II CZ 128/05
PostanowienieIzba Cywilna2006-01-12
Skład orzekający: Antoni Górski, Józef Frąckowiak, Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, gdy wcześniej wydano postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo częściowego zwolnienia od kosztów, nie jest zasadne. Sąd podkreślił, że choć na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych wydane przez sąd drugiej instancji nie przysługuje zażalenie, to nie zamyka to drogi do kontroli tego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Strony mogły albo uiścić pozostałą część opłaty, albo wnieść zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, domagając się rozpoznania postanowienia sądu drugiej instancji przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich zażalenie na inne postanowienie tego sądu oraz odrzuciło ich skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, mimo częściowego zwolnienia pozwanych od kosztów. Pozwani domagali się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego, całkowitego zwolnienia od opłaty i nadania biegu skardze kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 128/05 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych przeciwko Gospodarstwu Rolnemu "S." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, K.P., B.P., W.K., R.K. i K.M. o zapłatę , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2006 r., zażalenia pozwanych K.P. i B.P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pozwanych K.P. i B.P. od postanowienia tego Sądu z dnia 26 sierpnia 2005 r. oraz odrzucił ich skargę kasacyjna od wyroku tegoż Sądu z dnia 9 marca 2005 r. Pozwani w zażaleniu na to postanowienie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i całkowite zwolnienie pozwanych od opłaty od skargi kasacyjnej oraz nadanie biegu tej skardze. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucają naruszenie przepisów Konstytucji oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Ich zdaniem zawarte w powołanych aktach normatywnych środki gwarantowane pozwanym zostały naruszone poprzez uznanie za niedopuszczalne możliwości odwołania się od postanowienia zwalniającego ich tylko częściowo od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a w konsekwencji zamknięcie stronie nie posiadającej wystarczających środków finansowych możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, zaskarżone postanowienie nie zamknęło stronom możliwości do skorzystania z kontroli postanowienia o częściowym zwolnieniu ich z obowiązku ponoszenia opłat sądowych przez Sąd Najwyższy. Wprawdzie trafnie uznał Sąd Apelacyjny, że na postanowienie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, wydane przez sąd II instancji zażalenie nie przysługuje, to jednak nie zamknęło to drogi pozwanym do kontroli zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego przez Sąd Najwyższy. Po wydaniu postanowienia o częściowym zwolnieniu ich od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, powodowie mogli bądź uiścić częściową opłatę w terminie i wtedy ich kasacja zostałaby przesłana do Sądu Najwyższego lub w razie nie zapłacenia w terminie i odrzucenia z tego powodu skargi kasacyjnej, mogli w zażaleniu na odrzucenie skargi kasacyjnej, wnosić o rozpoznanie postanowienia Sądu Apelacyjnego w sprawie odmowy całkowitego zwolnienia
3 powodów od uiszczenia opłaty sądowej przez Sąd Najwyższy. Skoro jednak powodowie nie skorzystali z przewidzianej w art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., możliwości poddania kontroli wspomnianego postanowienia przez Sąd Najwyższy, to tym samym pozbawili się sami przewidzianej przez prawo kontroli instancyjnej postanowienia, w którym Sąd Apelacyjny nie zwolnił ich w całości z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tylko na marginesie należy zauważyć, że stanowisko Sądu Apelacyjnego nie było odosobnione w rozpoznawanej sprawie i nawiązywało do wcześniejszych rozstrzygnięć w sprawie zwolnienia powodów od kosztów sądowych oraz, że powodowie dysponują majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość należnej od skargi kasacyjnej opłaty. Mając na uwadze, że brak podstaw do zmiany postanowienia Sądu Apelacyjnego, zwalniających powodów tylko częściowo od obowiązki wniesienia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, skoro nie wnieśli oni części opłaty w terminie zakreślonym przez Sąd, nie budzi także zastrzeżeń stanowisko Sądu Apelacyjnego w sprawie odrzucenia skargi kasacyjnej. Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieusprawiedliwione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 51/06 2006-10-16Czy na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje zażalenie?
- I CZ 7/20 2020-09-17Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, gdy strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a sąd drugiej instancji…
- II CZ 103/13 2014-01-23Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą w części, od której powód nie został zwolniony od opłat, jest dopuszczalne?
- IV CZ 20/18 2018-05-23Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieopłacenia jej, pozwala na kontrolę niezaskarżalnego postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wniosku o zwolnienie o…
- I CZ 34/09 2009-07-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w całości od skargi kasacyjnej jest dopuszczalne, a jeśli nie, to czy jego wniesienie wpływa na bieg terminu do uzupełnieni…
Powołane przepisy
art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy