III UK 574/19
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-12-15
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sporadyczne wykonywanie innych czynności, ściśle związanych z podstawowym zakresem obowiązków, polegających na kontakcie z toksycznymi substancjami, wyklucza możliwość uznania pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, co ma wpływ na prawo do emerytury w obniżonym wieku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności. W orzecznictwie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy z jej treści wynika kwalifikowane naruszenie przepisów prawa, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Wnioskodawca nie wykazał, aby sporadyczne wykonywanie dodatkowych czynności na stanowisku brygadzisty manipulanta miało charakter marginalny i pozwalało na uznanie pracy w szczególnych warunkach za świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury w obniżonym wieku, twierdząc, że przepracował 15 lat w szczególnych warunkach. Organ rentowy i sądy niższych instancji odmówiły zaliczenia mu okresu pracy na stanowisku brygadzisty manipulanta (1 rok 9 miesięcy 20 dni) do pracy w szczególnych warunkach, uznając, że wykonywał on także inne czynności, co wykluczało świadczenie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążania odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 574/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania I. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 grudnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt III AUa (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążania odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 września 2019 r., III AUa (...) Sąd Apelacyjny w (...) oddalił apelację I. P. (wnioskodawca) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 26 lutego 2019 r., VIII U (...), oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (organ rentowy) z 16 listopada 2018 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku z powodu nieudowodnienia 15 lat okresu pracy w warunkach szczególnych. W sprawie ustalono, że wnioskodawca legitymie się okresem 9 lat 5 miesięcy i 3 dni pracy w warunkach szczególnych. Do okresu tego nie zaliczono wnioskodawcy pracy na stanowisku brygadzisty manipulanta w wymiarze 1 roku 9 miesięcy i 20 dni, z uwagi na fakt, że obok kontaktu z toksycznymi klejami, który
2 wnioskodawca miał na tym stanowisku, wykonywał także inne czynności, co nie dawało podstaw do przyjęcia, że praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu prac. Wnioskodawcy nie zaliczono także do pracy w warunkach szczególnych okresu pracy na stanowisku obuwnika modelarza i ślusarza narzędziowego, gdyż zarówno organ rentowy, jak i Sądy nie znalazły podstaw do zakwalifikowania prac wykonywanych na tych stanowiskach jako prac wykonywanych w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.) czy też zarządzeń resortowych. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której skarżący upatruje w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. przez przyjęcie przez Sąd, że sporadyczne wykonywanie innych czynności w okresie zatrudnienia na stanowisku brygadzisty manipulanta, ściśle związanych z podstawowym zakresem czynności, polegającym na mieszaniu toksycznego kleju przesądza, że praca w szczególnych warunkach nie była świadczona stale i w pełnym wymierzę czasu pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. W judykaturze przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego
3 naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 grudnia 2013 r., III SK 19/13, LEX nr 1402642; z 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, LEX nr 1621619), a przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 października 2007 r., III CSK 216/07, LEX nr 560577; z 20 marca 2014 r., I CSK 18/14, LEX nr 1522063). Podkreślić trzeba, że w judykaturze przyjmuje się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Skarżący musi więc wykazać, że następstwa wytkniętej w skardze wadliwości postępowania i orzekania były tego rodzaju (bądź skali), że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 lutego 1997 r., I CKN 57/96, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 82; z 24 października 2006 r., II PK 38/06, LEX nr 950620 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z 17 marca 2006 r., I CSK 63/05, LEX nr 179971; z 5 grudnia 2007 r., II PK 103/07, LEX nr 863973; z 16 czerwca 2011 r., III UK 213/10, LEX nr 950436). Wnioskodawca nie spełnił powyższych wymogów przedsądu. Nie wykazał bowiem, by czynności dodatkowe, które wykonywał w ramach zatrudnienia na stanowisku brygadzisty manipulanta niezwiązane z kontaktem z toksycznym klejem miały charakter marginalny i umożliwiały przyjęcie, że praca w warunkach szczególnych była przez niego świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Co więcej nawet gdyby sporny okres na stanowisku brygadzisty manipulanta w wymiarze 1 roku 9 miesięcy i 20 dni został wnioskodawcy zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, to i tak nie doprowadziłoby to do uznania zasadności jego roszczenia, gdyż wówczas udowodniony przez niego okres pracy w warunkach szczególnych wynosiłby 11 lat 2 miesiące i 23 dni. Nie można zatem
4 przyjąć, że Sąd apelacyjny dopuścił się kwalifikowanego naruszenia prawa, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, gdyż wnioskodawca nie wykazał, by spełniał warunki do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I UK 197/15 2016-02-29Czy dopuszczalne jest zaliczenie do okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zatrudnienia wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, warunkującego przyznanie prawa do emerytury w niższ…
- I UK 496/15 2016-10-18Czy praca wykonywana w ramach dobowej miary czasu pracy, która nie oddziałuje szkodliwie na organizm pracownika, może być uwzględniana do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymaganych d…
- III UK 162/18 2019-02-20Czy praca wykonywana na stanowisku montera, która według nazwy w świadectwie pracy nie jest wymieniona w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnion…
- III UK 163/15 2016-05-05Czy okres wykonywania pracy na stanowisku zastępcy kierownika, związanego z kontrolą międzyoperacyjną, kontrolą jakości produkcji i usług, dozorem inżynieryjno-technicznym, oraz wykonywanie obowiązków przez większą część…
- III UK 230/15 2016-06-29Czy wykonywanie dodatkowych prac ubocznych/incydentalnych przez pracownika zatrudnionego na stanowisku wymienionym w wykazie prac w szczególnych warunkach, które jest nierozerwalnie powiązane z transportem, wyklucza speł…
Powołane przepisy
art. 32 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 4 KPC§ 2 ust. 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy