II CZ 43/07

Sygn. akt II CZ 43/07 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster del. SSA Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi W. Ś. i K. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 października 2005 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I ACa …/04 z powództwa W. Ś. i K. Ś. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2007 r., zażalenia powodów (skarżących) na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 marca 2007 r., 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje adwokatowi E. N. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600 zł, powiększoną o stosowną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 8 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę W. Ś. i K. Ś. o wznowienie postępowania w sprawie z ich powództwa przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 25 października 2005 r., wydanym w sprawie I ACa …/04, bowiem uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 403 § 2 i art. 410 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga powodów nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, gdy tymczasem powołany w skardze dowód pochodzi sprzed daty wydania w sprawie wyroku przez Sąd Apelacyjny i ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zawiera oświadczenie woli Zarządu pozwanej, zgodnie z którym Spółdzielnia przyjęła na siebie obowiązek zrewaloryzowania wniesionego przez powodów udziału w kosztach budowy lokalu użytkowego. Powodowie nie mogli skorzystać z tego środka dowodowego, bo nim nie dysponowali w czasie, gdy toczyło się postępowanie w sprawie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a pełnomocnik reprezentujący ich z urzędu wniósł nadto o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia, które nie zostało przez powodów zapłacone w całości ani w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skoro nowe okoliczności faktyczne i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, że ich powołanie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to wskazując te okoliczności lub dowody, strona musi podać równocześnie, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. orzeczenie SN z 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2, poz. 27). 3 Powodowie przypisują takie znaczenie oświadczeniom, które członkowie Zarządu pozwanej mieli składać członkom Stowarzyszenia Kupców C. na spotkaniu odbytym w czerwcu 1990 r. Powodowie twierdzą, że taśmę z nagraniem przebiegu spotkania znaleźli przypadkowo 30 listopada 2006 r., przy okazji porządkowania garażu. W świetle skargi powodów, samo spotkanie i wypowiadane na nim oświadczenia miały mieć charakter nowych okoliczności faktycznych, a taśma z zapisem przebiegu spotkania jest w tym ujęciu nowym środkiem dowodowym. Nie sprecyzowali jednak, w jaki konkretnie sposób te nowe okoliczności faktyczne mogłyby wpłynąć na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie i w efekcie – na jej rozstrzygnięcie. Podstawą wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych. „Wykryciem” okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu tego przepisu jest dowiedzenie się o istnieniu okoliczności faktycznych lub dowodów w zakresie umożliwiającym powołanie się na nie. Późniejsze wykrycie, to dowiedzenie się o okolicznościach faktycznych w takim czasie, że powołanie ich w zakończonym postępowaniu nie było już możliwe. Tymczasem wiedzę o spotkaniu odbytym w czerwcu 1990 r. i wypowiadanych na nim oświadczeniach powodowie musieli mieć w czasie, gdy toczyło się postępowanie w sprawie, bo w spotkaniu tym uczestniczyli i nagrywali jego przebieg. Na okoliczność tę powodowie mieli zatem obowiązek powołać się w czasie trwania postępowania, ze wskazaniem, że przebieg spotkania był nagrywany, a nagranie zaginęło i podjąć inicjatywę wykazania okoliczności dotyczących przebiegu spotkania innymi środkami dowodowymi. Domagając się wznowienia postępowania po odnalezieniu nagrania powodowie musieliby wykazać, w jakim zakresie nagarnie to wpłynie na zmodyfikowanie ustaleń poczynionych na podstawie innych zaoferowanych przez nich środków dowodowych. Wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. uzasadnia tylko taka niemożliwość powołania pewnych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, która jest skutkiem niewiedzy o nich. Nie uzasadnia wznowienia postępowania odnalezienie środka dowodowego dotyczącego takich okoliczności faktycznych, które były stronie znane w czasie 4 trwania postępowania i mogły być przez stronę powołane oraz wykazywane za pomocą także innych niż odnaleziony środków dowodowych. Przesłanki odrzucenia skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym wskazane zostały w art. 410 k.p.c., a są to uchybienie terminowi, brak oparcia skargi na ustawowej podstawie i niedopuszczalność skargi z innych przyczyn. Zaistnienie którejś z tych okoliczności lub wszystkich łącznie uzasadnia odrzucenie skargi. Skoro okoliczności wskazane przez powodów w skardze nie mają cech nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., zasadne było odrzucenie ich skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. i art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. Na podstawie § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnikowi reprezentującemu powodów z urzędu przyznane zostało ze środków budżetowych Skarbu Państwa wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną w postępowaniu zażaleniowym. db