III ARN 6/88

WyrokSąd Najwyższy1988-12-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uwłaszczeniu nieruchomości rolnej wydana na podstawie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że decyzje o uwłaszczeniu nieruchomości rolnych wydawane na podstawie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym mają charakter deklaratoryjny. Użycie przez ustawodawcę zwrotów "uznaje się za właścicieli" w art. 6 ust. 1 oraz "przechodzi z mocy prawa na własność Państwa" w art. 15 tego dekretu, a także zwrotów "o nabyciu własności orzeka" w art. 11 i "nabycie stwierdza organ prezydium" w art. 12 ust. 1, nie przesądza o konstytutywnym charakterze decyzji, lecz jest jedynie przejawem zastosowania różnych technik legislacyjnych dla osiągnięcia tego samego celu, jakim jest nabycie własności z mocy prawa.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał decyzję o uwłaszczeniu nieruchomości rolnej za deklaratoryjną. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że nabycie własności gospodarstwa rolnego w trybie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. następuje z mocy prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę ze skargi na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego (...) o uznaniu (...) za właściciela nieruchomości rolnej na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 1987 r. SA/Po 8/87oddala rewizję nadzwyczajną,Uzasadnienie faktyczneZdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nabycie własności gospodarstwa rolnego w trybie przepisu art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym /t.j. Dz. U. z 1959 nr 14 poz. 78/ następuje z mocy prawa, a decyzje o uwłaszczeniu mają charakter deklaratoryjny.Fakt, że w art. 15 wymienionego dekretu ustawodawca regulując przejęcie na własność Państwa nieruchomości opuszczonych użył zwrotu "przechodzi z mocy prawa na własność Państwa", a w art. 6 ust. 1 dekretu zwrotu "uznaje się za właścicieli", nie przesądza, wbrew stanowisku skarżącego o konstytutywnym charakterze decyzji wydanych w trybie art. 6 ust. 1, a jest jedynie przejawem zastosowania różnych technik legislacyjnych dla osiągnięcia tego samego celu.Przejawem tym jest również użycie w art. 11 dekretu zwrotu "o nabyciu własności orzeka (..) prezydium powiatowej rady narodowej", a w innych aktach w sytuacjach nabycia własności z mocy prawa posłużenie się zwrotem "nabycie stwierdza organ prezydium" np. art. 12 ust. 1 powołanej ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 15art. 11art. 12 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.