I KK 219/22

Sygn. akt I KK 219/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Andrzej Tomczyk Protokolant Edyta Demiańczuk - Komoń po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w sprawie D. G. skazanego z art. 190a § 1 k.k. i innych, kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt III K […], I. uchyla pkt IV zaskarżonego wyroku, to jest rozstrzygnięcie o środku karnym i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania; II. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 12 lutego 2020 r., w sprawie III K […], uznał oskarżonego D. G. za winnego dwóch przestępstw - z art.190a § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 190 § 1 k.k., za co wymierzył mu karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 41a § 1 i § 4 k.k. orzekł 2 Sąd wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej B. K. i I. K. na odległość mniejszą niż 50 m. Wobec niewniesienia przez żadną ze stron apelacji, powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 20 lutego 2020 roku bez postępowania odwoławczego. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, który zaskarżył go w zakresie orzeczenia o środku karnym z art. 41a § 1 k.k. (pkt IV części dyspozytywnej). Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego D. G. środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych B. K. i I. K. na odległość mniejszą niż 50 metrów, bez wskazania okresu obowiązywania tego środka, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obliguje sąd do określenia czasookresu obowiązywania środka karnego. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i to w stopniu oczywistym. Zaskarżony wyrok rzeczywiście zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisów prawa wymienionych w zarzucie kasacji. Ocena tego rodzaju przemawiała za rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 43 § 1 k.k., ujęty w art. 39 pkt 2b k.k. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do określonych osób orzeka się w latach, od roku do lat 15. Tymczasem Sąd Rejonowy w W. orzekł wobec D. G. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych, bez wskazania okresu jego obowiązywania. W ten sposób dopuścił się obrazy prawa materialnego wskazanego w kasacji, co miało dla oskarżonego niekorzystne następstwa, skoro środek karny został orzeczony jako bezterminowy. Uchybienie to miało istotny 3 wpływ na treść wyroku, skoro niewskazanie okresu obowiązywania środka karnego powoduje, że nie wiadomo jak długo ma on być wobec oskarżonego wykonywany. Autor skargi trafnie zwrócił uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż w związku z ustawowym wymogiem określenia w wyroku, jak długo zakaz ma trwać, wykluczona jest możliwość precyzowania dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu zakazu. Czasu obowiązywania zakazu nie da się więc określić wykorzystując dyspozycję art. 13 § 1 k.k.w., czy też zasadę in dubio pro reo z art. 5 § 2 k.p.k. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 listopada 2008 r., V KK 256/08, OSNwSK 2008, poz. 2298; z dnia 21 lutego 2021 r., IV KK 520/20, Lex nr 3150229). Zgodzić się należy z jednolitym w orzecznictwie poglądem, że domaganie się określenia czasu trwania środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku okres ten nie został określony, jest działaniem na korzyść oskarżonego, bowiem brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14, OSNKW 2015, z. 2, poz. 19; z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15, LEX nr 1659231; z dnia 17 grudnia 2020 r., I KK 170/20, LEX nr 3168903). Ze wskazanych tu względów rozstrzygnięcie o przedmiotowym środku karnym zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w W. ostać się nie mogło. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił je w zaskarżonej części i przekazał sprawę w tym tylko zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym Sąd zobligowany będzie do przestrzegania określonych ustawowo granic wymiaru omawianego środka karnego. Orzeczenie o wydatkach związanych z kasacją Prokuratora Generalnego oparto na podstawie art. 638 k.p.k. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku. [as]