I KO 31/24
Izba Karna2024-05-22
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na art. 37 k.p.k., powinien zostać uwzględniony, gdy w sprawie występują prokuratorzy jako pokrzywdzeni?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy przekazał sprawę T. B. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. Uznano, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na fakt, że w sprawie o czyny z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., z art. 226 § 1 k.k. oraz z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w charakterze pokrzywdzonych występują prokuratorzy pełniący lub pełniacy służbę w okręgu opolskim. Podkreślono, że nadmierne wykorzystywanie art. 37 k.p.k. może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, ale w tej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Opolu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy T. B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że w sprawie występują prokuratorzy z okręgu opolskiego jako pokrzywdzeni. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę T. B. prowadzoną w Sądzie Rejonowym w Opolu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
I KO 31/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 maja 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 1769/22, o przekazanie sprawy T. B. prowadzonej pod sygn. akt II K 1769/22 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę T. B. prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Opoplu pod sygn. akt II K 1769/22 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II K 1769/22) na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania sprawy T. B. , prowadzonej pod sygnaturą II K 1769/22, innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu opolskiego. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, iż w sprawie o czyny z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., z art. 226 § 1 k.k. oraz z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w charakterze pokrzywdzonych występują prokuratorzy, którzy pełnią lub pełnili służbę w okręgu opolskim: była Prokurator Okręgowa w Opolu – L.. K., Prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu, uprzednio Prokurator Okręgowa w Opolu – A. M., Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury
I KO 31/24 2 Krajowej, uprzednio Prokurator Rejonowy w Opolu – A, Ł,, zastępca Prokurator Okręgowej w Opolu - Prokurator J. M. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu lub prokurator Prokuratury tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Gliwicach. [J.J.] [ms]
I KO 31/24 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 54/26 2026-06-03Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy karnej do innego sądu równorzędnego powinien zostać uwzględniony, gdy zarzuty dotyczą prokuratora i sędziego sądu nadrzędnego, ale nie wykazano obiektywnych przesłanek zagrożenia dla…
- III KO 27/17 2017-05-23Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu przełożonego nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy i sprawujący nadzór nad jego orzecznictwem, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy i…
- V KO 63/22 2022-07-05Czy okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy, w tym fakt, że pokrzywdzoną jest prokurator, a świadkowie wywodzą się z policji podlegającej jej nadzorowi, a także wyłączenie większości sędziów, uzasadniają przekazanie spr…
- III KO 81/21 2021-10-29Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na wątpliwościach oskarżonego co do bezstronności sądu i jego potencjalnym wpływie na inną sprawę, uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k. ze względ…
- V KO 104/20 2020-11-26Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonymi w sprawie karnej są sędziowie sądu miejscowo właściwego oraz sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zap…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 226 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 45 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy