IV KK 327/17

Sygn. akt IV KK 327/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Piotr Mirek Protokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga w sprawie W. J. w przedmiocie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w L. - na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt II Ka […] zmieniającego wyrok łączny Sądu Rejonowego w L. z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE W uwzględnieniu wniosku obrońcy skazanego W. J. Sąd Rejonowy w L. wyrokiem łącznym z dnia 16 marca 2017 r., sygn. II K […], na podstawie art. 85 § 1, 2 i 3 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone mu kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w L. z dnia 24 października 2011 r., sygn. II K 221/11; - Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. II K 213/15; - Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 października 2016 r., sygn. II K 129/16; - Sądu Rejonowego w L. z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. II K 65/16 i wymierzył mu karę łączną 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. W tymże wyroku Sąd Rejonowy umorzył postępowanie co do objęcia karą łączną kar pozbawienia wolności wymierzonych W. J. innymi wymienionymi we wniosku wyrokami – wobec braku warunków ustawowych określonych w podanych wyżej przepisach. Na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej okres dotychczas odbytych kar z wyroków podlegających łączeniu od dnia 1 sierpnia 2016 r. Orzekł, że w pozostałej części połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu. W apelacji obrońca skazanego zarzucił, między innymi, rażącą niewspółmierność łącznej kary pozbawienia wolności. Wniósł o zmianę wyroku przez orzeczenie wobec skazanego łącznej kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. II Ka […], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył wymierzoną W. J. łączną karę pozbawienia wolności do 2 lat i 2 miesięcy, a w pozostałej części utrzymał ten wyrok w mocy. W kasacji od prawomocnego wyroku wniesionej na niekorzyść skazanego Prokurator Rejonowy w L. zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na naruszeniu art. 29 § 1 k.p.k. przez nienależyte obsadzenie Sądu Okręgowego w K. rozpoznającego apelację i orzekanie na rozprawie apelacyjnej w składzie jednego sędziego zamiast w składzie trzech sędziów. 3 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył: Zarzutowi kasacji nie można odmówić słuszności. Przepisem określającym skład sądu na rozprawie apelacyjnej jest art. 29 § 1 k.p.k. Stanowi on, że na tym forum sąd odwoławczy orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jedyny ustawowy wyjątek od zasady orzekania w składzie trzech sędziów przewidziany jest w art. 449 § 2 k.p.k. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Należy zauważyć, że w sprawie o wydanie wyroku łącznego przesłanki wyjątkowej obsady sądu odwoławczego, określone w art. 449 § 2 k.p.k., nie mogą być spełnione. Nie toczy się tu bowiem postępowanie przygotowawcze. Warunek zakończenia postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia jest więc nieadekwatny do przesłanek stosowania art. 449 § 2 k.p.k., ze względu na specyficzny charakter sprawy, której przedmiotem jest tylko weryfikacja podstaw do orzeczenia kary łącznej obejmującej kary wymierzone w prawomocnych już wyrokach oraz wymiar kary łącznej. Przepis art. 449 § 2 k.p.k., jako mający charakter wyjątkowy, zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni, nie może być interpretowany rozszerzająco. Stąd też przyjąć należy, że w sprawie o wydanie wyroku łącznego sąd odwoławczy orzeka w składzie zasadniczym, przewidzianym w art. 29 § 1 k.p.k., tj. w składzie trzech sędziów. Stanowisko to było już prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyroki SN z 10 maja 2017 r., IV KK 424/16, LEX nr 2288103 i z 10 sierpnia 2017 r., III KK 309/17, LEX nr 2338019, Prok. i Pr. – wkł. 2017/10/6). Znajduje ono także wsparcie w piśmiennictwie (D. Świecki: Postępowanie odwoławcze w sprawach karnych. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 2018, tezy do art. 449 k.p.k.). Trafnie zatem podniósł autor kasacji, że Sąd Okręgowy w K. orzekając w drugiej instancji, był nienależycie obsadzony. Uchybienie to stanowi bezwzględną 4 przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z powyższym, niezależnie od wpływu tego uchybienia na treść zaskarżonego wyroku, podlegał on uchyleniu (art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), a sprawa – przekazaniu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym (art. 537 § 1 i 2 k.p.k.). Przy ponownym rozpoznaniu apelacji obrońcy skazanego W. J. Sąd Okręgowy powinien orzekać w myśl art. 29 § 1 k.p.k. w składzie trzech sędziów.