IV KK 363/24

WyrokIzba Karna2024-11-06

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Jerzy Grubba, Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku. Przepis art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza orzeczenie w tym trybie jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tychach wyrokiem nakazowym skazał T.S. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Wymierzono mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 20 złotych każda oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w wyższym niż dopuszczalny wymiarze w postępowaniu nakazowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o grzywnie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 363/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Waldemar Płóciennik Protokolant Paweł Bartczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie T. S. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II K 51/24, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o grzywnie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania. [J.J.] Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel Waldemar Płóciennik UZASADNIENIE IV KK 363/24 2 Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 29 lutego 2024 r. (sygn. akt II K 51/24) uznano oskarżonego T. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k. i za to na mocy art. 178a § 1 k.k. wymierzono mu karę grzywny 300 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Na mocy art. 42 § 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego prawomocnego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł na niekorzyść skazanego Prokurator Generalny, zarzucając orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu, w postępowaniu nakazowym, kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, z jednoczesnym ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych, podczas gdy wskazany przepis art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza możliwość orzeczenia wyrokiem nakazowym jedynie kary ograniczenia wolności lub grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200000 złotych.” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. W uzasadnieniu kasacji Prokurator Generalny, wyjaśniając jej kierunek wyraził pogląd, że z treści wyroku wynika w istocie intencja, by skazanemu wymierzyć karę 300 stawek dziennych grzywny. Oznaczałoby to, że Sąd nie mógł procedować w trybie przewidzianym w art. 500 k.p.k., gdyż ustawodawca przesądził, że tego rodzaju postępowanie, zarezerwowane jest wyłącznie dla przypadków, w których z uwagi na realia sprawy, in concreto maksymalna dolegliwość to kara ograniczenia wolności lub grzywna w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200000 złotych. Jednak petitum kasacji nie wskazuje art. 500 k.p.k. jako przepisu prawa procesowego, który miałby rażąco naruszyć Sąd meriti. Zatem Prokurator Generalny w kasacji w istocie nie zakwestionował procedowania Sądu w określonym trybie, a IV KK 363/24 3 przywołując w zarzucie kasacyjnym wyłącznie art. 502 k.p.k., wskazał na naruszenie związane z wysokością kary orzeczonej. Wobec czego, wbrew intencjom skarżącego, kasacja skierowana jest na korzyść skazanego. W trybie, w którym procedowano, a który nie został zakwestionowany w kasacji, orzeczono karę wyższą niż dopuszczalna. Oznacza to, że wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowiło rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Maksymalny pułap grzywny to 200 stawek dziennych. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. [J.J.] [a.ł] Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel Waldemar Płóciennik

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 1 KKart. 178a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 521 § 1 KPKart. 502 § 1 KPKart. 500 KPKart. 502 KPK§ 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy