II KK 215/23
WyrokIzba Karna2023-06-06
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Tomasz Artymiuk, Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny orzeczona w wyroku nakazowym w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa karnego procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary grzywny w wyroku nakazowym w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, w którym skazał D. S. za kradzież mienia o wartości 529,98 zł (art. 278 § 1 i 3 k.k.) i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który ogranicza wysokość grzywny w wyroku nakazowym do 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanej D. S. w zakresie orzeczenia o karze grzywny i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
II KK 215/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca) Protokolant Klaudia Binienda w sprawie D. S. skazanej z art. 278 § 1 i § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 czerwca 2023 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III K 246/22, uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanej D.S. w zakresie orzeczenia o karze grzywny i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt III K 246/22, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy M. P. i D. S. oskarżonych o to, że w dniu 02 lutego 2022 r. w W. przy ul. […] na terenie sklepu R. wspólnie i w porozumieniu dokonały zaboru w celu przywłaszczenia mienia
II KK 215/23 2 w postaci perfum marki P. R. o wartości 299,99 zł oraz perfum marki C. O. o wartości 229,99 zł, powodując straty o łącznej wartości 529,98 zł na szkodę R. sp. z o.o., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k., orzekł: 1. uznał oskarżoną M. P. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, ustalając, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwa, które zakwalifikował z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych; 2. uznał oskarżoną D. S.za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, ustalając, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwa, które zakwalifikował z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych; 3. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonej M. P. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. okres zatrzymania od dnia 02 lutego 2021 r. godz. 18:40 do dnia 03 lutego 2022 r., godz. 12:45, uznając karę za wykonaną w wymiarze 2 stawek dziennych; 4. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonej D. S. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. okres zatrzymania od dnia 02 lutego 2021 r. godz. 18:40 do dnia 03 lutego 2022 r. godz. 13:25, uznając karę za wykonaną w wymiarze 2 stawek dziennych; 5. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżone w całości od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w zakresie obydwu oskarżonych w dniu 20 kwietnia 2022 r. Kasację od tego orzeczenia na korzyść D. S.w zaresie orzeczenia o karze wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonej D. S. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę wynoszącą 20 zł każda, podczas gdy wskazany przepis
II KK 215/23 3 dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tej kary w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w odniesieniu do oskarżonej D. S. w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co nastepuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się w całości oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł. Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 328/17, z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt IV KK 429/10 oraz z dnia 11 marca 2020 r., sygn. V KK 274/19). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie II K 246/22 skazał oskarżoną D. S. za czyn z art. 278 § 1 i 3 k.k. i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku. Skoro zaś istota podniesionego w kasacji zarzutu wiąże się z przekroczeniem górnej granicy liczby stawek dziennych kary grzywny orzekanych w wyroku nakazowym, nie zaś z brakiem podstaw do jej orzeczenia w trybie o którym mowa w art. 502 § 1 k.p.k., to uznać należało, że zbędne było uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w całości, lecz jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny – jak też słusznie wnioskował Prokurator Generalny i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
II KK 215/23 4 Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie będzie zobowiązany kierować się powyższymi uwagami i respektować stosowne przepisy prawa. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- II KK 102/23 2023-08-03Czy orzeczenie kary grzywny w wyroku nakazowym przekraczającej 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- I KK 21/24 2024-04-05Czy orzeczenie kary grzywny przekraczającej 200 stawek dziennych w wyroku nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 54/21 2021-02-26Czy kara grzywny orzeczona w wyroku nakazowym, przekraczająca 200 stawek dziennych, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- IV KK 639/21 2022-01-25Czy kara grzywny orzeczona w postępowaniu nakazowym w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 487/24 2024-11-28Czy kara grzywny orzeczona w wyroku nakazowym, przekraczająca ustawowe limity określone w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 278 § 1art. 535 § 5 KPKart. 278 § 1 KKart. 278 § 3 KKart. 63 § 1 KKart. 624 § 1 KPKart. 502 § 1 KPK§ 1§ 3§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy