IV KK 158/20

WyrokIzba Karna2020-06-30

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Kazimierz Klugiewicz, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych lub 200.000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Wyrok nakazowy nie może orzec kary grzywny przekraczającej górną granicę sankcji określoną w art. 502 § 1 k.p.k., która wynosi do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych. Orzeczenie kary grzywny w wyższej wysokości stanowi rażące naruszenie tego przepisu, mające istotny wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem nakazowym skazał K. Z. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Wymierzył mu karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 20 zł każda. Wyrok uprawomocnił się wobec braku zaskarżenia. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny przekraczającej dopuszczalny limit 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 158/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie K. Z. skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 czerwca 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt III K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. , wyrokiem nakazowym z dnia 22 stycznia 2020 r., uznał K. Z. za winnego tego, że „w dniu 9 grudnia 2019 r. w K. na ul. O., znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,34 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny – samochód osobowy marki S. o nr rej. (…)”, tj. przestępstwa z art. 178a 2 § 1 k.k. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki na kwotę 20 zł. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 lutego 2020 r., wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania. Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny i zarzucając rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K. Z. – po przeprowadzeniu postępowania nakazowego w trybie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. i uznaniu go wyrokiem nakazowym za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. – na podstawie art. 178a § 1 k.k. kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych w kwocie po 20 złotych, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem art. 502 § 1 k.p.k., co miało istotny wpływ na jego treść. Zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k., wyrokiem nakazowym można orzec m.in. karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł. Określony tu górny pułap grzywny odnosi się zarówno do kar jednostkowych orzekanych za poszczególne zbiegające się przestępstwa, jak również do wymierzanej na ich podstawie kary łącznej. Niezastosowanie się do ograniczenia wskazanego w art. 502 § 1 k.p.k., co do wysokości grzywny w postępowaniu nakazowym, i skazanie oskarżonego na tę karę w liczbie stawek wyższej, stanowi rażące naruszenie powołanego przepisu (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 kwietnia 2018r., IV KK 115/18; z dnia 16 listopada 2017r., II KK 328/17; z dnia 16 listopada 2017r., II KK 332/17; z dnia 29 stycznia 2014r., IV KK 436/13). Przepis ten, w powołanym wyżej brzmieniu, obowiązywał zarówno w czasie popełnienia przypisanego skazanemu przestępstwa, jak i w dacie orzekania. 3 W tej sytuacji, Sąd Rejonowy w K. wydając wyrok nakazowy i wymierzając K. Z. za przypisany mu czyn z art. 178a § 1 k.k. karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych rażąco naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k., gdyż orzekł tę karę w wysokości przekraczającej górną granicę sankcji. Jest oczywiste, że uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, bowiem niedopuszczalne było wymierzenie kary grzywny we wskazanej wysokości wyrokiem nakazowym. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania, w trakcie którego Sąd ten będzie zobowiązany bądź to do rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym i respektowania art. 502 § 1 k.p.k., bądź rozpoznania sprawy w postępowaniu zwyczajnym, co z kolei – wobec zaskarżenia kasacją wyroku na niekorzyść – będzie uprawniało do wymierzenia skazanemu kary grzywny w wysokości określonej w art. 33 § 1 k.k. Z tych względów orzeczono, jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 5 KPKart. 178a § 1 KKart. 178aart. 502 § 1 KPKart. 500 § 1art. 33 § 1 KK§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy