I PK 166/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-12-17
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla dopuszczalności zawarcia z nauczycielem mianowanym umowy o pracę na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela wystarczy obiektywne istnienie potrzeby wynikającej z organizacji nauczania, czy też konieczna jest również świadomość i wola pracodawcy co do tej potrzeby w momencie zawierania umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla dopuszczalności zawarcia umowy o pracę na czas określony z nauczycielem mianowanym na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela wystarczy obiektywne istnienie potrzeby wynikającej z organizacji nauczania. Sąd podkreślił, że taka wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy, gdyż byłoby to sprzeczne z gwarancyjnym charakterem norm prawnych regulujących stosunek prawny nauczyciela mianowanego. "W dacie zawarcia z I. M. umowy o pracę obiektywnie uzasadnione było przewidywanie, iż potrzeba jej zatrudnienia obejmuje tylko rok szkolny 2011/2012, co skutkowało zawarciem prawnie skutecznej umowy o pracę na czas określony od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r."Stan faktyczny
Powódka, nauczyciel mianowany, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jej powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, kwestionując zasadność zawarcia z nią umowy na czas określony. Powódka argumentowała, że pracodawca musiał mieć świadomość potrzeby jej zatrudnienia w momencie zawierania umowy, a nie tylko obiektywnie taka potrzeba musiała istnieć ex post. Sąd Okręgowy uznał, że potrzeba zatrudnienia powódki była obiektywnie uzasadniona na rok szkolny 2011/2012, co uzasadniało zawarcie umowy na czas określony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną i nie spełniającą wymagań stawianych temu środkowi zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 166/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa I. M. przeciwko Zespołowi Szkół Ponadgimnazjalnych nr […] w Ł. o ustalenie istnienia stosunku pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2014 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt VI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 30 grudnia 2013 r. Zarzucono naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela. Sąd Okręgowy w K. wezwał powódkę do uzupełnienia skargi poprzez złożenie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Powódka uzupełniała ten brak pismem z 27 kwietnia 2014 r. W jej ocenie w sprawie występuje „istotne zagadnienie prawne wymagające dokonania wykładni prawnej. Wymaga bowiem wyjaśnienia sens przepisu art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 - Karty Nauczyciela w kontekście stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Skarżąca przyjmuje bowiem, iż na dzień zawarcia przez nią umowy o pracę z pozwanym tj. 31 sierpnia 2011 r. pracodawca nie dysponował wiedzą o
2 organizacji nauczania obowiązującej w roku szkolnym 2012/2013. Pojawia się zatem wątpliwość co do tego, czy uregulowany w tymże przepisie wyjątek od zasady zatrudnienia nauczyciela na czas nieokreślony w postaci istnienia potrzeby wynikłej z organizacji nauczania winien istnieć jako przyczyna (motyw) zawarcia z nauczycielem umowy terminowej w momencie zawarcia tej umowy, czy też istotnym jest jedynie to, aby realnie taka potrzeba ex post zaistniała niezależnie od wiedzy i woli pracodawcy na dzień zawarcia tej umowy”. W ocenie skarżącej powstaje zatem wątpliwość (na gruncie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela) co do tego, „jakie znaczenie nadawać świadomości i woli pracodawcy zawierającego z nauczycielem mianowanym umowę o pracę na czas określony. Czy zatem warunkiem prawnej poprawność tej umowy jest jedynie obiektywne istnienie (zaistnienie w czasie późniejszym) przyczyny związanej z organizacją nauczania uzasadniającej zawarcie z nauczycielem umowy terminowej, czy też również istnienie po stronie pracodawcy wiedzy o istnieniu tej przyczyny (potwierdzonej okolicznościami racjonalnej prognozy zaistnienia tej przyczyny), która to świadomość stanowi motyw zawarcia tej umowy. W ocenie skarżącej z uwagi na wyjątkowy charakter prawny omawianej regulacji i jej ochronną wobec pracownika funkcję, należy przyjmować, iż koniecznym jest wykazanie przez pracodawcę obu faktów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 39813 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono wyraźnie, że „w dacie zawarcia z I. M. umowy o pracę obiektywnie uzasadnione było przewidywanie, iż potrzeba jej zatrudnienia obejmuje tylko rok szkolny 2011/2012, co skutkowało zawarciem prawnie skutecznej umowy o pracę na czas określony od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. Powódka zresztą przyznała w apelacji, że liczba godzin języka angielskiego w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr […] w Ł. w roku szkolnym 2012/2013 uległa zmniejszeniu w porównaniu do roku szkolnego
