I CSK 1564/25
WyrokIzba Cywilna2025-08-20
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. może być uzasadniona pominięciem przez sąd dokumentu oświadczającego wolę potrącenia wzajemnych wierzytelności stron, jeśli instytucja potrącenia w toku postępowania cywilnego ma ograniczony charakter i może przybrać postać zarzutu potrącenia spełniającego przesłanki z art. 2031 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni, która spowodowała wydanie oczywiście wadliwego orzeczenia. Wskazano, że możliwość uwzględnienia instytucji potrącenia w postępowaniu cywilnym jest ograniczona do zarzutu potrącenia, którego skuteczne sformułowanie wymaga spełnienia przesłanek z art. 2031 k.p.c., co nie pozwala na mówienie o oczywistej zasadności skargi w sytuacji, gdy sąd nie uwzględnił oświadczenia o potrąceniu bez formalnego zarzutu.Stan faktyczny
Pozwany P. S.A. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie o ustalenie i zapłatę. Skargę oparł na przesłance oczywistej zasadności, wskazując na pominięcie przez sąd dokumentu, w którym oświadczono wolę potrącenia wzajemnych wierzytelności stron. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1564/25 POSTANOWIENIE 20 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.Ż. i M.Ż. przeciwko P. spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 stycznia 2025 r., I ACa 1861/23, 1 . odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty UZASADNIENIE Pozwany P. S.A. z siedzibą w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 stycznia 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa P.Ż. i M.Ż. o ustalenie i zapłatę. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany oparł o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazał, że oczywista zasadność składanego środka zaskarżenia wynika z pominięcia dokumentu, w którym oświadczono wolę potrącenia wzajemnych wierzytelności stron.
I CSK 1564/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest uzasadnione jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). W obecnym stanie prawnym możliwość uwzględnienia instytucji potrącenia w toku postępowania cywilnego ma ograniczony charakter. Może ona przybrać jedynie postać uwzględnienia zarzutu potrącenia, którego skuteczne sformułowanie wymaga spełnienia przesłanek wymienionych w art. 2031 k.p.c. Wynika to z wykładni słownikowej tego przepisu, nie wzbudzającej obecnie większych wątpliwości w orzecznictwie. Trudno zatem mówić o oczywistej zasadności składanej skargi, skoro ta przesłanka przyjecia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wydania orzeczenia sprzecznego z powszechnie przyjętym sposobem wykładni zastosowanego przez sąd przepisu prawa. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
I CSK 1564/25 3 Mariusz Załucki (M.M.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2789/25 2026-02-10Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji z powodu zaniechania oceny skuteczności złożonego przez powodów oświadczenia o potrąceniu, złożonego poza procesem, może st…
- V CSK 458/17 2018-02-21Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy powód zarzuca naruszenie art. 207 § 6 w związku z art. 227 i 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie instytucji biegłego…
- I CSK 4026/23 2024-11-28Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398(9) § 1 k.p.c.?
- I CSK 3658/24 2026-01-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności spełnia przesłanki do przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności przesłankę oczywistej zasadności z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- IV CSK 62/20 2020-06-23Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jest spełniona, gdy spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu w celu uniknięcia przymusu komorniczego, a pozwani kwesti…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 2031 KPCart. 3989 § 1art. 98 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 10 ust. 4§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy