II CZ 34/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-05-29
Skład orzekający: Helena Ciepła, Teresa Bielska-Sobkowicz, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając skargę kasacyjną, może umorzyć postępowanie wywołane tą skargą w sytuacji ogłoszenia upadłości jednej ze stron?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, rozpoznając skargę kasacyjną, ma ograniczoną kognicję do badania przesłanek dopuszczalności skargi. Jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem jest odrzucenie skargi. Umorzenie postępowania wywołanego skargą kasacyjną przez sąd drugiej instancji, w tym w przypadku ogłoszenia upadłości jednej ze stron, stanowi wykroczenie poza przyznaną mu kognicję.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie wywołane tą skargą, wskazując na ogłoszenie upadłości jednej ze spółek będących stroną postępowania i stosując art. 1821 § 1 k.p.c. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, argumentując, że wskazany przepis nie ma zastosowania do postępowań dotyczących prawomocnych orzeczeń. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 34/08 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa "A.(...)" Spółdzielni Pracy w P. przeciwko "T.(...)" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w upadłości, P. N. i M. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2008 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa „A.(...)” Spółdzielni Pracy w P. przeciwko „T.(...)” spółce z o.o. z siedzibą w P., P. N. oraz M. M. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 grudnia 2006 r., I Aca (…), postanowieniem z dnia 12 października 2007 r. umorzył postępowanie wywołane skargą kasacyjną powódki wobec pozwanej „T.(...)” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy w P. w sprawie XV GU (…) ogłosił upadłość „T.(...)” spółki z o.o. z siedzibą w P. obejmującą likwidację majątku upadłego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego postępowanie w niniejszej sprawie, także to wywołane
2 wniesioną skargą kasacyjną dotyczy masy upadłości i z tych względów, na podstawie art. 1821 § 1 k.p.c. podlegało umorzeniu. Powódka w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i kontynuowanie postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała, że art. 1821 § 1 k.p.c. nie dotyczy postępowań toczących się w stosunku do prawomocnych orzeczeń sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kognicję sądu drugiej instancji w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi kasacyjnej reguluje art. 3986 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę nie spełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że postępowanie przed sądem drugiej instancji ma charakter czysto kontrolny i ograniczone jest do badania przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, a jedynym rozstrzygnięciem, które może wydać sąd drugiej instancji jest postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W postępowaniu tym nie jest więc możliwe uchylenie lub zmiana zaskarżonego orzeczenia, wydanie rozstrzygnięcia co do kwestii wpadkowych. Sąd drugiej instancji nie ma też wpływu na tok postępowania kasacyjnego, tj. nie może go zawiesić ani też umorzyć, z jednym wyjątkiem ograniczonym do przypadku cofnięcia skargi kasacyjnej przed przesłaniem akt sprawy do Sądu Najwyższego (art. 391 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.). Sąd Apelacyjny umarzając postępowanie zainicjowane wniesieniem skargi kasacyjnej wykroczył poza zakres przyznanej mu kognicji i z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 95/11 2011-12-15Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną, może badać jej merytoryczną zasadność, czy też jego kognicja ogranicza się do badania dopuszczalności skargi w szerokim znaczeniu?
- II CSK 551/08 2009-03-13Czy sąd drugiej instancji może uchylić własny wyrok i umorzyć postępowanie apelacyjne oraz kasacyjne po tym, jak strona, wobec której toczyło się postępowanie, utraciła zdolność sądową w wyniku wykreślenia z rejestru?
- I CZ 117/15 2016-01-28Czy sąd drugiej instancji może dokonywać merytorycznej oceny uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- III CZ 103/25 2025-06-30Czy sąd drugiej instancji może odrzucić skargę kasacyjną z powodu niewłaściwego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, jeśli skarżący powołał się na ustawową podstawę i przedstawił argumenty, które mogą być…
- III PZ 4/15 2015-08-11Czy sąd drugiej instancji może odrzucić skargę kasacyjną z powodu oceny merytorycznej jej podstaw i uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania, czy też takie czynności należą wyłącznie do kompetencji Sądu Najwyższeg…
Powołane przepisy
art. 1821 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1art. 391 § 2art. 39821 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy