II KK 97/22

WyrokIzba Karna2022-11-22

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Rafał Malarski, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, mimo że art. 502 § 1 k.p.k. ogranicza ją do tej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie stawek dziennych przekraczającej limit wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. stanowi rażące naruszenie tego przepisu, mające istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym, zaskarżony wyrok nakazowy został uchylony w części dotyczącej orzeczenia o karze.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Pruszkowie, który skazał S. U. za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości i pod wpływem zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, co przekroczyło limit 200 stawek dziennych dopuszczalny w postępowaniu nakazowym zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 97/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Klaudia Binienda w sprawie S. U. skazanego z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 1725/21, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE S. U. został oskarżony o to, że w dniu 21 października 2021 r. w miejscowości O. na ul. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości, kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...], nie stosując się przy tym do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie, sygn. akt II K 843/21, 2 obowiązującego go zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. Wyrokiem nakazowym z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 1725/21, Sąd Rejonowy w Pruszkowie uznał go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k., i za to na mocy art. 178a § 4 k.k. skazał go na karę grzywny 300 (trzystu) stawek dziennych w wysokości po 20 (dwadzieścia) zł każda; na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec niego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. zobowiązał do świadczenia pieniężnego w wysokości 10 000 (dziesięciu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 12 stycznia 2022 r. (k. 81). Kasację od tego wyroku wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając: „ rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego S.U. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych w kwocie po 20 zł każda, podczas gdy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tej kary w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych”, i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu, bez udziału stron, na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec m.in. karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł. Wobec tego niezastosowanie się do ograniczenia wskazanego w powyższym przepisie przez Sąd meriti, i wymierzenie S. U. grzywny w wyższej niż ustawowo przewidzianej liczbie stawek dziennych uznać należało za rażącą obrazę tego 3 przepisu, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt IV KK 158/20). Podzielając co do zasady argumentację zawartą w kasacji Prokuratora Generalnego, trzeba jednak przyjąć – wbrew stanowisku skarżącego – że, skoro wniosek kasacji był na korzyść oskarżonego, to w ponownym postępowaniu będzie obowiązywał zakaz reformationis in peius. Ponadto treść kasacji jednoznaczne wskazuje, że jej autor zakwestionował jedynie rozstrzygnięcie o karze, zatem nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [as ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 1 KKart. 178a § 4 KKart. 535 § 5 KPKart. 42 § 3 KKart. 43a § 2 KKart. 502 § 1 KPK§ 1§ 4§ 5§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy