II UZ 81/01
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-11-28
Skład orzekający: Andrzej Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o ustalenie prawa majątkowego lub stosunku prawnego o charakterze majątkowym, w której dopuszczalność kasacji jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest objęta zakresem zastosowania art. 3921 § 1 KPC?Ratio decidendi
Sprawą o prawo majątkowe, w której dopuszczalność kasacji jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 § 1 KPC), jest nie tylko sprawa o świadczenie, ale także sprawa o ustalenie prawa majątkowego lub stosunku prawnego o charakterze majątkowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa majątkowe, które nie są sprawami gospodarczymi, musi przekraczać dziesięć tysięcy złotych, aby kasacja była dopuszczalna.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zwolnienie z zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (4.200,27 zł) oraz wniesienie jej bez zachowania obowiązkowego zastępstwa procesowego. Wnioskodawca wniósł zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy ustalenia odpowiedzialności osoby trzeciej, a nie samego świadczenia, oraz że jest radcą prawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając je za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r. II UZ 81/01 Sprawą o prawo majątkowe, w której dopuszczalność kasacji jest uza-leżniona od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 § 1 KPC) jest nie tylko sprawa o świadczenie, ale także sprawa o ustalenie prawa majątkowego lub stosunku prawnego o charakterze majątkowym. Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopa-da 2001 r. sprawy z wniosku Wojciecha N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w K. o zwolnienie z zapłaty składek na ubezpieczenie społecz-ne, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Kra-kowie z dnia 10 lipca 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 10 lipca 2001 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie odrzucił kasację wnioskodawcy od wyroku tego Sądu z dnia 22 marca 2001 r. uznając ją za niedopuszczalną, po pierwsze, ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (4.200,27 zł) niższą niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 KPC), po drugie, wobec osobistego wniesienia kasacji bez zachowania obowiązkowego zastępstwa przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym (art. 3932 KPC). Od postanowienia powyższego wnioskodawca wniósł zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Odnośnie pierwszej z podstaw odrzucenia kasacji podniesiono w zażaleniu, że Sąd Apelacyjny powinien uwzględnić to, że istotą sprawy nie jest „samo świadczenie lecz ustalenie odpowiedzialności powoda jako osoby trzeciej za zobowiązania z ty-tułu składek na ubezpieczenie społeczne spółki prawa handlowego - osoby prawnej”.
2 Co do drugiej z podstaw zaskarżonego postanowienia podniesiono w zażaleniu, że wnoszący kasację - wbrew ustaleniu Sądu Apelacyjnego - jest radcą prawnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3921 § 1 zdanie pierwsze KPC kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych - niższa niż dwadzieścia tysięcy złotych. Skoro przedmiotem powołanego przepisu są sprawy o prawa mająt-kowe, to nie może odnieść skutku argumentacja zażalenia, jakoby rozpatrywana sprawa miała w swej podstawie przesłanki odpowiedzialności wspólników osoby prawnej za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych przez tę spółkę pracowników. W szczególności bez prawnego znaczenia pozostaje przypisy-wana w zażaleniu kwalifikacja sprawy jako nie będącej sprawą o świadczenie, gdy nie budzi wątpliwości i nie jest w zażaleniu podważone, to decydujące ustalenie za-skarżonego postanowienia, że jest to „sprawa o prawa majątkowe”. Ta bowiem kate-goria spraw obejmuje nie tylko sprawy o świadczenie, ale także inne sprawy o prawa majątkowe, w tym także o ustalenie. Nie zachodzi przy tym sytuacja wyjątków okre-ślonych w zdaniu drugim art. 3921 § 1 KPC dla spraw z zakresu ubezpieczeń spo-łecznych, w których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskar-żenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Rozpatrywana sprawa nie należy do takiej kategorii spraw, co nie może budzić wątpliwości, tym bardziej, że w zażaleniu nie ma odmiennego twierdzenia. Jeżeli ponadto uwzględni się to, że wartość przedmiotu zaskarżenia - stosownie do jej określenia przez samą zainteresowaną stronę - jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, to prawidłowość zastosowania w zaskarżonym postanowieniu przepisów art. 3921 § 1 i art. 3935 KPC nie nasuwa żadnych zastrze-żeń. W tej sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o odrzuceniu kasacji niedo-puszczalnej na podstawie art. 3921 § 1 KPC pozostaje to, że - jak twierdzi skarżący - nie zachodziła jeszcze inna przyczyna niedopuszczalności kasacji. Z powyższych przyczyn, stosownie do art. 39319 i art. 385 KPC zażalenie na-leżało oddalić, gdyż było ono bezzasadne. ========================================
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 162/03 2004-01-21Czy dopuszczalna jest kasacja w sprawie o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia określona w kasacji jest wyższa niż wartość przedmiotu sporu określona w pozwie i nie została ona zakwestionowana ani zmienion…
- I PZ 75/97 1998-02-05Czy ograniczenie dopuszczalności wniesienia kasacji w sprawach o świadczenie ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 393 pkt 1 KPC) dotyczy również postanowień kończących postępowanie w takiej sprawie, w tym p…
- II UZ 37/05 2005-06-10Czy weryfikacja wartości przedmiotu zaskarżenia jako przesłanki dopuszczalności kasacji w sprawach o prawa majątkowe obejmuje ocenę zasadności dochodzonego roszczenia?
- II CZ 185/04 2005-02-04Czy późniejsze ustalenie przez powoda rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, wyższej niż wskazana w pozwie, może stanowić podstawę do uznania kasacji za dopuszczalną, mimo że pierwotnie wartość ta nie przekraczała progu…
- I UZ 16/05 2005-06-06Czy dla oceny dopuszczalności kasacji ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia decydujące znaczenie ma wysokość żądania, a nie jego zasadność?
Powołane przepisy
art. 3921 § 1 KPCart. 3932 KPCart. 3921 § 1art. 3935 KPCart. 39319art. 385 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy