IV KK 316/08
WyrokIzba Karna2008-10-21
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Małgorzata Gierszon, Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy, w którym orzeczono karę grzywny w liczbie 150 stawek dziennych, przekraczając tym samym maksymalny wymiar przewidziany w art. 502 § 1 k.p.k., oraz w którym wystąpiła wewnętrzna sprzeczność w ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej grzywny, może się uprawomocnić?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok nakazowy, w którym orzeczono karę grzywny w liczbie 150 stawek dziennych, przekraczając tym samym maksymalny wymiar przewidziany w art. 502 § 1 k.p.k., jest obarczony bezwzględną przyczyną uchylenia wskazaną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Ponadto, wewnętrzna sprzeczność w ustaleniu wysokości jednej stawki grzywny (np. "10" złotych i słownie "trzydzieści" złotych) uniemożliwia wykonanie wyroku i stanowi naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.Stan faktyczny
Prokurator oskarżył R. C. o prowadzenie pojazdu pomimo orzeczonego zakazu. Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając oskarżonego za winnego i wymierzając karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych. Oskarżony wniósł sprzeciw, który następnie cofnął, co spowodowało uprawomocnienie się wyroku nakazowego. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego dotyczących wymiaru kary grzywny i jej oznaczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 316/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2008 r. Sąd Najwyższy – Izba Karna na posiedzeniu w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Wiesław Kozielewicz (sprawozdawca) Sędziowie: SSN Małgorzata Gierszon SSN Andrzej Siuchniński Protokolant: Ewa Wdzięczna po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. sprawy R. C. skazanego z art. 244 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. VII K [...] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego R. C. przekazuje Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Prokurator Rejonowy w C. oskarżył R.C. o to, że w dniu 18 stycznia 2008 r. w C. woj. [...], przy ul. [...], kierował samochodem marki
2 „Ford−Mondeo” o nr rej. [...], przez co nie stosował się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w K. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w sprawie o sygn. akt II K [...], tj. o przestępstwo z art. 244 k.k. (k. 29). Sąd Rejonowy w C. wyrokiem nakazowym z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII K [...], uznał oskarżonego R. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 244 k.k. i za to na mocy powołanego przepisu, przy zastosowaniu art. 58 § 1 k.k., wymierzył mu 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (trzydzieści) złotych. Nadto, na zasadzie art. 627 k.p.k. zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 750 złotych, na które złożyła się kwota 300 złotych z tytułu zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa i kwota 450 złotych z tytułu opłaty wymierzonej na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (k. 36). Pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. oskarżony R. C. wniósł od powyższego wyroku nakazowego sprzeciw (k. 41). Został on jednak cofnięty przez oskarżonego przed rozpoczęciem przewodu sądowego na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. (k. 46). Tym samym w tej dacie wyrok nakazowy z dnia 8 kwietnia 2008 r. uprawomocnił się (k. 47). Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości na korzyść R. C. i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego: 1) art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. – polegające na orzeczeniu o karze grzywny w sposób uniemożliwiający wykonanie wyroku, gdyż wysokość jednej stawki określono na kwotę 10 złotych, a w nawiasie wpisano słownie trzydzieści złotych, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, wskazaną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.,
3 2) art. 502 § 1 k.p.k. – polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego R. C., w wyroku nakazowym, kary grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, czyli w wymiarze przekraczającym granice tej kary przewidziane we wskazanym przepisie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Rację ma Prokurator Generalny, gdy wywodzi, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd Rejonowy w C. dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w zarzutach kasacyjnych. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę tylko w wysokości do 100 stawek dziennych albo do 200.000 zł. Oskarżony R. C. stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa stypizowanego z art. 244 k.k., które zagrożone jest karą pozbawienia wolności w wymiarze do lat 3. Sąd Rejonowy w C., przy zastosowaniu przepisu art. 58 § 3 k.k. (w wyroku błędnie wskazano przepis art. 58 § 1 k.k.) wymierzył oskarżonemu R. C. w wyroku nakazowym karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, przekraczając tym samym określony w dyspozycji przepisu art. 502 § 1 k.p.k. maksymalny wymiar grzywny. Trafnie skarżący podaje, że niezależnie od powyższego uchybienia Sąd Rejonowy w C. dopuścił się wewnętrznej sprzeczności w ustaleniu wysokości jednej stawki grzywny, określając ją na kwotę „10”, zaś słownie „trzydziestu” złotych. Taki sposób ustalenia wysokości jednej stawki dziennej grzywny nie tylko jest sprzeczny z wynikającym z treści art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. wymogiem redagowania orzeczenia, w tym rozstrzygnięcia co do kary grzywny, w sposób
4 zrozumiały i jednoznaczny, ale także powoduje wewnętrzną sprzeczność wyroku, uniemożliwiającą jego wykonanie. Sprzeczność ta nie jest możliwa do usunięcia w trybie art. 13 § 1 k.k.w., ani skorygowana w trybie art. 105 § 1 k.p.k., albowiem dotyczy elementu merytorycznej treści wyroku, tj. orzeczenia co do kary. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 5 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- II KK 97/22 2022-11-22Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, mimo że art. 502 § 1 k.p.k. ogranicza ją do tej wysokości?
- II KK 202/14 2014-08-20Czy wyrok nakazowy w postępowaniu karnym może orzec grzywnę w wysokości przekraczającej 100 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- IV KK 181/26 2026-06-11Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych, gdy przepis art. 502 § 1 k.p.k. stanowi inaczej?
- II KK 276/21 2021-07-21Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- II KK 345/12 2013-01-15Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 100 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 244 KKart. 58 § 1 KKart. 627 KPKart. 3 ust. 1art. 413 § 2 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 7 KPKart. 502 § 1 KPKart. 58 § 3 KKart. 13 § 1 KKart. 105 § 1 KPKart. 535 § 5 KPKart. 537 § 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy