III KK 138/22

Sygn. akt III KK 138/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Marek Motuk w sprawie M. S. skazanego z art. 244 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 6 lipca 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt II K […], uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. jego pkt I ppkt 3, w zakresie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 9 lutego 2021 r., sygn. akt II K […], M. S. został uznany za winnego popełnienia czynów wyczerpujących znamiona: - art. 244 k.k., za który została mu wymierzona kara 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I); - art. 62 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który została mu wymierzona kara 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt II). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. jednostkowe wymierzone oskarżonemu kary połączono i wymierzono mu karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt III). Wyrokiem tym orzeczono również wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich kategorii na okres 1 roku (pkt IV), a także rozstrzygnięto w przedmiocie dowodów rzeczowych i kosztów sądowych (pkt. VI-IX). Sąd Okręgowy w G., po rozpoznaniu apelacji obrońcy M. S., wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka […]: I. zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że: 1) uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, 2) orzeczoną w pkt II wyroku karę pozbawienia wolności złagodził do 1 miesiąca, 3) na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł wobec M.S. karę łączną 5 miesięcy pozbawienia wolności; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; III. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. Z. Ł. koszty nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu; IV. zwolnił oskarżonego od kosztów za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając ten wyrok w zakresie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności (pkt I ppkt 3), na niekorzyść oskarżonego M. S., podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., polegającego na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej w wymiarze 5 miesięcy pozbawienia wolności, w wyniku połączenia kary 5 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z pkt. I oraz kary 1 miesiąca pozbawienia wolności za czyn z pkt. II, tj. poniżej dolnej granicy ustawowego wymiaru kary łącznej, w sytuacji gdy zgodnie z treścią wskazanego przepisu Sąd winien wymierzyć karę 3 łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło rozpoznanie jej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie bowiem podniósł skarżący, że zaskarżony wyrok Sądu odwoławczego zapadł z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. W zakresie kary pozbawienia wolności, którą w myśl art. 37 k.k. wymierza się w miesiącach i latach, oznacza to, że minimalna kara łączna generalnie musi być wyższa o co najmniej miesiąc od najwyższej z orzeczonych kar jednostkowych za pozostające w zbiegu przestępstwa. W sprawie, w której wydano zaskarżony wyrok, M. S. wymierzono odpowiednio kary: 5 miesięcy pozbawienia wolności za czyn opisany w pkt. I aktu oskarżenia, którą zaakceptował Sąd II instancji, a także zmienioną przez ten Sąd karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 miesiąca za czyn opisany w pkt. II aktu oskarżenia. Wysokość orzeczonych kar jednostkowych wskazuje zatem, że respektując treść art. 86 § 1 k.k. Sąd odwoławczy zobligowany był do wymierzenia nowej kary łącznej w wymiarze 6 miesięcy pobawienia wolności, podczas gdy z naruszeniem tego przepisu określił ją na poziomie 5 miesięcy pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnej granicy ustawowego wymiaru kary. To uchybienie skutkować musiało uchyleniem wyroku w zaskarżonej części i przekazaniem sprawy celem jej ponownego rozpoznania, w toku którego Sąd II instancji, zgodnie z regulacją z art. 86 § 1 k.k. ukształtuje jeszcze raz wymiar kary łącznej Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. a.s. 4