IV KK 292/21

Sygn. akt IV KK 292/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w sprawie R. F. obwinionego z art. 51 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 lipca 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt IX Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 grudnia 2020 r, sygn. akt II W (…) i umarzającego postępowanie, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE R. F. został obwiniony o to, że w dniu 19 grudnia 2017 r. na klatce schodowej przy ul. S. w O., poprzez wezwanie Policji i podjęcie przez Policję niepotrzebnej interwencji wobec M. K., zakłócił mu w ten sposób spokój, tj. o czyn z art. 51 § 1 k.w. 2 Sąd Rejonowy w O., wyrokiem nakazowym z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt II W (…), uznał R. F. za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia, które zakwalifikował z art. 66 § 1 k.w. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 zł. Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył kasacją powyższe orzeczenie w całości na korzyść obwinionego, w związku z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu nakazowym, mimo że okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości. Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt IV KK 681/18, uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II W (…), uznał obwinionego R. F. za winnego popełnienia wykroczenia, polegającego na tym, że w dniu 19 grudnia 2017 roku w O. na ul. S., mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, fałszywą informacją wprowadził w błąd dyżurnego KPP O., wywołując niepotrzebną czynność w postaci podjęcia niezasadnej interwencji wobec M. K., to jest czynu z art. 66 § 1 pkt 1 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w., przy czym odstąpił od wymierzenia obwinionemu kary za ten czyn. Obrońca obwinionego wniosła apelację od tego wyroku, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że obwiniony dopuścił się czynu z art. 66 § 1 k.w., podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie pozwala na wysnucie takiego wniosku. Wskazując na powyższe wniosła o umorzenie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowania wobec przedawnienia karalności Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt IX Ka (...), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. umorzył postępowanie wobec R. F.. Prokurator Generalny wywiódł kasację od powyższego orzeczenia, zaskarżając je w całości na niekorzyść obwinionego i zarzucając mu rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. i art. 107 § 3 k.p.w., polegające na 3 zaniechaniu dokonania rzetelnej kontroli odwoławczej zainicjowanej apelacją obrońcy R. F. w części dotyczącej podniesionych w środku odwoławczym zagadnień dotyczących obrazy przepisów prawa - art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.k., co skutkowało wydaniem, na korzyść obwinionego, niezasadnego orzeczenia uchylającego wyrok Sądu I instancji i umarzającego postępowanie, w wyniku wyrażenia błędnego, rażąco naruszającego przepisy prawa materialnego art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 45 § 2 k.w. poglądu, iż przypisane R. F. przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt II W (…) wykroczenie z art. 66 § 1 pkt 1 k.w. uległo przedawnieniu, podczas gdy należyta ocena podniesionego w apelacji obrońcy zarzutu naruszenia przepisów prawa - art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.k., uwzględniająca uchylenie na mocy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt IV KK 681/18, wydanego po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt II W (…). na mocy którego uznano R. F. za winnego wykroczenia z art. 66 § 1 k.w., winna prowadzić Sąd ad quem do konstatacji, iż w sprawie, na skutek uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia przed upływem przedawnienia karalności czynu, nie ustała karalność wykroczenia przypisanego obwinionemu wyrokiem Sądu a quo z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II W (…), a tym samym do wniosku o braku podstaw wydania orzeczenia reformatoryjnego, które nadto w pisemnej części motywacyjnej nie czyni zadość wymogom stawianym treścią przepisu art. 107 § 3 k.p.w., gdyż rozstrzygnięcie uchylające w powyższym zakresie wyrok Sądu Rejonowego i umarzające postępowanie, nie zostało należycie umotywowane. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie kasacji przepisów prawa, co miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż skutkowało niezasadnym uchyleniem wyroku Sądu I instancji i umorzeniem postępowania. 4 R. F. został obwiniony o czyn z art. 66 § 1 pkt 1 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w., popełniony w dniu 19 grudnia 2017 r. Postępowanie w sprawie wszczęto w dniu 23 stycznia 2018 r., czyli w okresie roku od wystąpienia zdarzenia. W związku z powyższym termin przedawnienia karalności wykroczenia wydłużył się o 2 lata w stosunku do terminu początkowego (art. 45 § 1 in fine k.w.). Obwiniony najpierw został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt II W (…), uchylonym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt IV KK 681/18, po rozpoznaniu kasacji wniesionej od tego wyroku przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Sąd Rejonowy w O. po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II W (…), uznał R. F. za winnego popełnienia zarzuconego czynu i odstąpił od wymierzenia mu kary. Wyrok ten zmienił Sąd Okręgowy w K., uchylając go i umarzając postępowanie w sprawie po stwierdzeniu przedawnienia karalności wykroczenia. To ostatnie rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą opisaną w zarzucie kasacyjnym. Mianowicie, Sąd Okręgowy, rozważając kwestię przedawnienia, nie wziął pod uwagę, że w sprawie o czyn zarzucony R. F. doszło wcześniej do uchylenia przez Sąd Najwyższy prawomocnego rozstrzygnięcia z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt II W 80/18. W związku z tym zaszły okoliczności określone w art. 45 § 2 k.w., nakazujące ponowne rozpoczęcie biegu przedawnienia od daty uchylenia rozstrzygnięcia, tj. w niniejszej sprawie, od dnia 20 listopada 2019 r. Oznacza to, że od daty wydania orzeczenia kasatoryjnego na nowo zaczął biec termin przedawnienia. Jest to termin dwuletni, ponieważ w tej sprawie, w okresie roku od zdarzenia, wszczęto postępowanie (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW 2002, z. 7 – 8, poz. 49). Tym samym termin przedawnienia karalności wykroczenia przypisanego obwinionemu upływa dopiero w dniu 20 listopada 2021 r. W dniu orzekania przez Sąd Okręgowy brak więc było przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy, stwierdzając rażące uchybienie prawa w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 5 Obowiązkiem tego Sądu w postępowaniu ponownym będzie rozpoznanie raz jeszcze apelacji obrońcy obwinionego, kwestionującej ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyroku oraz wydanie stosownego orzeczenia. Sąd właściwy będzie miał na uwadze (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), że ze względu na brzmienie art. 45 § 2 k.w., nie doszło do przedawnienia karalności w sprawie, a w związku z tym nie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.