V KK 112/18
WyrokIzba Karna2018-04-04
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz, Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, jeśli istnieją wątpliwości co do sprawstwa lub winy obwinionego, a materiał dowodowy nie jest jednoznaczny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkiem wydania wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie jest brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego, co oznacza brak wątpliwości co do sprawstwa i winy. Postępowanie nakazowe jest dopuszczalne jedynie w najbardziej oczywistych przypadkach, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny. W sytuacji, gdy obwiniony przebywał w zakładzie karnym w czasie popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, jego sprawstwo jest fizycznie niemożliwe, co wyklucza możliwość wydania wyroku nakazowego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając K.K. winnym kradzieży zestawu kosmetyków o wartości 24,99 zł, popełnionej w dniu 3 grudnia 2014 roku. Obwiniony został skazany na karę ograniczenia wolności i obowiązek zapłaty równowartości skradzionego mienia. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 93 § 2 k.p.w. poprzez wydanie wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do sprawstwa, ponieważ obwiniony od dnia 16 czerwca 2014 roku odbywał karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy ustalił, że w dniu popełnienia wykroczenia obwiniony był transportowany do innej placówki, co czyniło jego sprawstwo niemożliwym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił K. K. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 112/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie K. K., obwinionego z art. 119 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 4 kwietnia 2018 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść obwinionego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S. z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II W(…), uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K. K. od zarzutu popełnienia czynu z art. 119 § 1 k.w., a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt II W(…)) Sąd Rejonowy w S. uznał K.K winnym tego, że w dniu 3 grudnia 2014 roku, około godziny 8.20, w miejscowości R. ul., w markecie D. dokonał kradzieży zestawu kosmetyków „A” o wartości 24,99 zł, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn
2 wymierzono obwinionemu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem świadczenia nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin. Na podstawie art 119 § 4 k.w. orzeczono wobec obwinionego obowiązek zapłaty równowartości skradzionego mienia, tj. kwoty 24,99 zł na rzecz pokrzywdzonego D(…) Polska S.A. z siedzibą w K. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 22 stycznia 2016 roku bez postępowania odwoławczego. Od powyższego prawomocnego wyroku kasację w trybie art. 110 § 1 k.p.w. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w. polegające na niesłusznym przyjęciu, że okoliczności popełnienia czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości i rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego było wydanie wyroku nakazowego, na mocy którego K.K uznano za winnego popełnienia w dniu 3 grudnia 2014 roku wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., podczas gdy wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności wskazujące, że obwiniony od dnia 16 czerwca 2014 roku odbywał karę pozbawienia wolności w Z.K w W., uzasadniały powzięcie wątpliwości co do jego sprawstwa, przez co wyłączały dopuszczalność nakazowego trybu rozpoznania sprawy i nakazywały skierowanie sprawy na rozprawę celem ich wyjaśnienia. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie K.K od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia. Sąd Najwyższy rozważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Warunkiem wydania wyroku nakazowego w sprawie o popełnienie wykroczenia jest to, by okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły wątpliwości (art. 93 § 2 k.p.w.). Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą Sądu Najwyższego brak owych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień oraz innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. Poza sporem jest, że postępowanie nakazowe to instytucja prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych
3 przypadków, gdzie materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu (tak m.in. SN w wyroku z dnia 13 września 2017 r., IV KK 42/17). W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia. W toku czynności ustalono, że osobą, która miała dokonać kradzieży kosmetyków w sklepie D. był właśnie K.K. (identyfikacja na podstawie pseudonimu „P” wskazanego przez świadka kradzieży). Uzyskano jednak w toku postępowania jednoznaczną informację, że osoba ta od dnia 16 czerwca 2014 r. przebywa w Z. K. w W. Nie ustalono jednak, czy w dniu 3 grudnia 2014 r. skazany przebywał poza terenem zakładu karnego. Pomimo tego jednak przesłuchany w charakterze osoby, co do której istnieje podstawa do skierowania wniosku o ukaranie przyznał się do dokonania przedmiotowej kradzieży. Zapewne to oświadczenie procesowe spowodowało stan braku wątpliwości sądu meriti, co do winy sprawcy. Jednak nie dokonano rzeczy podstawowej, tj. sprawdzenia czy osadzony feralnego dnia faktycznie opuszczał Zakład Karny. Gdyby poczynić w tym zakresie dalej idące ustalenia okazałoby się, że dnia 3 grudnia 2014 r. K.K był transportowany z Z.K w G do A.Ś w B. (akta sprawy PR 1 Ds.(…)). Oznacza to, że nie mógł on popełnić zarzucanego wykroczenia. Motywacja K.K, który przyznał się do popełnienia czynu nie ma znaczenia, skoro „fizycznie” jego sprawstwo nie było możliwe. Już tylko na marginesie należy wskazać, że Sąd Rejonowy w wyroku nakazowym błędnie wskazał imię matki K. K., a orzekając o „obowiązku zapłaty równowartości ukradzionego mienia” nie dostrzegł, że z zeznań K. P. oraz I. S. wynika wprost, iż skradziony zestaw kosmetyków został sprawcy odebrany w całości i nadawał się do dalszej sprzedaży. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
4 a.ł
Powiązane orzeczenia
- IV KK 559/20 2021-02-09Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany, gdy wina i okoliczności czynu budzą wątpliwości, a obwiniony nie został przesłuchany w toku czynności wyjaśniających?
- II KK 429/21 2022-03-09Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany, gdy istnieją wątpliwości co do sprawstwa i winy obwinionego?
- IV KK 682/19 2020-12-17Czy wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie może zostać wydany, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości z powodu braku przeprowadzenia czynności wyjaśniających i prawidłowego pouczenia obwinionego?
- I KK 186/24 2024-06-19Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy wyjaśnienia obwinionego budzą wątpliwości co do jego winy i okoliczności popełnienia czynu?
- II KK 432/20 2021-02-09Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy wina sprawcy i okoliczności czynu budzą istotne wątpliwości, a materiał dowodowy nie jest jednoznaczny?
Powołane przepisy
art. 119 § 1art. 535 § 5 KPKart 119 § 4art. 110 § 1 KPart. 93 § 2 KP§ 1§ 5§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy