V CZ 51/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-07-23

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodów, dochodzących zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c., wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodów, dochodzących zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c., wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników. Przy współuczestnictwie formalnym, w przeciwieństwie do materialnego, brak jest materialnoprawnej więzi między współuczestnikami, a ich współwystępowanie po jednej ze stron procesu ma charakter stricte procesowy.
Stan faktyczny
Pozwana spółka złożyła skargę kasacyjną, kwestionując postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu tej skargi. Sąd drugiej instancji odrzucił skargę, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza minimum ustawowego, ponieważ po stronie powodów występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów, twierdząc, że występuje współuczestnictwo materialne i wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 60.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej spółki jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 51/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa B. K., D. H., małoletnich K. H. i A. P. reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawową B. K. przeciwko Firmie Handlowo-Usługowej "B." T.B. i A. B. Spółce Jawnej z siedzibą w W. i K. K. o zapłatę, oraz sprawy z powództwa D. H. przeciwko Firmie Handlowo-Usługowej "B." T. B. i A. B. Spółce Jawnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r., zażalenia pozwanej Firmy Handlowo-Usługowej "B." T. B. i A. B. Spółki Jawnej z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 22 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE 2 Sąd drugiej instancji postanowieniem wydanym na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej spółki jawnej ze względu na jej niedopuszczalność, spowodowaną prawidłowym określeniem wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie przekracza minimum ustawowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że pełnomocnik pozwanej, w wykonaniu wezwania do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia odrębnie dla każdego z dwojga powodów, podał iż wartość ta w stosunku do powódki B. K. wynosi 30.000 zł i w stosunku do małoletniego A. P. także 30.000 zł. Sąd ten sprzeciwił się stanowisku strony pozwanej, że po stronie powodów występuje współuczestnictwo materialne i uznał, że jest to współuczestnictwo formalne, a w konsekwencji, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest wskazana w skardze kasacyjnej pozwanego kwota 60.000 zł. W zażaleniu na to postanowienie pozwana Spółka zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. przez odrzucenie jej skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia (w zażaleniu podano „sporu”) to kwota 60.000 zł, ponieważ po stronie powodów występuje współuczestnictwo materialne, bo podstawą żądania jest art. 446 § 4 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Rację ma Sąd drugiej instancji, że po stronie powodów dochodzących odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 446 § 4 k.c. występuje współuczestnictwo formalne, a nie współuczestnictwo materialne, ponieważ roszczenie powodów jest oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.). Przy współuczestnictwie formalnym ograniczenia dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia odnoszą się do każdego z powodów oddzielnie. Ten rodzaj współuczestnictwa, w przeciwieństwie do współuczestnictwa materialnego, charakteryzuje się brakiem materialnoprawnej więzi między współuczestnikami, a ich współwystępowanie po jednej ze stron procesu ma 3 charakter stricte procesowy (postanowienie SN z dnia 21 listopada 2007 r., I PZ 18/07, niepubl.). Współuczestnictwo powodów dochodzących odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej nie ma charakteru jednolitego bądź koniecznego, a wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się wówczas odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników (postanowienie SN z dnia 22 sierpnia 2013 r., IV CSK 200/13, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2009 r., IV CZ 105/08, niepubl.; wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., III CSK 143/08,niepubl.), a więc tak jak uczynił to Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Wobec powyższego, że zażalenie pozwanej Spółki okazało się nieuzasadnione, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 72 § 1 pkt 2 KPCart. 446 § 4 KCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 2§ 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy