V CZ 103/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-01-25

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Barbara Myszka, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od obciążenia strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. jest uzasadnione, gdy sąd pierwszej instancji nie odrzucił apelacji mimo istnienia podstaw do jej odrzucenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że odstąpienie od obciążenia strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. było uzasadnione. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że fakt nieodrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji mimo istnienia podstaw do jej odrzucenia stanowił szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., co mogło przemawiać za nieobciążaniem strony kosztami postępowania apelacyjnego.
Stan faktyczny
Powód wniósł apelację, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny. Sąd Apelacyjny jednocześnie odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na art. 102 k.p.c. Pozwany zaskarżył postanowienie dotyczące kosztów, twierdząc, że art. 102 k.p.c. nie miał zastosowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odstąpienia od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 103/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. P. przeciwko P. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie w przedmiocie odstąpienia od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 czerwca 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda i odstąpił od obciążania go kosztami postępowania apelacyjnego, opierając to rozstrzygnięcie o art. 102 k.p.c. W zażaleniu pozwany zaskarżył powyższe postanowienie dotyczące kosztów procesu i wniósł o jego uchylenie, podnosząc, że Sąd dopuścił się naruszenia art. 102 k.p.c., który w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawową zasadą rządzącą kosztami postępowania w postępowaniu cywilnym jest reguła, zgodnie z którą strona przegrywająca proces ma obowiązek zwrotu przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów postępowania niezbędnych do celowej obrony jego praw (art. 98 k.p.c.). Wyjątek od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c. pozwalający na odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w sytuacji, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu rozpoznającego sprawę z uwzględnieniem całokształtu okoliczności tej sprawy. Fakt, że Sąd pierwszej instancji nie odrzucił apelacji powoda, pomimo istnienia do tego podstaw, w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowi „szczególny wypadek” w rozumieniu art. 102 k.p.c. i uzasadniał jego zastosowanie. Kwestionowanie tej oceny przez skarżącego jest nieuzasadnione. Można bowiem założyć, że w przypadku postępowania Sądu pierwszej instancji zgodnego z przepisami, nie doszłoby do odrzucenia apelacji z przyczyn, które wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Może to przemawiać za nieobciążaniem skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego. Wymaga też podkreślenia, że ocena istnienia podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. jest dokonywana w ramach swobody jurysdykcyjnej sądu i może być skorygowana jedynie w przypadku istnienia pewnych ku temu podstaw. Takie okoliczności 3 w rozpoznawanej sprawie zaś nie wystąpiły. Z tych względów zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3911 § 3 i art. 39814 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 98 KPCart. 3911 § 3art. 39814 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy