III KK 554/22

Sygn. akt III KK 554/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 grudnia 2022 r. żądania sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu kasacji Prokuratora Generalnego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie sygn. akt III KK 554/22. UZASADNIENIE Prokurator Generalny wywiódł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt II AKa 86/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 122/19. Kasację tę sporządził i podpisał zastępca Prokuratora Generalnego R. H.. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą III KK 554/22. Wyznaczona do rozpoznania ww. kasacji sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek złożyła w dniu 17 listopada 2022 r., w trybie art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., wniosek o wyłączenie jej od rozpoznania ww. sprawy. Jako uzasadnienie wskazała ponad 20-letnią znajomość z Zastępcą Prokuratora Generalnego, który jest autorem kasacji oraz utrzymywanie z nim kontaktów nie tylko służbowych, ale również towarzyskich oraz wspólne w przeszłości członkostwo w stowarzyszeniu prokuratorów „[…]”. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności te podniesione zostać mogą przez stronę, dostrzeżone z urzędu albo wskazane przez samego sędziego (art. 42 § 1 k.p.k.). Definiując bezstronność, należy zwrócić uwagę zarówno na aspekt subiektywnego poczucia sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. wyroki TK: z 27.01.1999 r., K 1/98, OTK-A 1999/1, poz. 3, oraz z 20.07.2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004/7, poz. 67; uchwała SN z 26.04.2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5, poz. 39; wyroki SN: z 8.01.2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400, oraz z 18.03.2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka także wskazuje się na te dwa aspekty bezstronności sędziego, przy czym uznaje się, że w ramach oceny kryterium obiektywnego nawet odbiór w oczach opinii publicznej może mieć pewne znaczenie (por. wyroki ETPC: z 10.10.2000 r., 42095/98, Daktaras v. Litwa, LEX nr 76722, oraz z 10.04.2003 r., 39731/98, Sigurdsson v. Islandia, LEX nr 78238) – zob. Dariusz Świecki, Komentarz aktualizowany do art. 41 Kodeksu postępowania karnego, stan prawny 01.08.2019 r.). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, uznać należało, że mamy do czynienia z sytuacją, w której może powstać wątpliwość co do bezstronności sędziego SN M. Bednarek, skoro jak wskazała w oświadczeniu z dnia 17 listopada 2022 r. z autorem kasacji – zastępcą Prokuratora Generalnego R. H. łączą ją długoletnie relacje, wykraczające poza zwykłe kontakty służbowe. Nie mogło przy tym ujść uwadze Sądu Najwyższego, że przedmiotem rozpoznania w sprawie III KK 554/22 nie jest kasacja stron, tylko kasacja podmiotu, który nie działa w imieniu własnym czy na własny rachunek, lecz w imieniu urzędu, który reprezentuje. Powyższe nie zmienia jednak ostatecznej oceny zasadności wyłączenia w niniejszym postępowaniu, skoro w ocenie stron postępowania, jak 3 również zewnętrznych obserwatorów sprawowania wymiaru sprawiedliwości przekonanie o potencjalnym wpływie wskazanej znajomości i kontaktach wykraczających poza relacje wyłącznie zawodowe, a mających charakter towarzyski, także w takim układzie procesowym rodzić może wątpliwości co do bezstronności sędziego. Takie stanowisko w sprawie analogicznego wniosku SSN M. Bednarek złożonego również w związku z kasacją podpisaną przez tego samego Zastępcę Prokuratora Generalnego zajął Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach z 28 października 2022 r., sygn. akt V KK 417/22, z 16 listopada 2022 r., sygn. akt III KK 13/22. Biorąc powyższe pod uwagę, mając na względzie stanowisko wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące sposobu pojmowania wymogu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego (por. uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), wniosek należało uwzględnić. Wobec tego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, należy uznać, że sędzia Małgorzata Bednarek nie powinna rozpoznawać kasacji we wskazanej sprawie. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.