3 2011/2012. Sąd Okręgowy podzielił zatem pogląd Sądu I instancji co tego, że została tu zrealizowana hipoteza normy prawnej zawartej w art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, który w drodze wyjątku zezwala na zatrudnianie nauczyciela mianowanego w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony”. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, z osobą rozpoczynającą pracę w szkole, z nauczycielem kontraktowym lub z nauczycielami, o których mowa w ust. 5, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony. W powyższego wynika, że zatrudnienie nauczyciela mianowanego na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy staje się konieczne w świetle wynikających z tego przepisu przesłanek. Taka wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy. Byłoby to sprzeczne z gwarancyjnym charakterem norm prawnych regulujących stosunek prawny nauczyciela mianowanego (wyrok SN z 15 września 2006 r., I PK 62/06, Pr. Pracy 2007, nr 2, s. 31 oraz wyrok SN z 29 stycznia 2008 r., I PK 169/07, LEX nr 448147). Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Skarga kasacyjną jest oczywiście bezzasadna. Nie spełniała wysokich wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia (postanowienie SN z 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 22). Dotyczy to w szczególności sformułowanych rzekomych zagadnień prawnych. Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną staranność i wysiłek w jego zredagowaniu ale przede wszystkim o jurydyczne przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07, LEX nr 863976).
4 Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, w której jako przyczynę przyjęcia przedstawia się zagadnienie prawne, którego wyjaśnienie nie miałoby znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi (postanowienie SN 3 listopada 2010 r., III UK 56/10, niepubl.). Sformułowane w skardze rzekome zagadnie prawne jest sztucznie wykreowane niejako poza ustalonym stanem faktycznym i jego rozstrzygnięcie nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla niniejszej sprawy. Idąc tokiem rozumowania skarżącej, w zasadzie nigdy nie doszłoby do spełnienia przesłanek z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, co pozbawiałoby normatywnego znaczenia tego przepisu. Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę kasacyjną została doręczona drugiej stronie przez Sąd – art. 132 § 1 k.p.c. (postanowienie SN z 12 października 2011 r., II CZ 70/11, LEX nr 1044005).
Powiązane orzeczenia
- I PK 69/06 2006-09-15Czy zatrudnienie nauczyciela mianowanego na podstawie umowy o pracę na czas określony, w sytuacji gdy nie zachodzi potrzeba zastępstwa nieobecnego nauczyciela, jest dopuszczalne, gdy istnieją potrzeby wynikające z organi…
- I PRN 92/96 1996-10-23Czy dopuszczalne jest zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony, gdy uzasadnia je potrzeba zastępstwa nieobecnego nauczyciela lub wynika to z organizacji nauczania, zgodnie z art. 10 ust. 4 Ka…
- I PK 232/14 2015-04-01Czy zatrudnienie nauczyciela na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela jest dopuszczalne w sytuacji, gdy występują przesłanki do zatrudnienia na czas nieokreślony na podstawie art. 10 ust. 5 tej ust…
- I PK 241/14 2015-07-09Czy umowa o pracę na czas określony zawarta z nauczycielem w przedszkolu publicznym, która faktycznie stanowiła zastępstwo za nieobecnego nauczyciela lub była uzasadniona potrzebami wynikającymi z organizacji nauczania,…
- I PK 234/13 2014-04-04Czy nauczyciel kontraktowy zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony, w sytuacji braku ustawowych przesłanek z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, może żądać ustalenia istnienia stosunku pracy na czas nieokr…
Powołane przepisy
art. 6 KCart. 300 KPart. 10 ust. 7art. 39813 § 1art. 132 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy