IV KO 119/10
Izba Karna2010-11-10
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Józef Dołhy, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., obejmuje sytuację, gdy zawiadomienie o przestępstwie dotyczy miejscowych prokuratorów, a skarżący podnosi obawę braku bezstronności sądu z uwagi na zawodowe kontakty sędziów i prokuratorów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo zawiadomienie o przestępstwie dotyczące miejscowych prokuratorów nie oznacza automatycznie nieobiektywności sądu w rozpoznawaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa. Taka interpretacja prowadziłaby do swoistego immunitetu prokuratorskiego. Kwestie ewentualnych znajomości zawodowych i towarzyskich sędziów z prokuratorami powinny być rozważane w kontekście indywidualnych wyłączeń sędziów (art. 41 k.p.k.), a nie jako podstawa do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Ponadto, czynności administracyjno-służbowe sądu, takie jak udzielenie informacji o niemożności zabezpieczenia nagrań, nie uzasadniają przekazania sprawy, gdyż prowadziłoby to do zbyt szerokiej interpretacji art. 37 k.p.k., który ma charakter wyjątkowy.Stan faktyczny
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej prokuratorów. Sąd Rejonowy w K. wnioskiem z dnia 16 września 2010 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako uzasadnienie wskazano fakt, że sprawa dotyczy miejscowych prokuratorów, co może rodzić obawy o brak bezstronności sądu z uwagi na zawodowe kontakty sędziów i prokuratorów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 10 listopada 2010 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 119/10 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący: SSN Tomasz Grzegorczyk – sprawozdawca Sędziowie: SSN Józef Dołhy SSN Dariusz Świecki w sprawie zażalenia P. B. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 listopada 2010 r. wniosku Sądu Rejonowego w K., zawartego w postanowieniu z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt XIV Kp (...), o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości wniosku nie uwzględnia U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem, wydanym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w J., w oparciu o art.17 § 1 pkt 1 k.p.k., odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 231 k.p.k., zarzucane przez zawiadamiającego prokuratorom Prokuratury Rejonowej i Prokuratury Okręgowej w K., przez niezabezpieczenie zawnioskowanego przez zawiadamiającego monitoringu z Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 grudnia
2 2009 r. w ramach czynności prowadzonych z jego zawiadomienia o przestępstwie z art. 231 k.k. zarzucanego przezeń funkcjonariuszom Policji w K., które zakończyło się odmową wszczęcia postępowania przez prokuratury Rejonowej w O., utrzymaną w mocy przez Sąd Rejonowy w K. Skarżący domaga się obecnie uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa wobec prokuratorów k. Sąd Rejonowy w swym wniosku o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu podnosi w związku z tym, że - z uwagi na to, kogo miało dotyczyć postępowanie oraz fakt kontaktów zawodowych sędziów i możliwych ich osobistych znajomości z tymi prokuratorami, a także, że prowadzonych uprzednio czynnościach prokuratorskich to Sąd Okręgowy w K. informował prokuraturę o niemożności zabezpieczenia nagrań z uwagi na okres ich archiwizacji - zachodzi realna obawa zrodzenia się w opinii publicznej i u skarżącego niepotrzebnie opinii o braku warunków do bezstronnego rozpoznania zażalenia, a to godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i uzasadnia wykorzystanie art. 37 k.p.k. Rozpatrując ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rzeczywiście w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dobro wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., obejmuje także potrzebę eliminowania wytworzenia się w opinii publicznej i u stron, choćby i mylnego, ale realnego, przekonania o braku obiektywizmu sądu w rozpoznawaniu danej sprawy. Trudno jednak uznać, że sam fakt, iż zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło miejscowych prokuratorów oznacza, że miejscowy sąd jest z założenia nieobiektywny w rozpoznawaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w takiej sprawie. Prowadziłoby to bowiem do wyłączenia spod właściwości sądu miejscowo właściwego każdej sprawy dotyczącej w jakimkolwiek stopniu miejscowych prokuratorów, którzy przecież przed tym sądem występują jedynie w roli strony lub wnioskodawcy. Tworzyłoby to swoisty immunitet prokuratorski,
3 nieodpowiadania prokuratorów przez sądem właściwym, czego aprobować nie można. Podnoszenie zaś kwestii możliwości znajomości zawodowych i towarzyskich sędziów z prokuratorami nie może być w ogóle rozważane na gruncie art. 37 k.p.k., a jedynie ewentualnie w aspekcie art. 41 k.p.k. i to indywidualne wobec danego sędziego i określonego prokuratora. Nie może też być tu argumentem, że w ramach czynności prokuratorskich miejscowy Sąd Okręgowy przekazał prokuraturze informację o niemożności dokonania zabezpieczeń z monitoringu, więc jakoby sędziwie tego sądu mogą być zainteresowani wynikiem tej sprawy z uwagi na swoje uprzednie czynności administracyjno służbowe. Eliminowałoby to bowiem z kolei właściwość miejscową sądu z racji każdej czynności służbowej Sądu w określonej sprawie, a więc prowadziło do szerokiej interpretacji art. 37 k.p.k., który ma przecież charakter wyjątkowy, jako zakładający odstępstwo od zasady właściwości miejscowej sądu. Czym innym jest zaś sytuacja, gdy sędzia danego sądu jest stroną w danym postępowaniu, co uzasadniać może sięganie do art. 37 k.p.k., czym innym zaś, gdy z racji czynności służbowych wykonano w sądzie ongiś czynność administracyjno prawną w odpowiedzi na zapytanie organu ścigania, która była wzięta pod uwagę w toku czynności prokuratorskich. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku wszystkich przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Powiązane orzeczenia
- I KO 94/22 2022-11-16Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o przestępstwie dotyczy sędziów tego samego sądu, który miałby rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, zachodzą podstawy do przekazania sprawy inne…
- V KO 65/12 2012-11-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy doniesienie o przestępstwie dotyczy prokuratora i sędziego prowadzącego postępowanie?
- V KO 81/19 2019-09-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy postępowanie dotyczy prokuratorów, którzy pozostają w kontaktach służbowych i koleżeńskich z sędziami sądu właśc…
- IV KO 114/19 2019-11-04Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy skarżący zarzuca popełnienie przestępstwa przez prokuratora i utrzymuje, że sąd i prokuratura działają w zmowie…
- II KO 142/23 2023-12-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli sąd właściwy miejscowo ma przesłuchać w charakterze świadka prokuratora, z którym sędziowie utrzymują wyłącznie sł…
Powołane przepisy
art.17 § 1 pkt 1 KPKart. 231 KPKart. 231 KKart. 37 KPKart. 41 KPK§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy