II PK 18/08
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2008-09-18
Skład orzekający: Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 k.p. następuje również wtedy, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe od podmiotu trzeciego, który dysponował tymi zadaniami i składnikami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przejście zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 k.p. następuje także wtedy, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe od podmiotu trzeciego, do którego należało dysponowanie tymi zadaniami i składnikami. Kluczowe jest faktyczne przejęcie zadań i majątku, a nie tylko formalne relacje między pierwotnym a nowym pracodawcą. Przejęcie pracowników przez nowego pracodawcę następuje z mocy prawa, niezależnie od tego, jak należy kwalifikować sytuację pomiędzy poprzednim pracodawcą a podmiotem trzecim.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili odprawy, odszkodowania i wydania świadectwa pracy, twierdząc, że byli kolejno przejmowani przez różne podmioty zarządzające nieruchomościami komunalnymi. Spór dotyczył ustalenia, który z pozwanych podmiotów był ich ostatnim pracodawcą w rozumieniu art. 231 § 1 k.p. Sąd pierwszej instancji uznał, że powodowie przeszli do Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych, który rozwiązał z nimi umowy o pracę. Sąd drugiej instancji zmienił wyrok, zasądzając roszczenia od Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K., uznając, że to ona przejęła powodów. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, wskazując na prawomocne oddalenie powództwa wobec Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy odrzucił apelację Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w części dotyczącej oddalenia powództwa wobec innych podmiotów, a w pozostałym zakresie zmienił wyrok, oddalając powództwo wobec Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargi kasacyjne powodów, uznając je za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 18 września 2008 r. II PK 18/08 Przejście zakładu pracy ze skutkiem określonym w art. 231 k.p. następuje także, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe zakładu dotychczasowego pracodawcy na podstawie umowy z podmiotem trzecim, do którego należało dysponowanie tymi zadaniami i składnikami. Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie: SN Zbigniew Myszka, SA Halina Kiryło. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 wrześ-nia 2008 r. sprawy z powództwa Krzysztofa K., Pawła R., Bogusława K. przeciwko „I.” Zarządowi Nieruchomości Spółce z o.o. w S., Zarządowi Budynków i Lokali Komunalnych Zakład Budżetowy w S., Z. Spółce z o.o. w S., B. Spółce z o.o. w S. o odprawę, odszkodowanie i wydanie świadectwa pracy, na skutek skarg kasacyjnych powodów od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2007 r. [...] 1) o d d a l i ł skargi kasacyjne powodów, 2) nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e W sprawie z powództwa Krzysztofa K., Pawła R. i Bogusława K. występował problem ustalenia pracodawcy, właściwego ze względu na dochodzone roszczenia dotyczące odprawy i odszkodowania za rozwiązanie umów o pracę, wynikający z kolejnego przejmowania zadań z zakresu zarządzania określonymi budynkami oraz lokalami komunalnymi. Powodowie pozwali Spółkę z o.o. I. w S. (1) i Zarząd Budynków i Lokali Ko-munalnych - Zakład Budżetowy Miasta S. (2), a Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Szcze-cinie wezwał nadto do udziału w sprawie w charakterze pozwanych jeszcze dwie
2 spółki z o.o. B. Spółkę z o.o. (3) i Zarządzanie Nieruchomościami - K. Spółkę z o.o. (4). Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. uwzględnił powództwa tylko w stosunku do pozwanego Za-rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S., od którego zasą-dził na rzecz powodów dochodzone odprawy oraz odszkodowania z odsetkami od dnia 1 lutego 2003 r. W sentencji tego wyroku orzeczenia zasądzające zawarte są w trzech punktach, osobno dla każdego powoda (pkt I, II i III); zobowiązanie do wyda-nia powodom świadectw pracy za okres od 1 stycznia 1997 r. do 31 stycznia 2003 r. zawarte jest w punkcie IV wyroku, a orzeczenie o rygorze natychmiastowej wykonal-ności w punkcie V. O „oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie” Sąd orzekł w punkcie VI wyroku. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy stwierdził, że powo-dowie przeszli w trybie art. 231 § 1 k.p. w dniu 31 stycznia 2003 r. ze Spółki I. do Za-rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S., który - przez oświadczenie woli wyrażone konkludentnie - rozwiązał z nimi umowy o pracę. W tej sytuacji powodowie nie zostali przejęci przez Spółki B. i Zarządzanie Nieruchomo-ściami - K., bo w chwili przejmowania przez tych pracodawców zadań (także składni-ków majątkowych) z zakresu zarządu budynkami - lokalami komunalnymi, nie byli pracownikami. Apelację od tego wyroku wniósł tylko pozwany Zarząd Budynków i Lokali Ko-munalnych Zakład Budżetowy w S. Zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku w całości lub o jego zmianę i oddalenie powództwa w stosunku do niego. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 maja 2006 r. po rozpoznaniu powyższej apelacji orzekł o zmianie wyroku Sądu Rejonowego w punktach I, II, III i IV, w ten sposób, że zasądził od pozwanej Spółki z o.o. Zarządzanie Nieruchomo-ściami - K. w S. na rzecz powodów te kwoty, które w zaskarżonym wyroku były zasą-dzone od apelującego oraz nakazał wydać im świadectwa pracy. Sentencja wyroku Sądu drugiej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia o żądanej w apelacji zmianie wyro-ku Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództw wobec apelującego, chociaż w uzasadnieniu Sąd Okręgowy powołując się na art. 386 § 1 k.p.c. powołał się na odmienne niż w zaskarżonym wyroku ustalenie, iż - według Sądu drugiej instancji - powodowie przeszli ze Spółki I. do Spółki Zarządzanie Nieruchomości - K., która rozwiązała z nimi umowy o pracę.
3 Powyższy wyrok z dnia 31 maja 2006 r. został zaskarżony skargą kasacyjną przez pozwaną Spółkę Zarządzanie Nieruchomościami - K. Wyrokiem z dnia 8 maja 2007 r., II PK 293/06, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok (poza orzeczeniem o wydaniu świadectw pracy), zniósł postępowanie przed drugą instancją obejmujące rozpoznanie apelacji w odniesieniu do Spółki z o.o. Zarządzanie Nieruchomościami - K. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpozna-nia oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uznał w tym wyroku, że skoro powodowie nie zaskarżyli orzeczenia oddalającego ich po-wództwa do pozwanej Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K. w S., to w tym za-kresie orzeczenie pierwszej instancji (pkt VI) stało się prawomocne. Sytuacji tej nie zmieniła apelacja współpozwanego, który jako współuczestnik formalny nie mógł za-skarżyć wyroku pierwszej instancji na niekorzyść innego pozwanego. Sąd Najwyższy stwierdził, że apelacja skierowana do orzeczenia dotyczącego innego współuczest-nika jest niedopuszczalna (por. uchwała z dnia 22 kwietnia 1991 r., III CZP 34/91, OSNCP 1992 nr 2, poz. 24; wyrok z dnia 6 maja 2004 r., III PK 7/04, OSNP 2005 nr 2, poz. 21). Prowadzenie w takiej sytuacji postępowania przez drugą instancję nadal przeciwko pozwanemu skutkiem apelacji współpozwanego oraz objęcie go wyroko-waniem dotknięte jest nieważnością postępowania i to niezależnie od tego, czy uczestniczył w postępowaniu odwoławczym. Wobec niedopuszczalnej we wskaza-nych granicach podmiotowych apelacji pozwanego współuczestnika formalnego, wy-rok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo wobec pozwanej spółki Zarzą-dzanie Nieruchomościami K. stał się prawomocny z chwilą upływu terminu do jego zaskarżenia przez powodów (pkt VI wyroku). Apelacja współpozwanego nie mogła więc zmienić terminu uprawomocnienia się orzeczenia określonego ustawą. Podsta-wę nieważności postępowania przed drugą instancją w przedmiotowej sprawie sta-nowił art. 379 pkt 3 k.p.c. Sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stro-nami została już bowiem prawomocnie osądzona. Apelacja w części zaskarżającej oddalenie powództwa w stosunku do współpozwanego powinna być odrzucona, a skoro mimo jej niedopuszczalności została rozpoznana i skutkiem tego doszło do orzeczenia w stosunku do pozwanego, co do którego prawomocnie powództwo zo-stało oddalone, to w tej części postępowanie było nieważne i podlegało zniesieniu na podstawie art. 3981 § 1 k.p.c. oraz art. 3982 k.p.c. w związku z art. 386 § 2 k.p.c. Natomiast ze względu na brak rozstrzygnięcia o apelacji wniesionej przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych Zakład Budżetowy w S., konieczne było przekaza-
4 nie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, w celu rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Po ponownym rozpoznaniu apelacji Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w Szczecinie na pod-stawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację pozwanego Zarządu Bu-dynków i Lokali Komunalnych w zakresie zaskarżenia punktu VI wyroku Sądu Rejo-nowego z dnia 18 maja 2005 r. (pkt I); natomiast na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punktach od I do IV i oddalił powództwo w stosunku do skarżącego Zarządu. Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu powyższego wyroku uwzględniając stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., II PK 293/06, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie uznał, iż orzecze-nie oddalające powództwo do pozwanej Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K., a także Spółek I. i B., stało się prawomocne, a wobec tego apelacja pozwanego Za-rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S. w zakresie za-skarżenia punktu VI wyroku Sądu Rejonowego podlegała odrzuceniu jako niedo-puszczalna. Po rozpoznaniu natomiast apelacji w zakresie jej podstaw i wniosku odnoszących się do skarżącego Sąd drugiej instancji podzielił podstawę faktyczną orzeczenia Sądu Rejonowego. Uznał jednak, że z prawidłowo ustalonych faktów Sąd pierwszej instancji wyprowadził błędne wnioski. Apelujący (ZBiLK) nie był pracodaw-cą, który przejął powodów od Spółki I. Nie było także rozwiązania stosunków pracy powodów przez ZBiLK. Ustalenia te Sąd drugiej instancji wiąże ze zweryfikowanym zastosowaniem do okoliczności sprawy art. 231 § 1 k.p. W punkcie wyjścia oceny w zakresie zastosowania art. 231 § 1 k.p. - zdaniem Sądu drugiej instancji - jest bezsporny fakt, że powodowie świadczyli pracę w rejonie będącym początkowo pod zarządem Zakładu Budynków i Lokali Komunalnych i że tę część zakładu pracy powodów przejęła Spółka I.; za bezsporne Sąd uznał również to, że z dniem 1 lutego 2003 r. zarząd nad rejonem, w którym byli zatrudnieni powo-dowie przejęło Konsorcjum K. B., utworzone wyłącznie na potrzeby przetargu, a składające się z dwóch odrębnych spółek. Zaraz po wygraniu przetargu zostało ono rozdzielone na dwa odrębne podmioty obsługujące odrębne rejony: Spółkę Zarzą-dzanie Nieruchomościami K. (obecnie Z.) oraz Spółkę B. Ostatecznie rejon, do ob-sługi którego zatrudnieni byli powodowie, wraz z zadaniami wykonywanymi wcze-śniej przez Spółkę I. przejął Z.
5 Z okoliczności tych wynika, że pracodawcą, do którego na podstawie art. 231 § 1 k.p. przeszli powodowie bezpośrednio ze Spółki l., była spółka Z. i to na niej, jako na ostatnim pracodawcy ciążył obowiązek dalszego zatrudniania powodów, ewentu-alnie rozwiązania z nimi umowy o pracę. Według Sądu drugiej instancji Sąd pierw-szej instancji błędnie uznał, że decydujące znaczenie dla ponownego przejęcia za-kładu pracy przez ZBiLK miało wygaśnięcie - z dniem 31 stycznia 2003 r. - umowy o najem lokalu przy ul. G. i umowy o zarządzanie nieruchomościami komunalnymi za-wartymi ze Spółką „I.” i że dlatego stał się ZBiLK pracodawcą odpowiedzialnym za zatrudnienie powodów po dniu 31 stycznia 2003 r. Według Sądu drugiej instancji, błąd w ocenie prawnej Sądu pierwszej instancji polega na niezauważeniu tego, że po zaprzestaniu wykonywania zadań przedmiotowego zarządu przez Spółkę „I.”, zada-nia te zostały powierzone przez ZBiLK - na podstawie przetargu - i zostały przejęte w zakresie zarządu mieniem komunalnym przez Spółkę Z., a zatem powrót władztwa faktycznego (chwilowy i iluzoryczny) do ZBiLK nie miał znaczenia dla przejęcia pra-cowników. Sąd drugiej instancji zauważył, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miał znaczenia fakt nieujęcia w umowach podpisywanych przez ZBiLK z nowymi za-rządcami obowiązku przejęcia przez nich pracowników zatrudnionych w przekazy-wanych im rejonach. Przejęcie bowiem zakładu pracy (a co za tym idzie i pracowni-ków) cechuje automatyzm i ma miejsce nie tylko przy przekazaniu składników mająt-kowych, ale także przy przejęciu zadań zakładu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższe-go z dnia 9 grudnia 2004 r., I PK 103/04, OSNP 2005 nr 15, poz. 220). W rozpatry-wanej sprawie bezsporne jest, że pozwana Spółka Z. wykonywała dokładnie te same zadania i wobec tego samego mienia komunalnego co pozwana Spółka I. Nadto, na-wet siedziba podmiotów przy ul. G. nie uległa zmianie. Rozważając zarzut dotyczący źródła przejęcia pracowników w 2001 r. Sąd drugiej instancji stwierdził, że w § 26 umowy o zarządzanie znajdowało się wyraźne postanowienie, że Spółka l. przejmie część mienia ZBiLK „C.P.” na podstawie odrębnej umowy. W tych ramach mieściło się także przejęcie dotychczasowych pracowników ZBiLK. Z kolei w umowie najmu lokalu przy ul. G. wyraźnie wskazano, że lokal ten został wynajęty wyłącznie do ce-lów związanych z wykonywaniem przez Spółkę I. zobowiązań określonych w umowie podstawowej, tj. w umowie o zarządzanie oraz że zmiana zakresu działalności była niedopuszczalna bez zgody wynajmującego (ZBiLK).
6 Powyższy wyrok Sądu Okręgowego - w jego części objętej pkt II - powodowie Krzysztof K., Paweł R., Bogusław K. zaskarżyli skargami kasacyjnymi. Każda z tych skarg zawiera tę samą podstawę dotyczącą - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów prawa procesowego: 1) art. 233 § 1 k.p.c., przez uznanie, że po wygaśnięciu umowy o zarządzanie i umowy najmu łączącej pozwaną I. Zarząd Nieruchomościami Spółkę z o.o. oraz pozwany Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych doszło tylko do „iluzorycznego” powrotu władztwa faktycznego zakładu pracy do pozwanego Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych, w sytuacji gdy oko-liczności faktyczne niniejszej sprawy - w szczególności fakt powrotnego przejęcia przez pozwany ZBiLK zadań w zakresie zarządu gminnym zasobem komunalnym oraz składników majątkowych, spisania protokołu zdawczo - odbiorczego oraz za-warcia przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych kolejnej umowy o zarządzanie z „Konsorcjum K. B.” - wskazują bezsprzecznie, że zakład pracy został przejęty przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych, który uzyskał realną możliwość zarządzania tym zakładem, (tj. korzystania z jego majątku i kierowania zespołem pracowniczym); b) art. 233 § 1 k.p.c., przez uznanie, że pozwany ZBiLK po powrotnym przejęciu po-woda od pozwanej I. Zarząd Nieruchomościami Spółki z o.o. nie złożył powodowi w sposób konkludentny oświadczenia woli o rozwiązaniu z nim umowy o pracę, w sytu-acji gdy z przeprowadzonych w sprawie niniejszej osobowych źródeł dowodowych - w szczególności zeznań samych powodów - bezspornie wynikało, że do złożenia takowego oświadczenia w rzeczywistości doszło; c) art. 365 § 1 k.p.c., przez zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 18 maja 2005 r. w punktach od I do IV i oddalenie powództwa w stosunku do pozwanego Zarządu Budynków i Lokali Ko-munalnych Zakładu Budżetowego w S. wskutek uznania, że „pracodawcą do którego na podstawie art. 231 § 1 KP przeszli powodowie bezpośrednio ze spółki I., była spółka Z.”, w sytuacji gdy w stosunku do pozwanej Zarząd Nieruchomościami - K. Spółki z o.o. istniał prawomocny wyrok oddalający powództwo, zatem powyższa kwestia prawna (tj. okoliczność, że powód nie przeszedł do Z. co Sąd drugiej instan-cji ocenił odmiennie niż Sąd pierwszej instancji i na tej podstawie wydał zaskarżony wyrok) w toku niniejszej sprawy nie mogła zostać oceniona odmiennie przez Sąd Okręgowy wskutek związania go w powyższym zakresie prejudykatem w postaci wy-roku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 18 maja 2005 r. w zakresie pozwanego Z.; d) art. 316 § 1 k.p.c., przez nieuwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania orzeczenia, tj. pominięcie faktu powrotnego przejścia zakładu pracy powoda
7 z pozwanej Zarządzanie Nieruchomościami K. Spółki z o.o. „na pozwany” ZBiLK, po wygaśnięciu umowy o zarządzanie z dniem 31 stycznia 2006 r., w sytuacji gdy przy jednoczesnym ustaleniu przez Sąd drugiej instancji, że żaden z pozwanych nie roz-wiązał z powodem umowy o pracę, powyższy fakt powodował ponowne przejęcie powoda przez pozwany ZBiLK w trybie art. 231 k.p. Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, bądź też o uchylenie w całości także wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa pro-cesowego według norm przepisanych. W odpowiedziach na skargi kasacyjne strona pozwana wniosła o odmowę przyjęcia ich do rozpoznania; o przyznanie od każdego z powodów na rzecz pozwa-nej kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W wypadku przyjęcia skarg do rozpoznania strona pozwana wniosła o oddalenie skarg w całości oraz o przyznanie od każdego z powodów na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa prawne-go według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpatrzone zostały w sprawie trzy skargi kasacyjne - wniesione w imieniu powodów Krzysztofa K., Pawła R. i Bogusława K. Wobec identyczności: podstaw tych skarg, podniesionych w nich zarzutów i przedstawionego ich uzasadnienia, nie zachodzi potrzeba osobnego uzasadnienia rozstrzygnięcia sprawy, które jest takie samo w odniesieniu do każdej z rozpoznawanych skarg kasacyjnych. Podstawa tych skarg kasacyjnych i podniesione w niej wszystkie zarzuty okazały się bezzasadne. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skargi powodów nie mają pod-stawy materialnoprawnej i w ten sposób - nie kwestionując zawartej w zaskarżonym wyroku podstawy prawnej (por. art. 39813 § 1 w związku z art. 3983 pkt 1 k.p.c.) - omijają zasadniczy problem sprawy, tj. problem, który stanowi przesłankę zaskar-żonego wyroku. Jak to bowiem wynika z wyżej przedstawionego uzasadnienia wyro-ku Sądu drugiej instancji, Sąd ten oparł się na faktach wyjaśnionych w sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jednakże uznał, że zastosowanie do tych fak-tów art. 231 § 1 k.p. prowadzi w konsekwencji do przyjęcia skutku prawnego określo-nego w tym przepisie - tj. rozstrzygającego ustalenia, że „ostatnim pracodawcą” za-
8 trudniającym powodów była Spółka Z. Wobec tego, że skargi kasacyjne powodów nie zostały oparte na podstawie określonej w art. 3981 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyż-szy - stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. - rozpoznał tylko te z aspektów prawa mate-rialnego, które pozostają w związku z procesowymi zarzutami skarg, zauważając przy tym nieodpowiedniość tych zarzutów do podstaw zaskarżonego wyroku. Nie wiadomo dlaczego skarżący powołuje się na art. 233 § 1 k.p.c., to jest na przepis określający zasadę sądowej oceny wiarygodności i mocy dowodów, jako na podstawę kwestionowanych ocen Sądu drugiej instancji dotyczących zastosowania art. 231 § 1 k.p. Niezależnie od nieadekwatności tego zarzutu do wskazanej podsta-wy procesowej należy zauważyć, że skarżący koncentruje uwagę na tę z ocen za-skarżonego wyroku, która nie ma rozstrzygającego znaczenia. Cóż stąd, że określe-nie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku „władztwa”, które ponownie odzyskał po-zwany ZBiLK nad przedmiotową częścią zakładu pracy, jako władztwa tylko chwilo-wego i iluzorycznego, może wydawać się nazbyt enigmatycznym czy niewystarcza-jąco precyzyjnym. Pomimo takiego niedostatecznego określenia sytuacji, która zaist-niała w dniach 31 stycznia 2003 r. i 1 lutego 2003 r., Sąd drugiej instancji w przeko-nywujący sposób, a w każdym razie - jak to wyżej podniesiono - niezakwestionowany w skargach, ustalone fakty odniósł do zastosowanego art. 231 k.p. Argument skar-żących, że Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych uzyskał „realną” możliwość za-rządzania przedmiotową częścią zakładu pracy w dniu 31 stycznia 2003 r. jest bez znaczenia, skoro z bezspornie ustalonych faktów wynika, że ta ówczesna realność zarządzania sprowadziła się do zorganizowania i przekazania wszystkich zadań przedmiotowego zakładu pracy i związanych z tym zakładem jego majątkowych komponentów bezpośrednio do Konsorcjum K. B., a faktycznie do należącej do tego Konsorcjum spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K. Ostatecznie - jak to zostało ustalone - już z dniem 1 lutego 2003 r. cały przedmiotowy zespół zadań, majątku i pracowników określony w wyroku jako część zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 k.p., przeszedł na spółkę Zarządzanie Nieruchomościami - K. Jeżeli zaś tak było, to z mocy art. 231 § 1 k.p. wobec przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w dniu 1 lutego 2003 r. nowy pracodawca, tj. wyżej wymieniona Spółka stała się - z mocy prawa - stroną w dotychczasowych stosunkach pracy powodów i to niezależnie od tego jak należałoby kwalifikować sytuację zaistniałą wobec ZBiLK. W tym kontekście bezzasadne jest powoływanie się przez skarżących na to, że przed przekazaniem zakładu pracy Spółce Z., Zarząd Budynków i Lokali Komu-
9 nalnych był pracodawcą powodów. Jeśliby tak było, to powodowie zostaliby nie bez-pośrednio - jak to uznał Sąd drugiej instancji przekazani do Spółki Z. - ale za owym „chwilowym i iluzorycznym” pośrednictwem ZBiLK. Istotne jest - co ze względu na argumenty skarg wymaga podkreślenia - że nie zaistniała sytuacja, z którą możnaby łączyć rozwiązanie stosunków pracy z powodami przed przejściem zakładu pracy na Spółkę Z. Zupełnie nietrafne są argumenty skarg jakoby - wbrew ustaleniu Sądu drugiej instancji - ZBiLK złożył powodom w sposób konkludentny oświadczenia woli o roz-wiązaniu z nimi umów o pracę. Najpierw trzeba zauważyć, że skarżący twierdzą, iż owe oświadczenia woli nie zostały wprost złożone, ale mają wynikać „konkludentnie” z okoliczności. Pomimo to ocenie Sądu, że z okoliczności ustalonych w żaden spo-sób nie wynika złożenie oświadczeń o wypowiedzeniu umów o pracę - przeciwsta-wiają skarżący bliżej niewskazane „osobowe źródła dowodowe”. Nie umożliwia oceny takiego argumentu określenie, że chodzi tu o „zeznania samych powodów”, z których miałoby wynikać, „że do złożenia takowego oświadczenia w rzeczywistości doszło”. Jeżeli skarżący przyznają, że może tu chodzić wyłącznie o wnioskowanie z okoliczności, iż doszło do konkludentnego wypowiedzenia umów o pracę, to nieokre-ślone „zeznanie powodów”, na które skarżący się powołują, mogłoby odnosić się do ich opinii lub wniosków, a nie do faktów. Tymczasem, ocena Sądu drugiej instancji jest przekonywująco uzasadniona. W szczególności Sąd ten prawidłowo wyjaśnił, że brak uwidocznienia pracowników w dokumentach „ewidencjonujących” stan przeka-zywania zakładu pracy przez ZBiLK do nowego pracodawcy, nie oznacza, że stosun-ki pracy zostały rozwiązane. Wreszcie można zauważyć niekonsekwencję argumen-tacji skarżących, którzy powołując się na własne twierdzenia o konkludentnym wy-powiedzeniu umowy o pracę łączą z nim skutek rozwiązania stosunków pracy, za-znaczając równocześnie, że z pewnością nie mogło tu chodzić o dorozumiane roz-wiązanie stosunków pracy bez wypowiedzenia. Skarżący nie wyjaśniają zatem dla-czego owe konkludentne wypowiedzenia, które musiałyby być dokonane 31 stycznia 2003 r., wywarły skutek rozwiązujący stosunki pracy już z dniem 1 lutego 2003 r., kiedy to - z mocy prawa - nastąpiło przejście strony pracodawczej stosunków pracy. Bezzasadnie powołują się skarżący na art. 365 § 1 k.p.c., którego zastosowa-nie do okoliczności sprawy, ich zdaniem powinno oznaczać związanie przesłankami prawomocnego oddalenia powództwa wobec Spółki Z. Po pierwsze, unormowana w art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy związania treścią
10 sentencji, a nie uzasadnienia, zawierającego prezentację przeprowadzonych dowo-dów i ocenę ich wiarygodności (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2002 r., IV CKN 1073/00 - LEX nr 55501; z dnia 13 października 2005 r., I CK 217/05 - LEX nr 187004; z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07 - LEX nr 345525; z dnia 13 marca 2008 r., III CSK 284/07 - LEX nr 380931). Po drugie, gdy chodzi o powagę rzeczy osądzonej, to zgodnie z art. 366 k.p.c., dotyczy ona przedmiotu rozstrzygnię-tego już pomiędzy tymi samymi stronami. Bezzasadnie zatem powołują się skarżący na powagę rzeczy osądzonej pomiędzy innymi stronami, bo w stosunku do Spółki Z., której nie dotyczy zaskarżony wyrok. Bezzasadny jest także ostatni z zarzutów skarg - zarzut dotyczący naruszenia art. 316 k.p.c. Do stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, który - stosownie do wskazanego przepisu - stanowi podstawę wyroku, nie należą - wbrew temu co twierdzą skarżący - zdarzenia faktyczne, które nie mieszczą się w przedmio-cie rozpatrywanej sprawy. Takie zaś jest powołane w skardze nowe zdarzenie, że z dniem 31 stycznia 2006 r. ZBiLK przejął zadania z zakresu zarządzania lokalami ko-munalnymi od Spółki Z. Zdarzenie to nie może być traktowane jako element podsta-wy faktycznej powództwa, które dotyczyło określonych zdarzeń z zakresu przejmo-wania zadań przez podmioty administrujące i zarządzające budynkami i lokalami ko-munalnymi. Zdarzenie z 31 stycznia 2006 r. nie dotyczy dochodzonych w sprawie roszczeń (o świadectwo pracy, odprawę i odszkodowanie za rozwiązanie umów o pracę) wyraźnie wynikających ze zdarzeń wcześniejszych, które - według powodów - stanowiły podstawę roszczeń do ówczesnego pracodawcy. Z powyższych względów, wobec bezzasadności podstawy skarg kasacyjnych Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39814 k.p.c. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 36/11 2012-01-09Czy w sytuacji, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania wykonywane przez poprzedniego pracodawcę na podstawie umowy z podmiotem trzecim, dochodzi do przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 231 § 1 k.p. ze skutkiem w post…
- II PK 323/12 2013-05-09Czy przejście zorganizowanej części przedsiębiorstwa wraz z pracownikami na innego pracodawcę w trybie art. 231 § 1 k.p. następuje również wtedy, gdy nowy pracodawca nie przejął zadań dotychczasowego pracodawcy, a pracow…
- II PK 233/11 2012-03-07Czy przejście części zakładu pracy na innego pracodawcę, w rozumieniu art. 231 § 1 k.p., może nastąpić w sytuacji, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe od podmiotu trzeciego, a nie bezpośrednio od…
- I PK 153/16 2017-04-20Czy przejście części zakładu pracy na nowego pracodawcę, polegające na sprzedaży składników majątkowych i zleceniu wykonywania zadań, wywołuje skutki prawne w postaci przejścia stosunku pracy pracownika na nowego pracoda…
- I PK 214/09 2010-06-08Czy doszło do przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumieniu art. 231 § 1 k.p. w sytuacji, gdy nie wszystkie składniki majątkowe zostały przekazane, a jedynie zadania i zorganizowana część przedsiębiors…
Powołane przepisy
art. 231 KPart. 231 § 1 KPart. 386 § 1 KPCart. 379 pkt 3 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3982 KPCart. 386 § 2 KPCart. 373art. 370 KPCart. 233 § 1 KPCart. 365 § 1 KPCart. 316 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy