionego we wniosku mógłby skutkować bezwzględną przyczyną odwoławczą. Ustalenie to ostatecznie zamyka kwestię dopuszczalności żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [PGW]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 540 § 3 KPKart. 24 KKart. 540 § 1 pkt 1art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy