IV KK 115/18
WyrokIzba Karna2018-04-11
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski, Krzysztof Cesarz, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara łączna grzywny orzeczona w wyroku nakazowym, przekraczająca 200 stawek dziennych, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary łącznej grzywny przekraczającej 200 stawek dziennych w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. Przepis ten określa maksymalną wysokość grzywny, jaką można orzec w postępowaniu nakazowym, zarówno jako kary jednostkowe, jak i karę łączną. Niezastosowanie się do tego przepisu miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ oskarżony poniósł niedopuszczalną w tym trybie dolegliwość.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w M. wyrokiem nakazowym orzekł wobec K.M. karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, co przekroczyło dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej kary łącznej grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 115/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie K.M. skazanego z art. 222 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. oraz art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 kwietnia 2018 r., kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w M. z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej kary łącznej grzywny i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K(…), Sąd Rejonowy w M. uznał K.M. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów: 1. z art. 222 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz 2. z art. 226 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za czyn z pkt 1 na podstawie art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3
2 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 180 stawek dziennych określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł, a za czyn z pkt 2 na podstawie art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Następnie Sąd na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych określając stawkę dzienną na kwotę 10 zł. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony. Kasację od tego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny na korzyść K.M. zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie – art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K.M. w postępowaniu nakazowym kary łącznej grzywny przekraczającej przewidzianą w tym przepisie maksymalną jej wysokość, tj. powyżej 200 stawek dziennych.” Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja okazała się oczywiście zasadna i podlegała uwzględnieniu w całości na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Zarzut, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego i wywierającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia art. 502 § 1 k.p.k., jest trafny. Przepis ten określa zarówno rodzaj kar, jakie może orzec sąd w wyroku nakazowym, jak też ich wysokość, w tym górny pułap grzywny, który wyznacza na poziomie do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych. Nadmienić przy tym należy, że górny limit grzywny możliwej do wymierzenia w wyroku nakazowym dotyczy nie tylko kar jednostkowych orzekanych w takim wyroku, ale także kary łącznej (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 czerwca 2010 r., II KK 114/10, Lex 843078; z dnia 11 stycznia 2012 r., II KK 332/11, Lex 1108473; z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 323/12, Lex 1231520).
3 Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku nakazowym wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, a więc w wysokości przekraczającej maksymalną dopuszczalną granicę sankcji określoną w art. 502 § 1 k.p.k. dla tego typu kary. Niezastosowanie się do tego przepisu w zakresie górnej granicy orzeczonej kary łącznej grzywny miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ konsekwencją tego uchybienia było poniesienie przez oskarżonego dolegliwości w zakresie kary łącznej, której w postępowaniu nakazowym nie powinien był ponieść. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w M. w zaskarżonej części i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi, który winien na nowo określić wymiar kary łącznej w granicach wyznaczonych przez ustawę. Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V KK 307/24 2024-12-18Czy kara łączna grzywny orzeczona w wyroku nakazowym, przekraczająca limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 215/23 2023-06-06Czy kara grzywny orzeczona w wyroku nakazowym w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa karnego procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 122/26 2026-05-12Czy kara łączna grzywny wymierzona w wyroku nakazowym, która przekracza dopuszczalne prawem granice, powinna zostać uchylona?
- II KK 385/21 2021-10-06Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę łączną grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych?
- II KK 57/26 2026-04-15Czy sąd orzekający w postępowaniu nakazowym może wymierzyć karę łączną grzywny przekraczającą górną granicę określoną w art. 502 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 222 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 226 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 11 § 2 KKart. 226 KKart. 12 KKart. 11 § 3art. 33 § 1art. 85 § 1art. 86 § 1art. 502 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy