V CSK 341/18

Sygn. akt V CSK 341/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa M. T. przeciwko Towarzystwu Budownictwa Społecznego "T" Sp. z o.o. w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I AGa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego Towarzystwa Budownictwa Społecznego „T” spółki z o.o. w K. na rzecz powoda M. T. kwotę 224 503,28 złotych wraz z odsetkami ustawowymi, w pozostałym zakresie oddalił powództwo i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Zasądzona kwota dotyczyła rozliczenia umowy o roboty budowlane mając podstawę w art. 647 i nast. k.c. W wyniku rozpoznania apelacji obu stron Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 19 lutego 2018 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że na rzecz powoda zasądził kwotę 201 503,79 złotych z ustawowymi odsetkami za 2 opóźnienie, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, oddalił obie apelacje w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu wskazał na uwzględnienie apelacji pozwanego jedynie w części dotyczącej kosztu zakupu i montażu kuchenek gazowych w realizowanej inwestycji budowlanej (kwota 22 999,79 złotych). Uwzględnienie zarzutów powoda w apelacji dotyczyło daty wymagalności należności cząstkowych. W skardze kasacyjnej powód zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 632 § 1 w związku z art. 647 i art. 405 k.c. przez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że ustalone wynagrodzenie ryczałtowe może być zmniejszone o wartość prac niewykonanych, określoną w oparciu o rozliczenie kosztorysowe i szacunkowe zestawienie prac; art. 65 § 1 i 2 k.c. w związku z postanowieniami umowy zawartej między stronami i art. 29 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej jako p.z.p.) przez ich niezastosowanie a w konsekwencji uznanie, że przedmiot umowy stron z dnia 7 czerwca 2010 r. obejmował również zakup i montaż kuchenek gazowych; art. 471 k.c. w związku z art. 2 ust. 1 i art. 31 ust. 1 p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy w sytuacji, gdy to stronę pozwaną obciążał obowiązek i ryzyko należytego określenia przedmiotu umowy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej powództwo co do kwoty 22 999,79 złotych wraz z odsetkami oraz oddalającej apelację powoda co do kwoty 268 809,15 złotych wraz z odsetkami i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanych częściach oraz zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji w części oddalającej powództwo i jego uwzględnienie we wskazanych kwotach wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pełnomocnik powoda powołał się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a więc na oczywistą zasadność skargi. Wskazał przez podanie przykładowych orzeczeń Sądu Najwyższego, co oznacza oczywistość skargi, akcentując wydanie oczywiście niesprawiedliwego orzeczenia i za takie uznał zaskarżone orzeczenie Sądu Apelacyjnego w (…). Przytaczając przepisy stanowiące podstawę wniesienia skargi stwierdził ich naruszenie przez wypaczenie istoty wynagrodzenia ryczałtowego i pokrzywdzenie powoda jako wykonawcy prac budowlanych. Zarzucił ponadto, że Sąd naruszając przepisy o zawieraniu i treści umów spowodował swoim orzeczeniem przerzucenie na wykonawcę – powoda ryzyka finansowego wskutek nieprecyzyjnego sformułowania przez pozwanego przedmiotu zamówienia i niejasności tekstu umowy, który sam zamawiający zredagował. Podniesione zarzuty w najmniejszym stopniu nie stanowią o oczywistości skargi kasacyjnej, która ma miejsce wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, czyli bez dokonywania głębszej analizy sprzeczność orzeczenia z prawem, w tym z przepisami niepodlegającymi różnej wykładni, a tym bardziej z treścią umowy stron, która jest wynikiem ich wspólnego dochodzenia do porozumienia, a nie wynika z konieczności akceptowania treści umowy zaproponowanej przez jedną ze stron. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądowego, nie tworząc z Sądu Najwyższego trzeciej instancji, która miałaby korygować niedoskonałości rozstrzygnięcia, z którego jest niezadowolona jedna ze stron postępowania. Naruszenia prawa muszą więc mieć charakter kwalifikowany, a tego nie można się dopatrzeć przez pryzmat zarzutów kasacyjnych i argumentów przytoczonych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Orzeczenia Sądów w toku instancji zostały wydane z przekonującymi, starannymi uzasadnieniami, w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy był skomplikowany, umowa zmieniana, prowadzone były negocjacje, przedłużane terminy wykonania itd. Tok wykonywania umowy dobrze oddaje odpowiedź 4 pozwanego na skargę kasacyjną. Nadmierna waga jest przywiązywana przez powoda do skutków zmian wynagrodzenia, określonego w umowie ryczałtowo, w sytuacji zmian w wykonaniu poszczególnych prac budowlanych. Właściwe rozpoznanie sprawy z punktu widzenia dowodowego i dokonanych ustaleń, a następnie przyjęcie odpowiedniej kwalifikacji materialnoprawnej jest widoczne w orzeczeniu Sądu Apelacyjnego wskutek niepodniesienia żadnych zarzutów procesowych. Ostateczne rozstrzygnięcie sprawy znajduje poparcie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, rozpoznającym już spory podobnego rodzaju na gruncie umów o dzieło i o roboty budowlane (zob. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2014 r. I CSK 568/13; z dnia 25 marca 2015 r. II CSK 389/14; z dnia 3 czerwca 2015 r. V CSK 589/14; z dnia 18 lutego 2016 r. II CSK 197/15; z dnia 11 stycznia 2017 r. IV CSK 109/16, nie publ.). Mając to na uwadze nie można stwierdzić spełnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w treści postanowienia, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj